Tại Hội nghị cộng đồng thảo luận về việc xây dựng mô hình tổ chức phát ấn tại đền Trần do Viện văn hoá nghệ thuật (VHNT) Việt Nam phối hợp với UBND TP.Nam Định tổ chức chiều 24/5, phần lớn ý kiến phát biểu của người dân phường Lộc Vượng (TP.Nam Định) đều nhấn mạnh ý nghĩa, lịch sử lâu đời của lễ khai ấn đầu năm và kiến nghị giữ nguyên nghi thức phát ấn truyền thống
TS Nguyễn Chí Bền, Viện Trưởng Viện VHNT, đã nêu lên 3 "mặt mạnh" của lễ khai ấn đền Trần và khẳng định: "Lễ khai ấn đền Trần thu hút đông đảo du khách và là một sự kiện văn hóa hết sức đặc biệt của cả nước. Thực chất khai ấn là hình thức để các thế hệ hôm nay tưởng nhớ đến công lao của các vua Trần. Lễ khai ấn là một sản phẩm văn hóa góp phần quảng bá hình ảnh của quê hương Nam Định, xứng đáng là 1 di sản văn hóa phi vật thể".
Tuy nhiên, nhà nghiên cứu văn hóa này cũng khảng khái "phê" 3 tồn tại lớn của lễ hội này. Thứ nhất, do thu hút quá đông du khách thập phương vào một thời điểm trong khi không gian lễ hội có giới hạn nên công tác tổ chức "rất vất vả", khả năng xảy ra những biến cố ngoài mong muốn "hoàn toàn có thể xảy ra". Năm 2011, dù thành phố đã huy động tới 2.000 người tham gia giữ gìn an ninh trật tự nhưng vẫn "không ổn". Thứ 2, vấn đề thương mại hóa quá rõ ràng với hình ảnh "chìa tiền, phát ấn", "Viết phiếu, đưa tiền". Tuy có thể hiểu đây là tiền khách công đức cho nhà đền nhưng hình thức này "quá phản cảm". Ngoài ra, các dịch vụ phục vụ du khách như trông giữ xe vẫn "chưa đạt được yêu cầu như mong muốn". Thứ 3, công tác quảng bá, giới thiệu giá trị lễ khai ấn vẫn làm chưa tốt, dẫn đến một số người hiểu sai rằng: "Cứ xin được ấn là được thăng quan, phát tài", nhất là khi thấy nhiều công chức và cả các quan chức hàng năm đều hiện diện ở lễ hội.
Tiếp theo đó, gần 10 ý kiến phát biểu của người dân địa phương đều đồng loạt khẳng định khai ấn là một tập tục lâu đời do ông cha để lại. Người dân cũng kiến nghị nên cải tiến mô hình phát ấn nhưng không thể bỏ những nét truyền thống, tiếp tục cho khai ấn và phát ấn ngay trong đêm 14 tháng Giêng như truyền thống xưa. Để hạn chế tình trạng chen lấn, xô đẩy, các ban, ngành chức năng cần nghiên cứu mở rộng khuôn viên đền Trần, kéo dài thời gian phát ấn, tăng khối lượng ấn phát ra nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân.
Chia sẻ các ý kiến trên, cụ Trần Huy Chiến, Tổ trưởng Tổ từ đền Trần, giải thích nguyên nhân của những tồn tại là do cung không đủ cầu, không gian đền quá chật hẹp... Do đó, theo cụ, giải pháp tối ưu nhất hiện nay là thu hồi, giải phóng mặt bằng những khu đất gần đền để có chỗ xây dựng thêm 2 dãy nhà Giải Vũ để làm nơi nghỉ ngơi cho du khách vào ngày thường và sử dụng làm nơi phát ấn vào ngày lễ. Về việc thu tiền, có cụ cao niên thì cho rằng cần phải "thu để bù chi", trả tiền công in ấn và tiền vải. Tuy nhiên, không ít ý kiến lại cho rằng: "Ấn không nên bán. Ai vào cứ phát còn người nhận ấn tuỳ tâm công đức".
| Báo cáo của Viện VHNT đã tổng hợp các bài báo viết về lễ khai ấn đền Trần những năm gần đây, theo đó phần lớn các bài báo tập trung nêu những vấn đề còn tồn tại trong công tác tổ chức lễ hội như tình trạng chen lấn xô đẩy kinh hoàng vào đêm khai ấn; xu hướng hành chính hóa, thương mại hóa lễ hội; cũng như vấn đề thật, giả của lá ấn và nguồn gốc của lễ khai ấn... |
Theo TTXVN