Huyện miền núi A Lưới (tỉnh Thừa Thiên - Huế) đang bước vào mùa khô, các con sông chảy qua địa bàn này đang trong tình trạng trơ đáy. Đây cũng là lúc bà con dân bản kéo nhau xuống lòng sông đào bới tìm vàng.
Sông Krông (thượng nguồn của sông Đakrông) những ngày này có hàng chục, hàng trăm người đang ngày đêm “mót” vàng sa khoáng. Những lán trại “dã chiến” mọc trên nhiều khúc sông, những công cụ “xới” sông tự chế thô sơ nằm ngổn ngang.
 |
| Chỉ trong thời gian ngắn, lòng sông dưới chân cầu Á (xã Hồng Hạ) đã bị cày xới tan hoang. |
Dù công việc đào vàng chỉ mới diễn ra song sức “công phá” thì vô cùng lớn. Hai bên bờ nhiều hang hốc được khoét sâu vào lòng sông để lộ những mỏm đá lớn trông rất nguy hiểm, tai nạn lao động có thể xảy ra bất cứ khi nào. Anh Hồ Văn Chương, một người dân xã Hồng Thủy, cho biết: “Nhiều lúc đào xuống sâu cũng sợ nhưng vào mùa này không đi đào vàng thì cũng không thể đốt nương trồng rừng được”.
Tại thôn 2, xã Hồng Thủy, một nhóm người bản địa đang “đào hang” bên bờ sông. Họ hì hục chuyển từng khối đá để dọn đường đào sâu vào bên trong, rồi lấy từng thau đất đưa ra mép nước để lọc lấy vàng. Anh Hồ Văn Lâu, một người trong nhóm này, cho biết: “Mới cuối tháng 3 mà hạn quá. Không làm rẫy được, trai bản đều đi tìm vàng hết”.
Ở xã Hồng Hạ, nằm dọc quốc lộ 49 nối huyện A Lưới với thành phố Huế cũng có hàng chục người lặn ngụp đãi vàng tại sông Á.
Theo ông A Kôn ở thôn Kơn Tôm, xá Hồng Hạ, thì “đã một tuần nay, khi nước sông cạn trơ đáy". Ông A Kôn cũng cho biết, mỗi người đào vàng ngày nhiều nhất cũng được 100.000 - 200.000 đồng. Thông tin có người đào được vàng trên sông Á lan xa, nhiều người ở cách xã Hồng Hạ hàng chục cây số cũng thi nhau về đào xới.
Ông Lê Đức Cương, Phó bí thư đảng ủy xã Hồng Thủy, nói: “Chúng tôi đã nỗ lực vận động dân bản trở về nhà, không cho tiếp tục đào vàng. Tuy nhiên nhiều người vẫn lén lút đào vàng bất chấp cảnh báo của công an xã và các chiến sĩ biên phòng. Sắp tới chúng tôi dự định sẽ mượn uy tín của các già làng để tuyên truyền cho người dân”.
Môi sinh các con sông ở A Lưới đang bị xâm hại, nếu tình trạng khai thác vàng thủ công này diễn ra trong một thời gian dài sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến dòng chảy nơi đây.
Dưới đây là một số hình ảnh lòng sông bị những người khai thác vàng đào xới ở A Lưới:
 |
| Xới lòng sông để tìm vàng. |
 |
| Đãi vàng bên cạnh những tảng đá lớn được bật lên, người dân không thể lường trước những nguy hiểm. |
 |
 |
| Theo tin đồn, nhiều người tìm vàng nhiều ngày mà vẫn chưa có... |
 |
| ... họ cố ngày càng khoét sâu vào lòng sông với hy vọng thấy vàng. |
 |
| Những “hang chuột” được khoét sâu vào bên trong bờ sông tạo nên những vách đất có thể sạt lở bất khi nào. |