Mới được hình thành chưa đầy 2 năm, chợ phiên nơi biên ải chủ yếu là nơi mua bán, sinh hoạt văn hoá của các dân tộc Hà Nhì, H’Mông, Giáy và một số ít người Kinh thuộc xã Ý Tý, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai.
Nằm ở độ cao 2.660m so với mực nước biển, vùng đất Ý Tý quanh năm mây phủ, đặc biệt từ khoảng tháng 11 đến tháng 4 hằng năm thì cảnh vật luôn chìm trong màn sương dày đặc cả ngày lẫn đêm. Cũng như những chợ phiên vùng Tây bắc, chợ Ý Tý không chỉ là nơi mua bán trao đổi hàng hoá giữa những người dân quanh vùng mà còn là nơi sinh hoạt văn hoá cộng đồng của các dân tộc Hà Nhì, Giáy, H’Mông.
Sương phủ mịt mùng, chỉ cách hơn 1m đã không nhìn rõ mặt người, nhưng sáng thứ Bảy nào chợ Ý Tý cũng không ít người từ các thôn bản quanh vùng náo nức đi "chơi chợ".
 |
| Đã gần 2 năm, chợ Ý Tý vẫn họp đều đặn vào mỗi ngày thứ Bảy hàng tuần từ khi được xây dựng. Từ 7 giờ sáng người dân ở các bản bắt đầu lục tục đến chợ. |
 |
| Người phụ nữ Hà Nhì ở bản Lao Chải mang những sản phẩm rau quả của gia đình đến chợ. Ai mua thì bán, người dân tộc không có thói quen chào mời. |
 |
| Những bản ở xa, đường đi khó khăn người dân đến chợ muộn hơn. Gần trưa, sương mù mịt hơn, gia đình người H’ Mông này mới đến được chợ. |
 |
| Khu bán vải vóc luôn cuốn hút những phụ nữ vùng cao. |
 |
| Những trai bản lại khoái mua băng đĩa nhạc, phim hơn. |
 |
| Chiếc áo tơi làm từ vỏ cây được một số phụ nữ Hà Nhì tuổi trung niên mặc để chống lại cái rét thấu xương. |
 |
| Người phụ nữ H’Mông này lại tâm đắc với mảnh nilon vì nó không những cản gió rét mà còn ngăn sương làm ướt quần áo, đầu tóc. |
 |
| Những bé gái H’Mông lấy chợ làm chỗ vui chơi cuối tuần dù phải đi bộ 7km đường núi từ sáng sớm trong không khí lạnh buốt, ẩm ướt. |
 |
| Cánh đàn ông rất thích thú trước chiếc máy xem được video nhỏ gọn mà giá chỉ tầm triệu rưỡi. |
 |
| Tiết trời khắc nghiệt nhưng người đi chợ không giảm nhiều lắm, những chủ sạp vải vẫn không kém phần đắt hàng. |
 |
| Hàng bánh khoai lúc nào cũng đông người ngồi sưởi. |
 |
| Càng về trưa, sương càng dày đặc, không khí càng lạnh hơn, bóng người mua bán cũng mờ mịt hơn. |
 |
| Nhiều phụ nữ diện những bộ quần áo mới đến chợ để gặp gỡ bạn bè, người quen. |
 |
| Những chiếc cặp ba lá thời bao cấp phụ nữ các thành phố lớn vẫn thường dùng đã được những phụ nữ H’Mông cải biến thành đồ trang sức rất phổ biến ở vùng biên ải thuộc tỉnh Lào Cai. |
 |
| Với xấp thiếp cưới trên tay, cô dâu tương lai Sùng Xé hôm nay đi chợ không phải để mua bán mà để mời mọi người khắp bản gần, bản xa đến nhà mình uống chén rượu ngô mừng lễ thành hôn. Xé cho biết, người dân ở đây thường làm thế cho tiện vì đường sá đến các bản xa xôi, hiểm trở. |
 |
| Mặc thời tiết sương lạnh, những đứa trẻ đang độ tuổi ẵm ngửa vẫn được mẹ chúng đưa đi chợ cùng. |
 |
| Những đứa trẻ H’Mông giúp bố mẹ mang rau quả ra chợ bán. |
 |
| 1 giờ trưa chợ bắt đầu tan, ai về nhà ấy để rồi đến thứ Bảy sau lại đến chợ dưới màn sương mịt mùng. Phải đến hết tháng 4 tiết trời mùa hè mới xua đi màn sương bao phủ trong nhiều tháng trời. |
- Lê Anh Dũng (Vietnamnet)