Những năm gần đây, ở Quảng Trị, cứ vào cuối năm hay khi gia đình có chuyện không vui là mọi người lại đổ xô đi tìm thầy “ngó” (bói), rồi mua sắp lễ vật cúng bái.
Làng hàng mã
Nhiều lái buôn cho biết, làng Phú Hải, xã Hải Ba, huyện Hải Lăng được mệnh danh là làng hàng mã “độc" ở Quảng Trị. Làng có gần 60 hộ dân thì tất cả đều làm hàng mã.
 |
| Nghề làm hàng mã giúp nhiều gia đình có "của ăn, của để" ở Quảng Trị. |
Ông Hồ Ngọc Vinh, 80 tuổi, thôn Phú Hải, kể, làng hình thành cách đây hàng trăm năm và nghề này có từ khi khai sinh làng. Cuối năm, người mua hàng mã từ khắp nơi, như: Huế, Quảng Bình… đổ về Phú Hải, trong số đó, có người mua cho gia đình, số khác mang về bán lại.
Ông Vinh cho biết, đốt đồ mã tuỳ theo lễ cúng, chẳng hạn lễ tạ mộ có đến 12 bộ áo mũ, còn ngày giỗ cho người đã mất cũng phải một bộ quần áo kèm theo giày dép, vàng bạc. Theo ông Vinh, sắm đồ mã tùy hoàn cảnh kinh tế mỗi gia đình, nhưng thường ngày Tết, người nghèo đến mấy cũng có trên bàn thờ vài chồng vàng, bạc, quần áo mã, với giá thấp nhất không dưới 200.000 đồng.
Tính sơ bộ, trong những ngày giáp Tết này, gần 60 hộ dân Phú Hải thu nhập từ nguồn hàng mã hơn 500 triệu đồng, hơn "đứt" một năm ”bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”.
Nắm bắt được nhu cầu hàng mã gia tăng, hiện ở Quảng Trị không chỉ có người Phú Hải làm hàng mã, mà mỗi năm còn có hàng chục thanh niên ở các nơi trong tỉnh tìm đến đây học nghề.
Người Phú Hải cho hay, học làm hàng mã lắm công phu, đòi hỏi người học có tính kiên trì và sáng tạo, bởi không chỉ làm hàng theo kiểu của người xưa như áo đại triều, áo tràng, phẩm phục, bao tử, mũ xung thiên..., mà còn làm hợp với “mốt” thời nay như áo vest, quần tây, quần jean, xe máy, ô tô...
Bán đồ đạc để sắm lễ
Ông Nguyễn Hoàng Long ở huyện Gio Linh, một trong những khách hàng “ruột” ở Phú Hải, nói: “Mần răng (làm sao - pv) thì mần, ngày Tết phải có vài bộ quần áo mới, đồ dùng cho kẻ khuất mặt khuất mày. Bằng không đạo nghĩa ở đời coi như chưa làm trọn, đó là chưa nói đến chuyện người âm quở trách”.
 |
| Một chiếc xe “Wave mã” trị giá đến vài tấn lúa. Ảnh: Nguyên Anh. |
Còn bà Hoàng Thị Hồng, nhà ở Khe Sanh, tâm sự: “Năm nay mùa màng thất bát, chăn nuôi cũng mất mùa do mưa bão vừa qua gây ra. Nhà tui còn được năm con gà, nhưng để tưởng nhớ người đã khuất chắc tới đây phải đem ra chợ bán mua giấy áo... thắp hương gọi là”.
Một người làng này kể, cách nay mấy hôm có ông Hùng ở biển bãi ngang (Gio Linh) đi coi bói (xem - pv), thầy "phán" về đặt một chiếc “Wave” mã, giá 5 triệu đồng. Chiếc xe to quá, ông này phải thuê một xe công nông chở về. Nhưng khi vừa về đến sân, đứa cháu ngoại thấy đẹp liền chồm lên xe, chiếc xe bẹp dúm. Tiếc của, tức người, ông Hùng nhịn ăn cả tuần, cứ lẩm ba lẩm bẩm xin ông bà tha cho cháu. Nó còn nhỏ quá lỡ dại.
Trong nhà ông Trần Công, một hộ làm hàng mã trong làng, còn để chiếc xe máy giữa sân. Ông Công cho biết, chiếc xe “mã” này có giá 1,5 triệu đồng, do một người khách ở Quảng Bình đặt, ông làm 15 ngày mới xong.