Lầu ông Hoàng

Tòa lâu đài trên diện tích 536m2 với quy mô 13 phòng rộng cùng nhiều tiện nghi phụ trợ, như máy phát điện đặt dưới tầng hầm, bể chứa nước lớn xài cả năm, lâu đài được xem hiện đại nhất lúc bấy giờ. Tên gọi Lầu Ông Hoàng có từ đó. Đứng trên chóp lầu của đồi Bà Nài diễm lệ ta mới thấy ông hoàng Pháp có tiền biết chịu chơi. Đố tìm ra địa điểm xây lầu nào đẹp hơn nơi này trên đất hoàng gia Pháp của ông để ông tận hưởng thiên nhiên huyền ảo?. Lầu Ông Hoàng hội tụ thắng cảnh biển trời mây nước, cỏ nội hoa ngàn. Những chiều biển êm sóng rì rào vỗ bờ cát ghềnh đá dưới chân đồi Bà Nài, Lầu Ông Hoàng rực rỡ nguy nga. Hoàng hôn nắng chiều phản chiếu những bức tượng đá Lầu Ông Hoàng thành khối hồng lộng lẫy. Khối hồng luôn biến màu đậm nhạt theo áng mây hồng trên trời biển Phan Thiết. Đêm trăng huyền ảo treo diễm lệ Hằng Nga trên Lầu Ông Hoàng cũng đã hớp hồn bao thi nhân, trong đó nhà thơ rất nổi tiếng, số phận hẩm hiu đã mơ trăng Lầu Ông Hoàng, đến ngủ trước thềm lầu làm thơ trăng. Những bài thơ tình trăng của chàng thi sĩ say trăng điên dại gởi cho người yêu mộng mị Thương Thương thành huyết lệ ở Lầu Ông Hoàng:

Vì không hướng nơi trầm hương vắng lặng
Nên hồn bay vùn vụt tới trăng sao
Sóng gió nổi rần rần như địa chấn
Và muôn ngàn thần phách ngã lao đao
Để rồi đau đớn:
Ta nằm giữa vũng trăng đêm ấy
Sáng dậy điên cuồng mửa máu ra

Từ Lầu Ông Hoàng những vần thơ trăng của Hàn Mặc Tử đi vào bộ nhớ thơ văn Việt Nam.
Lầu Ông Hoàng cũng gắn liền kỷ niệm trận kỳ tập ngày 14/6/1947.

Những bia đá tương truyền Hàn Mặc Tử từng đề thơ nay đã vỡ vụn. Photo: dulich.tuoitre.

Ngày 23/9/1945 Pháp quay lại xâm lược. Nam bộ và Bình Thuận đứng lên kháng chiến. Lầu Ông Hoàng dưới mắt xâm lược Pháp là cao điểm lợi hại giúp chúng án ngữ để bảo vệ Phan Thiết. Đánh chiếm Bình Thuận, lập tức Pháp chiếm ngay Lầu Ông Hoàng, xây công sự kiên cố, lô cốt chòi canh trên chóp lầu. Chúng bố trí lực lượng lê dương đủ mạnh, làm mắt thần quan sát phát hiện Việt minh khi tín hiệu từ Lầu Ông Hoàng báo hiệu. Tầm súng kiểm soát ở lầu bắn chặn hiệu quả lực lượng của ta tấn công Phan Thiết và vùng lân cận. Báo Pháp vùng tạm chiếm huyênh hoang: “Lầu Ông Hoàng bất khả xâm phạm”. Sự khoa trương của thực dân Pháp chọc giận vệ quốc đoàn trung đoàn 82 bộ đội địa phương Bình Thuận. Phải tìm mọi cách nhổ cao điểm Lầu Ông Hoàng để thực dân Pháp thấy trên nước Việt Nam không có nơi nào của giặc xâm lược là bất khả xâm phạm. Nhiệm vụ được giao cho đại đội Hoàng Hoa Thám do Nguyễn Minh Châu chỉ huy (sau này là tướng Năm Ngà tư lệnh bộ đội Cực Nam khu 6) cách đánh bằng chiến thuật đặc công.

Một sáng trời đẹp, biển êm, quan La Pheo, trưởng đồn Lầu Ông Hoàng ngồi bên tách cà phê thơm phức xem báo Balê buổi chiều. Bỗng lính trên chòi canh hớt hải chạy xuống báo tin. Qua ống nhòm thấy một toán người ngựa từ Phan Thiết đi đến lầu. Pheo uống vội cà phê quẳng tờ báo lẩm bẩm:

-Theo định kỳ ngày lẻ đâu phải ngày Phan Thiết kiểm tra, có lẽ đây là cú lừa thay đổi lịch để đối phó Việt minh?
Toán lính hơn hai mươi lê dương việt gian ung dung đến cổng lầu. Pheo thổi kèn tập họp lính như thường lệ đón đoàn kiểm tra.
Bỗng Pheo khựng lại:

-Ủa lạ không phải quan tư Đờ Môrít như mọi lần. Quan nào lạ hoắc thế này? Hay Môrít bị thuyên chuyển đột xuất. Chuyện thay đổi
xoành xoạch của binh nghiệp mà! Hẳn là quan mới phá lệ kiểm tra? Hẳn là nó muốn ra oai sớm với Pheo này chăng?

Quan mới ngạo nghễ không thèm xuống ngựa. Cạnh quan mới là một quan ba Pháp sĩ quan tùy tùng, và một quan hai người bản xứ cao to vạm vỡ mặt lạnh như tiền. Lính ở Lầu Ông Hoàng chỉnh tề đội ngũ. Đờ La Pheo hãnh diện ra mắt quan mới cho thổi bài kèn “La mác xây de” cử hành thủ tục kiểm tra. Ngồi trên ngựa quan thanh tra chìa tay đeo găng trắng lắc tay đồn trưởng Pheo lộ vẻ bằng lòng lính lê dương Lầu Ông Hoàng! Nhưng lập tức hắn liếc mắt cho quan bản xứ, trèo lẹ lên chóp canh nơi đặt cây vicke có hai lê dương trực chiến. Bỗng từ chóp canh ba phát súng rulô nổ chát chúa. Pheo kinh ngạc chưa kịp định thần hắn đã thấy quan thanh tra móc túi đưa cho hắn tấm bìa màu hồng. Pheo thao láo nhìn tờ bìa, mặt Pheo xám ngoét-“Việt minh! Việt minh”. Quan thanh tra đanh thép:

-Tất nhiên! Các người mắc bẫy rồi! Hàng sống chống chết. Đất dưới chân Pheo sụt xuống, hắn lạnh toát cả người.

-Tất cả hạ súng! Việt minh đã chiếm Lầu Ông Hoàng. Một số lê dương định chống cự. Nhưng họng súng Bơren Tôm-xông của đặc công Việt minh lên đạn chĩa vào bọn chúng. Cả bọn riu ríu đầu hàng mặt cắt không còn hột máu. Trận đánh trong vòng 16 phút, tốn 3 viên rulô hạ gục 2 lê dương canh cây vicke thu toàn bộ chiến lợi phẩm. Trận kỳ tập Lầu Ông Hoàng vào ngày 14/6/1947, sau hai năm kể từ ngày giặc Pháp ở Phan Thiết gọi “bóng ma Việt minh”. Trận đánh có một không hai táo bạo kỳ thú vì đặc công Bình Thuận đóng kịch cứ như thật, tài tình thủ vai không mảy may sơ suất. Trận đánh rúng động tận hang ổ thực dân ở Sài Gòn-Paris,
tạo niềm tin chiến thắng cho quê hương Bình Thuận. Từ đó về sau dân ít gọi Lầu Ông Hoàng mà gọi thành: Chiến thắng Lầu Ông Hoàng.

Lầu Ông Hoàng giờ chỉ là một bãi hoang tàn. Photo: dulich.tuoitre.

Điểm du lịch Lầu Ông Hoàng kỳ thú như vậy đó. Thế nhưng bây giờ Lầu Ông Hoàng đang bị hoang tàn. Thật phí của trời cho một nơi thu hút du lịch tuyệt hảo. Tôi đã đọc cuốn “Phóng sự xã hội”- Nhà xuất bản Công an nhân dân của tác giả Nguyễn Thành Dũng xuất bản ngày 29/4/2005, đành đau xót ngậm ngùi như tác giả. Cùng đau xót hơn bởi tôi người quê Phan Thiết Bình Thuận. Trong bài biết “Khắc khoải hồn xứ cát” mở đầu tác giả tóm lược nội dung:

“Quạnh vắng bao phủ lăng mộ nhà trí thức Nguyễn Thông, đền thờ Vua Chăm hoang phế và có phần xuống cấp (hai di tích văn hóa lịch sử này cách Lầu Ông Hoàng không xa), Lầu Ông Hoàng bị cỏ dại lấn át đến tịch liêu. Những ngày lang thang ở Bình Thuận chúng tôi không khỏi chạnh lòng trước hình ảnh các di tích thắng cảnh tầm cỡ quốc gia vốn là nét đặc sắc làm nên tên tuổi xứ cát đang trên đường trở thành phế tích.

Quả đúng như thế, mắt tôi không thể xốn xang hơn nữa. Hoang vắng cỏ dại, di tích rệu rã trơ gạch đó chính là di tích văn hóa lịch sử nổi tiếng “Chiến thắng Lầu Ông Hoàng”. Tuy các hầm chứa nước được trùng tu nhưng không ai đoái hoài chăm sóc đã bỏ mặc cho bụi bặm cỏ dại bám đầy. Bia đá ngày nào đề thơ Hàn Mặc Tử đã thành gạch vụn. Lầu trăng Hàn Mặc Tử làm thơ rệu rã nguy cơ sụp đổ bất kỳ lúc nào! Thật sự Lầu Ông Hoàng đang bị tàn.

Theo mientrung.com