2020-02-16 06:49:23

Ba Lan: tiền hưu và tiền trợ cấp khi một thành viên của gia đình qua đời

     Mọi thành viên đủ điều kiện trong gia đình người qua đời có quyền hưởng một phần tiền trợ cấp cho gia đình (renta rodzinna), chia đều cho tổng số người được hưởng. Điều kiện cơ bản là người chết phải đã có quyết định quyền nghỉ hưu hay tiền trợ cấp mất sức (renta z tytułu niezdolności do pracy) hoặc thỏa mãn các điều kiện để có thể nhận một trong hai khoản trên. Nếu phụ nữ góa đã có quyền nghỉ hưu thì người ấy phải chọn: hoặc nhận lương hưu của mình, hoặc tiền trợ cấp của người chồng đã mất.

Những thành viên sau đây của gia đình được hưởng quyền trợ cấp (nếu thỏa mãn các điều kiện viết ở dưới):

- con đẻ, con người chồng (hay vợ) thứ hai và con nuôi;

- cháu, anh chị em ruột và các trẻ khác người chết đã nhận nuôi dạy cho đến khi trưởng thành, trừ các trẻ nhận nuôi dạy theo khuôn khổ gia đình thay thế (rodzina zastępcza) hay làm nhà trẻ gia đình;

- chồng hay vợ người chết;

- cha mẹ (kể cả bố mẹ nuôi hay người nhận nuôi dưỡng).

Con đẻ, con người chồng (hay vợ) thứ hai và con nuôi phải thỏa mãn các điều kiện sau:

- chưa đủ 16 tuổi;

- nếu đã đủ 16 tuổi nhưng đang đi học thì sẽ được hưởng đến khi học xong, nhưng không quá tuổi 25, hoặc:

- nếu hoàn toàn không có khả năng làm việc hay tự tồn tại thì được hưởng không phụ thuộc vào tuổi.

Theo luật thì khi đứa con đủ tuổi 25 nhưng năm đó đang học đại học năm cuối thì vẫn có quyền hưởng trợ cấp gia đình cho đến hết năm học ấy.

Cháu, anh chị em ruột và các trẻ khác mà người chết đã nhận nuôi dạy cho đến khi trưởng thành được coi là thành viên của gia đình có quyền nhận trợ cấp nếu thỏa mãn ba điều kiện như các con đẻ nêu trên, thêm vào đó phải:

- được nhận nuôi dậy ít nhất đã một năm trước khi người có bảo hiểm chết (hưu trí hay trợ cấp), trừ phi chết do tai nạn và

- không có quyền nhận trợ cấp từ bố mẹ đã mất, còn nếu bố mẹ đang còn sống thì nếu:

a) họ không thể đảm bảo nuôi họ hoặc

b) người có bảo hiểm chết (hưu trí hay trợ cấp) hay vợ hay chồng người ấy đã được tòa cho chứng nhận nuôi.

Phụ nữ góa có quyền hưởng trợ cấp, nếu:

- ở thời điểm người chồng chết đã đủ 50 tuổi, hoặc đã không có khả năng lao động, hoặc

- đang nuôi ít nhất một con, cháu hay anh chị em ruột, những người này phải chưa đến 16 tuổi, còn nếu dang đi học thì phải chưa đử tuổi 18; hoặc đang chăm sóc trẻ hoàn toàn không có khả năng làm việc hay tự tồn tại; hoặc chính bản thân hoàn toàn không có khả năng lao động.

Phụ nữ góa đã đủ 50 tuổi cũng có quyền được hưởng trợ cấp mà bị mất khả năng lao động sau khi chồng chết hay dừng không nuôi những người nêu trong điểm thứ hai ở trên, nhưng không quá 5 năm kể từ khi chồng chết.

Phụ nữ góa không thỏa mãn các điều kiện nhận trợ cấp gia đình và không có đủ số tiền cần thiết để sống có quyền hưởng trợ cấp gia đình cho một giai đoạn:

- cho một năm kể từ khi chồng mất;

- khi tham gia tập huấn để đủ điều kiện đi làm kiếm tiền, nhưng không quá 2 năm kể từ khi chồng mất.

Các quy định về phụ nữ góa chồng cũng áp dụng cho đàn ông góa vợ.

Cha mẹ được trợ cấp gia đình nếu:

- người có bảo hiểm chết (hưu trí hay trợ cấp) đang nuôi họ ngay trước khi chết;

- thỏa mãn các điều kiện tương tự như phụ nữ góa chồng hay đàn ông góa vợ nêu ở trên.

Tiền trợ cấp gia đình là bao nhiêu?

Trợ cấp gia đình ở mức:

- nếu chỉ có một người được hưởng – 85% khoản tiền người đã chết được quyền;

- nếu có hai người được hưởng – 90% khoản tiền người đã chết được quyền;

- nếu số người được hưởng từ ba trở lên – 95% khoản tiền người đã chết được quyền.

Tiền người đã chết được quyền là tiền lương hưu của người đó hay tiền trợ cấp mất sức mà người đó được nhận. Trong trường hợp người chết đang hưởng tiền hưu một phần (emerytura częściowa) hay thỏa mãn các điều kiện để nhận lương hưu, khoản tiền người chết được hưởng sẽ là con số toàn phần đã dùng để tính tiền hưu một phần.

Tiền trợ cấp gia đình chia đều cho mọi thành viên đủ điều kiện. Khi xuất hiện các hoàn cảnh phải chia lại số tiền trợ cấp lần đầu hay việc thay đổi các điều kiện do thay đổi về số người được nhận thì cơ quan cấp tiền sẽ thực hiện việc chia lại kể từ tháng xuất hiện các thay đổi ấy.

Chọn tiền lương hưu của mình, hoặc tiền trợ cấp do chống mất

Phụ nữ góa có quyền nhận trợ cấp khi chồng mất. Nhưng nếu bản thân người đó đang nhận lương hưu thì không thể nhận cả hai khoản. Phải chọn hoặc là nhận lương hưu của mình, hoặc là nhận khoản trợ cấp kia. Nếu tự họ không chọn, Cơ quan Bảo hiểm Xã hội (ZUS) sẽ tùy theo số tiền nào nhiều hơn sẽ quyết, chọn cho họ khoản cao hơn.

Cơ sở pháp lý:

Luật ra ngày 17/12/1998 về hưu trí và trợ cấp từ Quỹ Bảo hiểm Xã hội.

QV (https://serwisy.gazetaprawna.pl/emerytury-i-renty/artykuly/1114819,emerytura-po-zmarlym-mezu.html)

Sửa lần cuối 2020-02-16 06:49:48

Bình luận


Bình luận qua Facebook