Xòe cùng em, ngẩn ngơ Tây Bắc...

Nói "Tây Bắc mùa xuân đẹp như tranh thủy mặc", cũng không hề quá chút nào!

 

Bạt ngàn hoa đào Tây Bắc mùa xuân

Nếu đã một lần lên Tây Bắc, nghe những giai điệu này, hẳn bạn sẽ không dễ nguôi ngoai nỗi nhớ núi rừng, với rượu Táo Mèo say nồng, với chè Shan tuyết suối Giàng sóng sánh, và nhất là những điệu xòe Thái ngẩn ngơ...

Không phải là lần đầu lên Tây Bắc, nhưng chuyến công tác lần này với tôi có một ý nghĩa khác, trong một tâm trạng khác... Có lẽ vì vậy nên dù say xe rất mệt, nhưng khi đến gần Nghĩa Lộ - Yên Bái, tôi vẫn cố gắng mở choàng mắt để nhìn ngắm núi rừng...

Cung đường quanh co chạy giữa những đồi chè xanh ngút mắt, như trải dài tận chân trời. Thoạt nhìn, tôi cứ ngỡ đó là những thảm cỏ xanh được cắt xén bằng phẳng, mềm như tơ lụa, đang hồi xuân mơn mởn... Ruộng bậc thang thỉnh thoảng lại hiện lên như những nét vẽ phóng khoáng giữa núi rừng, xanh một màu tươi mới... Và thấp thoáng giữa những sắc xanh căng tràn nhựa sống ấy, là những ngôi nhà nâu mộc, nhìn từ xa bé nhỏ và hiền lành như những nét chấm phá...

Và hơn tất cả là hoa, bạt ngàn hoa đào, hoa mận, hoa ban ... đẹp mê hồn!

Hoa đào trong tiết chính xuân đã nở bừng lên, rực rỡ, khoe sắc hồng thắm đặc biệt của đào xứ núi, bên cạnh sắc trắng ngần của hoa mận, trắng muốt của hoa ban... tạo nên những mảng màu đan xen, đẹp như tranh vẽ.

Ngẩn ngơ ngắm nhìn sắc xuân Tây Bắc, tôi không biết là đã chạm đất Nghĩa Lộ từ lúc nào...

Nghĩa Lộ - địa điểm tổ chức lễ khai mạc chương trình "Du lịch về nguồn" năm nay của 3 tỉnh Phú Thọ - Yên Bái - Lào Cai, là một thị xã nhỏ bé với diện tích gần 3000ha, nằm trọn trong lòng chảo cánh đồng Mường Lò thơ mộng, nổi tiếng xứ Tây Bắc.

Nơi đây là địa bàn quần cư của 17 dân tộc anh em, trong đó người Thái chiếm đa số với hơn 44%, chủ yếu là tộc Thái đen. Vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ khoáng đạt cùng những nét đẹp văn hóa đa sắc hội tụ, đã làm nên một địa danh Nghĩa Lộ đầy cuốn hút, hấp dẫn du khách gần xa bao đời nay, mà ai đã nghe qua cũng muốn đến 1 lần để nhìn, để ngắm, để khám phá, để say... Bởi thế mà có câu ca truyền tụng từ rất xa xưa: "Muốn ăn gạo trắng nước trong - Vượt qua đèo Ách, vào trong Mường Lò..."

Chiều Tây Bắc chênh vênh, bảng lảng trong sương ... Dạo bộ một vòng ra cánh đồng hoa cúc gần khách sạn, chúng tôi bắt gặp những đứa trẻ phong phanh, không áo ấm, không dày dép, hồn nhiên vui đùa như cỏ cây...


Cô bạn đồng nghiệp háo hức chụp ảnh, tạo dáng bên những luống hoa vàng rực rỡ, còn tôi thì ao ước giá mình mượn được bộ áo váy của cô gái Thái, chắc sẽ vô cùng thú vị...

Bữa cơm tối hôm ấy, chúng tôi được chiêu đãi một thực đơn toàn những món đặc sản địa phương: rượu táo mèo, xôi ngũ sắc, bánh chưng đen, rêu suối luộc, thịt trâu rừng hun khói, lạp xường Thái, cá suối hấp, thịt lợn cắp nách, gà đen... Tôi háo hức thử hết các món theo lời chỉ dẫn và quảng bá của các đồng chí chủ nhà. Duy chỉ có món dế đất rang với lá rừng, dù nể anh chàng đẹp trai ngồi đối diện đã gắp cho với những lời năn nỉ ngọt ngào: "Em thử đi...ngon lắm mà..." nhưng tôi cũng chỉ dám nhắm mắt ăn một con duy nhất, đủ để cảm nhận vị bùi bùi, hăng hắc rất lạ.

Mà con gái Nghĩa Lộ cũng uống rượu giỏi không kém gì con trai, làm tôi và mấy đồng nghiệp cứ tròn mắt thán phục!.. Đồng chí Phó chủ tịch thị xã Nghĩa Lộ vui tính trêu tôi: "Tý nữa ra sân là phải múa xòe cùng mọi người đấy, em làm bạn xòe của anh nhé!..."


Đêm khai mạc lễ hội "Du lịch về nguồn" được tổ chức tại sân vận động Thị xã Nghĩa Lộ, tưng bừng màu sắc, âm thanh. Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tham dự với một bài phát biểu ngắn, ca ngợi sáng kiến tổ chức lễ hội "Du lịch về nguồn" của ba tỉnh: Yên Bái, Phú Thọ, Lào Cai; tin tưởng nơi đây sẽ tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước... Đêm hội kéo dài gần 2h, với những màn múa hát mang đậm màu sắc Tây Bắc, nhưng đặc sắc nhất có lẽ vẫn là điệu múa xòe Thái bên ngọn lửa bập bùng... Cả diễn viên, ca sỹ, cùng các đồng chí Lãnh đạo Đảng, chính quyền địa phương và rất nhiều quan khách, đồng bào... cùng nhau quay trong điệu xòe mê say:


Không rõ điệu xòe Thái có tự bao giờ, nhưng tương truyền đã từ lâu, rất lâu rồi, đến với Nghĩa Lộ, du khách đã được nghe một câu chuyện rất cảm động, kể về mối tình của một cô gái Thái đem lòng yêu chàng trai người Kinh, nhưng chàng trai sau khi về xuôi đã không bao giờ trở lại.

Cô gái cứ đợi, đợi mãi, và khóc mãi, đến khi nước mắt chảy dài, biến thành dòng suối... Ngày nay đó là suối Thia (Thia trong tiếng Thái có nghĩa là nước mắt), ở phía bắc lòng chảo cánh đồng Mường Lò bát ngát... Đến Nghĩa Lộ hôm nay, du khách vẫn say lòng với điệu xòe Thái uyển chuyển, với những cô gái Thái xinh đẹp như hoa ban, trắng ngần như hoa mận, rực rỡ như hoa đào rừng... Theo lời giới thiệu của những chàng trai địa phương, chúng tôi được biết, Mường Lò nổi tiếng với đội xòe ở bản Thanh Lương, nếu muốn thưởng thức phải vào bản những đêm trăng sáng, sẽ cảm nhận đủ đầy men say của điệu múa đặc biệt này...


Người xưa có câu "Nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Tấc", chỉ 4 xứ mường: Mường Thanh, Mường Lò, Mường Than, Mường Tấc của Tây Bắc, nổi tiếng với nhiều của ngon vật lạ, và đặc biệt là nhan sắc diễm lệ của các cô gái nơi đây, quả không sai! Nhưng không chỉ có chè Shan tuyết, rượu táo mèo, những cô gái Thái xinh như hoa, điệu múa xòe quyến rũ... mà xứ Mường Lò còn hấp dẫn bởi rất nhiều trò chơi dân gian đặc sắc, các lễ hội mùa xuân rộn ràng... Và cảnh sắc thiên nhiên lãng mạn đã đi vào thơ, vào nhạc:

Thử tưởng tượng nếu được nghe giai điệu ngọt ngào ấy từ một cô gái Thái đẹp như hoa ban rừng, chẳng biết có chàng trai nào đủ dũng cảm từ chối "vào Nghĩa Lộ với em không"?

Có thể là do dư âm tưng bừng của đêm hội "Du lịch về nguồn", có thể là do hương vị của rượu táo mèo nồng say, hoặc cũng có thể là do ánh mắt của một chàng trai Yên Bái rất đẹp trai và ga - lăng đã gọi tôi là "công chúa", nên chia tay Nghĩa Lộ rồi, tôi vẫn còn cảm giác ngẩn ngơ...