Bài 2: Người dân nói gì về việc khai ấn đền Trần?
Về công tác tổ chức, quản lý khai ấn đền Trần năm 2012, lãnh đạo ban ngành liên quan và người dân dường như vẫn chưa tìm được tiếng nói chung. Trong khi đó, những người dân Nam Định vẫn tha thiết được bảo vệ nguyện vọng của mình.
Ý kiến của lãnh đạo và nhân dân chưa đồng thuận
Hội thảo khoa học “Mô hình tổ chức, quản lý lễ hội đền Trần Nam Định năm 2012” diễn ra vào ngày 18.7 vừa qua tiếp tục bàn về việc hoàn thiện đề án tổ chức lễ hội đền Trần Nam Định năm 2012 do Viện Văn hoá nghệ thuật Việt Nam tư vấn. Trong đó, dự thảo lần 3 của đề án có đưa ra hai phương án để xin ý kiến tại hội thảo. Phương án 1 là chỉ khai ấn mà không tiến hành phát ấn, phương án 2 là khai ấn như thường lệ, sẽ phát ấn vào ngày hôm sau và kéo dài trong 2 hoặc 3 ngày trên cơ sở thực hiện thật tốt các hoạt động bảo vệ an ninh trật tự, vệ sinh môi trường.
 |
| Cảnh chen lấn tại lễ khai ấn đền Trần 2011. |
Rất nhiều nhà nghiên cứu đưa ra những lập luận riêng, đồng tình có, phản bác có, nhằm đóng góp xây dựng một mô hình tổ chức lễ hội hợp lý nhất. Tuy nhiên, có thể thấy rõ rằng ý kiến của người dân vẫn chưa tìm được sự nhất quán với các cấp lãnh đạo.
Như đã nhắc tới từ trước, hội thảo lần này được tổ chức dựa trên kết luận của Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Hoàng Tuấn Anh: Thực hiện nghi lễ khai ấn bình thường, nhưng không phát ấn vào đêm 14 tháng giêng; còn việc thực hiện phát ấn sau đó hay không thì sẽ nghiên cứu. Tuy nhiên, có rất nhiều đại biểu đại diện cho nhân dân đã đưa ra quan điểm trái chiều.
TS Trần Mạnh Quảng - Chủ tịch Hội đồng Trần tộc Việt Nam khẳng định một số hình ảnh xấu xảy ra trong lễ hội vài năm gần đây sẽ không thể xoá đi hình ảnh trang nghiêm của lễ khai ấn đền Trần trong suốt 100 năm qua. Ông Quảng cho rằng không nên thay đổi giờ phát ấn vì đó là giờ linh thiêng và “không thể xóa đi lịch sử hàng trăm năm của nhà Trần chỉ vì thiếu sót trong việc phát ấn. Nếu thiếu sót thì thay đổi, tổ chức lại chứ không việc gì phải thay đổi giờ phát ấn...”
Trong bản tham luận của mình, TS Lê Thị Minh Lý - Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hoá đặt quyền lợi của người dân lên đầu. Bà cho rằng lễ khai ấn là một phần trong đời sống tinh thần của nhân dân Nam Định nên phải tìm được một cách giải quyết tốt nhất. Bằng những phương án như: tăng cường thông tin, giá trị đích thực để mọi người không bị hiểu nhầm, trao quyền lại cho cộng đồng.
Nguyện vọng chính đáng của nhân dân cần được trân trọng
Ông Trần Quốc Văn, đại diện người cao tuổi thôn Tức Mặc cho rằng không nên thay đổi giờ khai ấn và phát ấn vì đây là nét đẹp văn hoá truyền thống của địa phương và “Tổ tiên đã chọn thời khắc giờ linh thiêng đầu tiên trong một ngày, một năm mới để làm những việc trọng đại”. Ông Văn đại diện cho các cụ cao tuổi trong thôn đưa ra biện pháp nhằm làm giảm bớt áp lực cho những người dân tới làm lễ và xin ấn đền Trần trong năm 2012. Theo đó, nhà đền sẽ cố gắng tặng số lượng ấn để đảm bảo ấn sẽ đến tận tay người cuối cùng “với hy vọng sẽ phần nào hạn chế được tình trạng chen lấn xô đẩy, giải quyết cơ bản những bức xúc hiện nay của nhân dân về dự lễ không nhận được lộc ấn”.
Ông Trần Quốc Văn cho rằng nếu ngày hôm sau mới phát ấn thì sẽ phức tạp và làm đảo lộn lễ nghi tín ngưỡng truyền thống của địa phương từ trước đến nay.
 |
| Ý kiến của lãnh đạo và nhân dân chưa đồng thuận về việc tổ chức lễ khai ấn 2012. (ảnh: Internet) |
Nhằm tìm hiểu sâu hơn về những nguyện vọng của người dân xung quanh việc tổ chức lễ khai ấn – một trong những sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của người dân Thành Nam, PV cũng đặt câu hỏi xung quanh vấn đề này với một số người dân Nam Định. Hầu hết số người được hỏi đều cho biết lễ khai ấn từ lâu đã trở thành một trong những hoạt động văn hóa quan trọng của Nam Định. Đầu năm đi lễ chùa và nhận về nhà chiếc ấn vàng có dấu son đỏ không chỉ là một nét đẹp được gìn giữ từ bao năm nay, mà nó còn thể hiện niềm tin, chứa đựng hy vọng của nhân dân vào một năm mới may mắn, thuận lợi.
Ông Trần Ngọc Lan, một cụ cao niên hiện đang ngụ tại Phường Cửa Nam, TP. Nam Định cho biết nếu không tổ chức phát ấn vào đêm 14 tháng giêng hoặc thay đổi giờ phát ấn sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến một nét sinh hoạt văn hoá của của người dân Nam Định. Ông Lan tâm sự đã nhiều năm nay ông luôn coi việc đầu năm đến đền Trần dự lễ khai ấn như một thói quen không khi nào quên và luôn coi đó như một niềm hãnh diện của quê hương. Đối với gia đình ông, đêm khai ấn là một trong những thời khắc thiêng liêng nhất trong suốt một năm, vì vậy ông luôn nhắc nhở con cháu phải trân trọng.
(Còn tiếp)
Thu Hương (Lao động)