Dòng sông Pô Kô được chia làm đôi, bên kia sông là người dân thuộc xã Sa Bình, huyện Sa Thầy còn bên này sông là những người dân thuộc làng Kroong K’tu và Kroong Klả, xã Kroong, thành phố Kon Tum. Thời gian này, phía dưới cây cầu bắc qua sông Pô Kô, nối thành phố Kon Tum với huyện Sa Thầy đang diễn ra cảnh hàng trăm người dân ngụp lặn dưới lòng sông đục ngầu để đào, đãi vàng.
| Hàng trăm người đổ xô đi đào đãi vàng ở sông Pô Kô Ảnh: T.T |
Chừng lúc hơn nửa đêm, khi nhà máy thủy điện Plei Krông đóng chân trên địa bàn xã Kroong, thành phố Kon Tum đóng cửa van tích nước, phía hậu công trình thủy điện từng bãi đá ngầm nổi lên dày đặc. Lợi dụng khi dòng sông trơ đáy, hàng trăm người dân đã kịp có mặt tại đôi bờ để dầm mình xuống lòng sông tìm kiếm và đào đãi vàng sa khoáng.
Khi ông mặt trời ló dạng, tiếng cười nói của người dân đãi vàng làm huyên náo cả một khúc sông. Bằng đôi tay thiện nghệ, chị Y Thức khéo léo đưa đất đá ra khỏi cái sàng để chọn lấy những hạt vàng cám. Trong số hàng trăm người lớn, chúng tôi thấy xuất hiện một số em nhỏ, cũng đang ngụp lặn. Em Y Thanh cho biết đang học trường THCS Kroong, tranh thủ ngày hè theo gia đình đi đãi vàng. Anh Hồng đang cật lực đưa từng xô đất dưới hầm lên cho vợ mình là chị Hồng, giọng hổn hển: “Anh làm mấy héc-ta mì, nhưng trời nắng hạn quá phải làm đi làm lại mấy lần rồi mà tỷ lệ cây chết rất nhiều. Biết là một năm kinh tế khó khăn, nên tranh thủ đi đãi vàng kiếm ít tiền em à!”.
Bờ sông Pô Kô bị những người đào vàng khoét sâu, từng mảng bờ lở lói nham nhở, những hàm ếch chìa ra. Chỉ cần một rung động nhỏ là hàng trăm mét khối đất này sẽ đổ ập đè bẹp các “phu vàng”. Tuy nhiên, họ bất chấp nguy hiểm đến tính mạng, vẫn khoét sâu phía dưới để lấy những xô đất có vàng tươi đưa lên khỏi miệng hầm. Anh Long – một người đãi vàng - cho biết, bữa trước nhà máy thủy điện Plei Krông bất ngờ xả nước, cơn thủy thần đã cuốn phăng hàng chục “phu vàng” đang hì hụp phía dưới, rất may không ai bị thiệt mạng. Hôm nay rút kinh nghiệm, mỗi khi xả nước nhà máy hú còi để… báo động. Nghe tiếng còi này người đào đãi vàng phía dưới đôn đáo chạy dạt lên bờ chạy thoát thân. Đang nói chuyện, tôi phải giật mình vì tiếng nổ lớn, phía dưới một cột nước nước trắng xóa dựng lên, thì ra có người đang dùng mìn để đánh cá.
Mặc dù xã Kroong đã tổ chức các đợt truy quét, cấm người dân khai thác vàng trái phép ở sông Pô Kô. Tuy nhiên, số lượng người đào đãi vàng vẫn không giảm. Theo người dân, bình quân mỗi ngày một người kiếm được hơn 100 ngàn đồng, may mắn “trúng” tới 350 ngàn đồng. Có lẽ mức thu nhập hấp dẫn này đang lôi kéo người dân hơn bao giờ hết.
| Khi dòng sông trơ đáy người dân kéo đến "kiếm cơm" Ảnh: T.T |
| Mỗi ngày một người có thể kiếm được hơn 100 ngàn đồng. Ảnh: T.T |
| Không chỉ có người lớn, trẻ em cũng đến đây đãi vàng. Ảnh: T.T |
Tấn Tài - Tấn Lộc (SGTT)