Tan hoang rừng di tích Tà Thiết

Chòi của dân làm ngay bìa rừng (vẫn trong khu di tích) để thuận tiện vừa làm rẫy, vừa… phá rừng

Xưởng gỗ giữa rừng

Những ngày đầu tháng 11, chúng tôi “hành quân” về khu di tích Tà Thiết. Đường vắng, thỉnh thoảng chỉ có những chiếc xe máy “độ” thêm mỗi bên một hoặc hai chiếc giảm xóc chạy ngược xuôi. Nếu không tận mắt chứng kiến, khó có thể tin chiếc xe máy từ trong ngược ra lại có thể chở được một khúc gỗ đường kính 35-40 cm, dài 3-4 m. Càng tới gần rừng Tà Thiết, xe cộ càng nhộn nhịp hơn.

Từ căn nhà nơi đặt bàn thờ Thượng tướng Trần Văn Trà nằm trong khu nhà điều hành di tích, chúng tôi nhắm thẳng hướng khói nghi ngút đang bốc lên trong rừng cách khoảng 400 m. Tới nơi, chỉ cách di tích nhà làm việc của đồng chí Lê Đức Anh (nguyên chủ tịch nước Lê Đức Anh) chưa đầy 200 m, một vạt bìa rừng lửa vẫn đang cháy nghi ngút trên những gốc cây đường kính 40-45 cm và cành lá, than hồng…

Chỉ cách nhà quản lý khu di tích chưa đầy 500 m và di tích nhà đồng chí Lê Đức Anh chưa đến 300 m, rừng đã bị cưa hạ và đốt cháy loang lổ.

Bên cạnh khu vực bị đốt phá là rẫy lúa. Khu rừng tự nhiên tuyệt đẹp chỉ còn những gốc gây to bị cưa hạ. Rời khu rừng đang cháy ngột ngạt, chúng tôi luồn sâu vào bên trong. Những con đường mòn xương cá chằng chịt với vết bánh xe đủ kích cỡ của xe máy, xe kéo hằn lên. Không phải đi quá xa, ngay trung tâm khu rừng di tích - nơi được bảo vệ bởi Luật Di sản, vốn được biết đến nhiều hơn với cái tên lịch sử “Rừng Chính phủ” và tưởng như bất khả xâm phạm - chúng tôi đã chứng kiến từng đoàn xe máy chở gỗ chạy ầm ầm ngược chiều.

Những gốc cây trơ lại, san sát nhau ngay trong vùng lõi của di tích.

Thêm một khu vực vừa được “khai tử” với hàng loạt cây gỗ to và quí bị đốn hạ. Mùi gỗ tươi nồng nặc, đậm đặc. Nơi đây như một “xưởng gỗ” ngay giữa rừng với từng đống mùn cưa, miếng đệm để xẻ gỗ, que hàn… Hàng loạt cây gỗ lớn nhóm I đường kính từ 50-70 cm bị cưa hạ. Chỉ khoảng 100m2 có đến 5-6 gốc cây vừa bị hạ xuống. Lâm tặc cưa khúc, xẻ thành từng tấm vuông, nếu cây to quá thì xẻ mỏng để vận chuyển ra ngoài. Một cảnh tượng tan hoang với hàng loạt gốc cây lẫn trong cành lá, gốc đã khô, gốc tươi, gốc còn rỉ nhựa ngổn ngang ngay trong vùng lõi của di tích.

Những cây gỗ lớn không cháy hết hoặc không vận chuyển được còn sót lại trong rẫy mỳ (sắn), bắp (ngô), điều…

Chính quyền bất lực?

Chúng tôi tìm đến chốt bảo vệ của Trung đoàn bộ đội 736 (đơn vị được giao bảo vệ rừng di tích, thuộc Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Bình Phước) cách đó khoảng 400m. Thế nhưng, khi gần tới nơi, từng tốp xe “độ” đang ngược vào từ chính con đường mòn đặt chốt. Nhớ lời cảnh báo “cẩn thận bị đánh” nên chúng tôi phải chọn con đường khác ra nhằm tránh đối diện với lâm tặc ở khu vực vắng vẻ này.

“Xưởng gỗ” ngay trong vùng lõi của di tích, cách chốt bảo vệ của trung đoàn 736 khoảng 300, cách khu nhà điều hành di tích khoảng 700 m.

Rừng đang bị phá với tốc độ ào ào như vậy, thế nhưng, trao đổi với chúng tôi, ông Trần Thanh Tốt, Phó giám đốc Ban quản lý rừng phòng hộ Tà Thiết  lại nói rất thản nhiên: Có thể giám đốc biết chứ tôi không biết gì cả! Cũng có thể anh em biết hay không biết và báo cáo với giám đốc. Còn tôi chưa nghe nói gì nên không thông tin được!

Ông Lê Quốc Hùng, cán bộ pháp chế Hạt kiểm lâm Lộc Ninh cho biết: Cách nay khoảng 3 tháng, do bị truy quét, lâm tặc đã tấn công vào chốt bảo vệ rừng của Trung đoàn 736 bằng dao và gậy. Một số chiến sỹ và cán bộ lâm nghiệp bị thương rất nặng…Còn Ông Trương Văn Phúc, Chủ tịch UBND huyện Lộc Ninh trầm ngâm: Bảo vệ rừng di tích Tà Thiết có kiểm lâm, chủ rừng, bộ đội, ban quản lý khu di tích…Các lực lượng này  cũng dùng đủ mọi cách nhưng không sao giữ được. Lực lượng chuyên trách thì mỏng, bộ đội không có nghiệp vụ giữ rừng, cán bộ di tích lo giữ mấy ngôi nhà lịch sử đã khó… Cơ quan chức năng cũng vừa bắt quả tang một xe tải nặng chở cả chục khối gỗ trong đó ra. Vụ việc được khởi tố nhưng cuối cùng không khởi tố được bị can vì không đủ cơ sở… Nhiều lần vào tận nơi chứng kiến rừng bị phá, bị dân lấn chiếm đốt phá làm rẫy, có lần còn thấy biển chỉ dẫn vào rừng “bán cao su giống tại đây”… tôi bức xúc lắm nhưng không giải quyết dứt điểm được. Đề án quy hoạch 3.200 ha rừng di tích này đến nay cũng không biết chính xác tên là gì và vẫn chưa được tỉnh phê duyệt nên cũng khó…

Ông Trương Văn Phúc, chủ tịch UBND huyện Lộc Ninh.

“Rừng chính phủ” đang bị tàn phá mỗi ngày với tốc độ rất nhanh. Hàng chục ha đã biến thành rẫy mì (sắn), điều, bắp (ngô) hoặc những ruộng lúa bậc thang. Hàng chục vụ phá rừng, lấn chiếm di tích, chống người thi hành công vụ, tấn công lực lượng bảo vệ cứ lần lượt xảy ra rồi lại lắng xuống… Thực trạng này cho thấy chính quyền bất lực hay ngấm ngầm tiếp tay cho lâm tặc?