2018-09-14 13:04:16

Kỷ niệm 100 năm Ba Lan giành độc lập: Đánh trận xứng đáng với lời bản quốc ca. Các Quân đoàn Ba Lan đã hình thành ở Ý ra sao?

 Henryk Dąbrowski

     "Z ziemi włoskiej do Polski" („Từ đất Ý về Ba Lan”) - đoạn này của quốc ca Ba Lan mọi người đều biết. Tuy nhiên vẫn có nhiều người vẫn chưa biết vì sao nước Ý xuất hiện trong bản Mazurek Dąbrowskiego. Câu trả lời đã có sẵn trong câu hỏi. Quốc ca thoạt đầu là bài hát của các Quân đoàn Ba lan ở Ý, còn chính ông Jan Henryk Dąbrowski đã tổ chức các đơn vị của các quân đoàn Ba Lan tại nước này. 

     Trong điệp khúc, ông Józef Wybicki, người cùng đứng ra tổ chức các Quân đoàn, đã tỏ ra lòng mong muốn quay về Ba Lan dưới sự lãnh đạo của tướng Dąbrowski.

     "Các chiến sỹ càng ngày càng thích bài hát của ông" – vào cuối tháng tám năm 1797 tướng Dąbrowski viết như thế cho ông Wybicki.

Các quân đoàn Ba Lan đã có nhiều chiến công trên mặt trận. Nhiều người lính đã hy sinh. Theo ước tính thì trong các Quân đoàn có khoảng 35 nghìn người chiến đấu, trong đó có 20 nghìn đã hy sinh. 

     Vào cuối thế kỷ XVIII, chính quyền Lombardi đã cho phép tổ chức các đơn vị người Ba Lan để giúp Pháp trong cuộc chiến với Áo. Tướng Jan Henryk Dąbrowski, sau khi được sự đồng ý của Napoleon Bonaparte và ký thỏa thuận với chính quyền ở Lombardi  đã tổ chức một đơn vị mà các sỹ quan là những người tình nguyện. Không thiếu người Ba Lan muốn tham gia chiến đấu vào lúc ấy vì có nhiều người từ Ba Lan đã đến Ý. Nhiều nhất tất nhiên là những người Ba Lan đã di tản và các tù binh hay binh sỹ đào tẩu từ đội quân Áo của tướng Dogobert Wu ở Mant. Khoảng năm 1800, trong ba quân đoàn Ba Lan có khoảng  15 nghìn binh sỹ. Những người khác cùng đứng ra thành lập các quân đoàn là các ông Karol Kniaziewicz, Józef Wybicki và Antoni Amilkar Kosiński.

      Các đơn vị được trang bị hiện đại. Ông Dąbrowski rất quan tâm để binh lính có quân phục thích hợp. Chính ông đã đưa ào một hệ thống chỉ huy hiện đại theo kiểu Pháp. Binh lính được học đọc và viết, ông chú ý cho họ được học lịch sử Ba Lan. Trong các đơn vị không áp dụng các hình phạt đánh vào người. Vị tướng không cho phép quên đơn vị đang chiến đấu của mình dù chỉ một phút. Trang phục và cờ rất giống với quân đội Ba Lan, các ngôn ngữ  mệnh lệnh và cấp bậc cũng như vậy. Trên dải băng đeo trên vai có ghi dòng chữ: "Những con người tự do là anh em của nhau".

     Napoleon rất thích và sử dụng tích cực tiềm năng của đạo quân Ba Lan này. Các trận đánh quan trọng có sự tham gia của đội quân Ba Lan ở Ý là vào các năm 1798-1800. Các đơn vị đã tham gia trận đánh ở Magliano vào đầu tháng 12-1798. Khi đó đội quân do ông Kniaziewicz chỉ huy đã thắng đạo quân của Hoàng gia Napoli.Chỉ năm ngày sau đó các binh sĩ đã chống lại thành công ở Falari cuộc phản công của quân đội Napoli. Các đơn vị Ba Lan sát cánh với binh sỹ Pháp đã đóng vai trò to lớn trong trận đánh ở Trebbia chống liên quân Áo-Nga. Trận đánh quyết định ngày 14-6-1800 ở Marengo đã giúp Pháp thắng, kết quả là quân đội Áo phải rút khỏi nước Ý.

     Kết thúc cuộc chiến và hòa bình với Áo. Làm gì với những người Ba Lan ấy?

Hiệp ước hòa bình với Áo ký ở Luneville năm 1801 đã gây ra các thay đổi lớn. Nước Aó kết thúc chiến tranh với Pháp, nhưng vấn đề Ba Lan vẫn chưa được giải quyết. Nhà lãnh đạo Pháp hiểu rất rõ sự không hài lòng của các đơn vị Ba Lan. Không phải ngẫu nhiên mà phần lớn các đơn vị này đã được gửi đến San Domingo (thuộc Haiti), để đàn áp các cuộc nổi dậy của những người nô lệ ở đó.

Đáng buồn là chỉ có vài trăm binh sĩ trở về từ Haiti. Số còn lại đã hy sinh hay ốm chết vì các bệnh vùng nhiệt đới. Không phải tất cả những người Ba Lan đều thích cuộc đánh nhau với những người bản địa, một số trong họ đã cùng dân ở đây tiến hành cuộc chiến chống Pháp. Sau này có một số đã định cư tại đó. Cuối năm 1803 quân đội châu Âu đã rút khỏi đảo, và ngày 1-1-1804 Haiti đã tuyên bố độc lập.

     Theo ước tính thì trong các quân đoàn Ba Lan có khoảng 35 nghìn người, và khoảng 20 nghìn đã hy sinh. Vật tượng trưng rõ nhất và không phai mờ nhất của lòng tin vào việc dành độc lập chính là bài hát do ông Józef Wybicki, bài hát nay đã trở thành bản quốc ca của Ba Lan.

     Như chúng ta biết, trong điệp khúc của bài hát, ông Józef Wybicki, người đồng sáng lập các quân đoàn Ba Lan ở Ý đã bày tỏ niềm hy vọng quay về Ba Lan trong chiến thắng dưới sự lãnh đạo của tướng Dąbrowski. Cuộc chiến thắng trở về ấy sẽ cùng với thắng lợi của ông Napoleon, người cũng xuất hiện trong lời bài hát. Ông Wybicki đã viết: "Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę/Będziem Polakami/Dał nam przykład Bonaparte/Jak zwyciężać mamy" („Chúng ta sẽ qua sông Wisła, sẽ qua sông Warta. Chúng ta sẽ là người Ba Lan. Theo gương của ông Bonaparte. Chúng ta phải thắng ra sao”).

     Còn ông Jan Henryk Dąbrowski là ai? Nhà lãnh đạo có công ấy không chỉ là người thành lập các Quân đoàn Ba Lan ở Ý  mà còn là người tham gia cuộc khởi nghĩa kościuszkowski vào năm 1794, cũng như người đề xuất cuộc khởi nghĩa wielkopolski vào năm 1806. Nhà văn Adam Mickiewicz đã dựng một tượng đài lớn nhất cho ông Dąbrowski. Trong tác phẩm "Pan Tadeusz" chúng ta biết vị tướng là người giải phóng cho người Ba Lan ở Litva khỏi sự chiếm đóng của Nga vào năm 1812.

QV (theo Onet.pl)

Sửa lần cuối 2018-09-14 10:30:56

Bình luận


Bình luận qua Facebook