Bàn tay người Kim Bôi (Hòa Bình) chinh phục thiên nhiên, những tảng đá to được mài rũa thành những viên đá nhỏ cất nên những ngôi nhà xinh xắn, bước vào ngôi nhà, chúng ta như được sống giữa thiên nhiên, núi ngàn.
Dần theo năm tháng, những ngôi nhà ở đây vẫn tồn tại như chứng minh cho sức sống của người Mường. Ông Cao Bá Lên một người dân xã Cao Thắng, Lương Sơn kể, thời trai trẻ oanh liệt của ông bằng giọng điệu hào sảng: “Khi xưa, nơi đây nhiều cọp nhiều beo, rồi người dân đi khai phá để trở thành những bản Mường trù phú như hôm nay. Những dãy núi ở đây to lắm, khi xưa chơi trò trốn tìm mà đi cả ngày tìm không thấy nhau. Dần lên 10 tuổi bắt đầu đập đá rồi đem về xây nên những ngôi nhà này”.
Đất Việt ghi lại hình ảnh nhà đá tại thôn Bá Lâm 2, xã Cao Thắng, huyện Kim Bôi (nay là huyện Lương Sơn, Hoà Bình):
 |
| Những ngôi nhà đá được xây lên từ bàn tay tài hoa của những người thợ bản Mường. |
 |
| Các bức tường ở đây được xây hoàn toàn bằng đá. |
 |
| Đá hiện diện ở mọi nơi. |
 |
| Một góc bếp của người Mường. |
 |
| Kiến trúc ngôi nhà được xây dựng đơn giản, nhưng hài hoà về màu sắc và thoáng về không gian. |
 |
| Nhiều ngôi nhà cổ có từ lâu đời vẫn tồn tại. |
 |
| Như chứng minh cho sức sống và trẻ trung của những ngôi nhà xây bằng đá. |