Trẻ nghèo bỏ xứ vào Nam

 

 

Tại những vùng quê nghèo ven phá Tam Giang (Thừa Thiên - Huế) như Vinh Hưng, Lộc Điền - huyện Phú Lộc; Phú Diên, Thuận An - huyện Phú Vang..., đếm không xuể trẻ bỏ học vào Nam kiếm sống. Chúng tôi đến ngôi làng nằm sát bờ biển thuộc thôn Hải Tiến, thị trấn Thuận An, huyện Phú Vang khi kỳ nghỉ hè mới bắt đầu.

 

Hàng chục căn nhà tôn tạm bợ nằm trên cát trắng càng thêm quạnh quẽ khi cả gia đình đã dắt díu vào Nam kiếm sống. Ở đây, đàn ông thường đi biển, đàn bà ở nhà buôn bán nhỏ, gia đình nào cũng có 5- 7 mặt con nên cái khổ, cái nghèo cứ bám riết họ.

 

Ông Trần Thanh Hữu, trưởng thôn Hải Tiến, cho biết con em trong thôn phần đông chỉ học tới lớp 6-7 rồi nghỉ, hiếm ai học hết cấp hai. “Ở vùng này, trẻ cả làng bỏ vào Nam kiếm sống. Tính sơ, thôn tôi đã có 25 trẻ từ 11-15 tuổi hiện làm thuê ở TPHCM, chỉ còn vài đứa đang học tiểu học” – ông Hữu nói.

 

Theo chân ông Hữu đến nhiều gia đình có con em đang làm thuê ở TPHCM, chúng tôi mới thấu hiểu phần nào nguyên nhân các em phải bỏ học đi làm sớm. Tìm quanh quất mãi trong căn nhà của chị Nguyễn Thị Lượng, chúng tôi vẫn chẳng thấy vật dụng nào đáng giá. Con đầu của chị là Trần Văn Hồng, 15 tuổi, đã vào TPHCM làm thợ may gia công ở một cơ sở tư nhân từ sau Tết Kỷ Sửu.

 

Chị Lượng bộc bạch: “Hồng mới lên lớp 6 đã nhất quyết xin nghỉ học vì thấy nhà nghèo và bạn bè cùng trang lứa đã vào Nam kiếm sống. Vợ chồng tôi cũng không muốn để con cái bỏ bê học hành nhưng vì hoàn cảnh, đành phải chịu. Nó còn nhỏ, tiền công làm được tùy thuộc vào lòng hảo tâm của chủ”.

 

Cạnh nhà chị Lượng, gia cảnh chị Trần Thị Cơ cũng vất vả không kém. Vợ chồng chị Cơ có 4 con, kinh tế gia đình phụ thuộc vào người chồng đi biển. Hiện 2 con đầu của chị đã dắt nhau vào TPHCM làm nghề may. Trong đó, cháu Lê Văn Phước mới 15 tuổi, học hết lớp 6 đã nghỉ.

 

Chị Cơ tâm sự: “Đứa con đầu vào làm được 4 năm, hiện đã lên thợ may chính. Thằng Phước mới vào nên chủ chỉ cho làm việc phụ, lương rất thấp. Hai đứa điện thoại về cho biết công việc vất vả lắm. Làm suốt ngày, đến 1-2 giờ sáng hôm sau mới được đi ngủ, lại còn bị chủ đánh đập, chửi mắng nữa. Nhiều lúc nghe anh em nó khóc, vợ chồng tôi chỉ biết khóc theo nhưng cũng cố động viên chúng gắng làm vì gia đình còn quá khó khăn”.

 

 

Chị Cơ nghẹn ngào khi nói về đứa con thứ hai phải bỏ học sớm để mưu sinh: “Phước học giỏi và muốn đi học lắm. Học xong lớp 6, thấy gia đình nghèo khó quá, Phước hỏi cha mẹ có cho nó đi học nữa không. Vợ chồng tôi trằn trọc suốt mấy đêm mới quyết định cho con nghỉ học. Phước nghe xong không nói gì, chỉ ứa nước mắt. Nhà nghèo, đành để con cái học hành dở dang chứ biết mần răng được!”.

 

Băng qua một đồi cát có khu nghĩa địa, chúng tôi tìm tới nhà Nguyễn Thị Tuyết Hạnh, 14 tuổi, hiện đang may gia công cho một cơ sở tư nhân ở TPHCM.

 

Chị Nguyễn Thị Dĩnh, mẹ Hạnh, nhắc đến con mà nước mắt cứ đầm đìa: “Vợ chồng tôi có được ba đứa thì cha tụi nó bỏ gia đình đi mất. Hạnh là con đầu, 11 tuổi đã vào TPHCM làm thợ may. Hạnh nói một mình tôi thì không thể nuôi nổi nó và hai em nên xin đi làm kiếm tiền phụ mẹ. Hạnh mới tí tuổi đầu, ai nỡ để nó đi làm nhưng rốt cuộc tôi cũng phải cắn răng nuốt nước mắt nhìn con bé vào Nam”.

 

 

Chị Dĩnh cho biết năm đầu tiên, Hạnh thường bị chủ ngược đãi, sau Tết vừa rồi phải xin làm cho một cơ sở may gia công khác. “Đứa con thứ hai của tôi hiện cũng đang ở Cà Mau làm thuê. Tôi tính sắp tới sẽ đưa đứa con út mới học xong lớp 1 vào TPHCM kiếm sống luôn cho mẹ con gần nhau. ở quê việc làm không có, khó khăn lắm” - chị Dĩnh thổ lộ.

 

Ở Thuận An, rất nhiều gia đình nghèo có 1-2 con vào Nam làm thuê. Nhà chị Trần Thị Nơ có hai con 14 và 16 tuổi đã bỏ học vào TPHCM kiếm sống; gia đình anh Nguyễn Văn Cường có hai con 14 tuổi và 6 tuổi theo cha vào Nam mưu sinh. Các em Trần Thị Nguyệt (14 tuổi), Đỗ Thị Mộng (16 tuổi), Nguyễn Thị Thu (14 tuổi)... cũng may gia công ở TPHCM...

 

 

Theo thống kê của Sở GD-ĐT tỉnh Thừa Thiên - Huế, chưa hết năm học 2009-2010, tỉnh đã có 1.287 học sinh bỏ học, tập trung chủ yếu ở vùng đầm phá hai huyện Phú Lộc, Phú Vang. Theo nhận định của các cơ quan chức năng, các em phải bỏ học vào Nam mưu sinh là do hoàn cảnh gia đình quá khó khăn.

 

Thời gian qua, chính quyền địa phương và nhiều cơ quan, tổ chức đã tích cực tìm cách đưa những lao động vị thành niên về quê nhưng gặp không ít khó khăn. Tại Thừa Thiên - Huế, 54 em từ 12 đến 15 tuổi vào Nam kiếm sống, trong đó có 13 em làm trong các cơ sở may gia công ở TPHCM, đã được Tổ chức Rồng Xanh đưa về quê.

 

Rồng Xanh cũng hỗ trợ gần 1,36 tỉ đồng cho các em đi học chữ lại hoặc học nghề, tạo điều kiện làm ăn tại quê nhà. Tuy nhiên, trong 9 em được đưa trở lại trường, hiện đã có 7 em bỏ học và một em đã quay lại TPHCM tiếp tục làm thuê.

 

Theo ông Trần Xuân Phát, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tỉnh Thừa Thiên - Huế, sự quan tâm, phối hợp của gia đình và chính quyền địa phương để ngăn chặn trẻ bỏ học vào Nam kiếm sống còn rất hạn chế. Việc hỗ trợ trẻ học nghề cũng còn rất khó khăn nên sau khi về quê, các em vẫn tìm cách quay vào Nam.

 

Ông Huỳnh Văn Bòn, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Diên, huyện Phú Vang - người đã từng vào TPHCM tìm đưa nhiều lao động vị thành niên về quê, tâm sự: “Nếu cha mẹ các em có ý thức, lo lắng cho con cái, đồng thời chính quyền ở các tỉnh, TP phía Nam quản lý chặt việc sử dụng lao động tại các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất thì tình trạng sử dụng lao động trẻ em sẽ giảm đáng kể”.