Bập bềnh những chuyến đò sông Ba

Sông Ba mùa này không còn vóc dáng hiền hòa, thơ mộng. Dòng nước đục ngầu chảy xiết. Cây cầu tạm bắc qua sông do Hai Chèo tự làm. Con sông lúc này càng sâu và rộng hơn so với những ngày mùa khô. Cầu bị cuốn trôi, Hai Chèo lại lái đò chở khách sang sông. Hôm chúng tôi đến, Hai Chèo không ra bến vì bận đi đám tang một người hàng xóm và giao đò cho người con rể A Chuyên mới tập lái đò vài lần.

Trên bến đò Hai Chèo

Mới 7 giờ sáng, A Chuyên nhẩm tính đã đưa được hơn 100 lượt khách qua sông. Từ các ngả đường, người dân vẫn đang nườm nượp đổ xô về lối mòn độc đạo giữa mênh mông cát dẫn ra bến bến. Con đò rộng chừng 2m, dài 6m cứ liên tục chồng chềnh đưa khách bên này qua rồi chở khách bên kia lại. Mỗi chuyến đò qua sông nặng trĩu với hơn 10 người khách và gần chục chiếc xe máy, hàng hóa… Để con đò cập bến an toàn, hai “nhóc” phụ đò chừng 12 tuổi phải ngâm mình trong nước, vừa bơi vừa cầm hai sợi dây ở hai đầu mũi đò kéo vào bờ.

                                                                           

Mỗi người khách qua đò thu 2.000 đồng, xe máy 3.000 đồng. Chủ nhật và ngày lễ thì thu được nhiều hơn, khoảng 500.000 đồng”. Bình quân  mỗi ngày thu được khoảng 200.000-300.000 đồng. Người dân tộc thiểu số đưa bao nhiêu cũng được, có người không đưa đồng nào.

Đã có hàng ngàn chuyến đò với hàng triệu lượt khách vượt sông Ba bằng con đò do Hai Chèo cầm lái trong hàng chục năm qua. Bất kể những tháng ngày dòng nước sông Ba hiền hòa hay cuồn cuộn hung dữ, Hai Chèo vẫn đều đặn đưa khách vượt sông từ 5 giờ sáng đến 7 giờ tối. Tuy nhiên, một điều cực kỳ nguy hiểm trên những chuyến đò ngang này là con đò không hề được trang bị đến một chiếc áo phao. Hai Chèo vẫn chưa một ngày học lái đò. Chuyến đò đầy ắp người và xe máy, con nước lúc nào cũng mấp mé khung đò và như sẵn sàng nuốt chửng con đò bất cứ lúc nào.

                                                                              

Cũng trên khúc sông này, cách bến đò Hai Chèo chừng 5km về phía hạ lưu, một bến đò tương tự do ông Ama T’Gơng, xã Ia K’Dăm (huyện Ia Pa) cũng đã hoạt động trong nhiều năm qua. Sự nguy hiểm trên những chuyến đò ở đây cũng “bập bềnh” không thua kém gì những chuyến đò Hai Chèo. “Nguy hiểm và dữ tợn lắm. Mùa lũ, con sông vừa rộng lại rất sâu. Dòng nước chảy xiết và xoáy cuồn cuộn. Tôi làm nghề dạy học ở bên kia sông gần 30 năm rồi, nhưng vì công việc nên đôi khi cũng phải liều mạng với tử thần. Nghĩ lại mỗi khi qua đò vào mùa lũ thì thấy ớn lạnh” - thầy giáo Ksor Tiên (trường tiểu học Kpa Klơng, xã Ia K’Dăm) tâm sự.

Cây cầu mơ ước

Là người gắn với bến đò này trong hàng chục năm qua, Hai Chèo không còn nhớ mình bắt đầu làm nghề chèo đò từ lúc nào. Ông chỉ biết, thấy người dân mạo hiểm lội qua dòng nước chảy xiết rất nguy hiểm nên mới nảy ra ý tưởng làm đò để đưa người qua lại. Vào mùa khô, khúc sông này chỉ rộng chừng 60m, nhưng vào mùa mưa lũ, nước từ các nhánh sông nhỏ ở thượng nguồn tràn về, làm cho mặt sông rộng đến hơn 500m. Nếu không có đò thì người dân rất dễ bị kiệt sức mỗi khi lội bộ qua sông. “Từ ngày mình bắt đầu chèo đò, người dân ở đây cũng đỡ vất vả và yên tâm hơn mỗi khi qua sông. Người dân biết ơn mình lắm nên đặt tên cho mình là Hai Chèo” – Hai Chèo giải thích.

                                                                              

Hai Chèo tên thật là Siu Then, người Jrai xã Amarơn, huyện Ja Pa. Ở tuổi gần 50 với làn da ngâm đen của một người gắn với sông nước, Hai Chèo vẫn còn rất khỏe để tiếp tục làm nghề chèo đò. Hai Chèo bắt đầu nghề chèo đò bằng chiếc ghe nan nhỏ. Những lúc đông khách, ông phải ngâm mình dưới lòng sông để dìu đẩy con đò cập bến, khi nào ít khách thì ông mới dám ngồi trên ghe để cầm lái. Nhiều năm tích góp từ việc thu phí của khách qua đò cùng số tiền vay mượn của bà con, năm 2005, Hai Chèo mua một con đò có gắn máy nổ và chân vịt với giá gần 20 triệu đồng. Cơn bão hung dữ số 11 năm ngoái đã cuốn trôi cả chiếc đò của ông khi để trên bờ và không tìm lại được. Bao nhiêu vốn liếng dành dụm được đã trả lại cho sông nước! Mới đây, ông lại đầu tư 20 triệu đồng để làm lại đò mới.

Vào mùa nước lũ nguy hiểm, đò của ông được chạy bằng máy. Khi con sông hiền hòa, ông lại tháo máy nổ và dùng sào để chèo chống. Và đến đầu mỗi mùa khô, Hai Chèo lại bắt cầu tạm qua sông để cho người dân qua lại được an toàn hơn.

                                                                            

Khi nói về những biện pháp đề phòng rủi ro trên những chuyến đò ngang, Hai Chèo bộc bạch: “Mình có học lái đò ngày nào đâu. Lái nhiều rồi cũng thành quen. Mình đã nhìn thấy áo phao trên tivi thôi!

Dự án xây dựng một cây cầu nối hai bờ sông thuộc địa bàn huyện Ia Pa đang trong giai đoạn xây dựng và đến năm 2012 sẽ hoàn thành. Trong thời gian thi công cây cầu, người dân hai bên bờ sông vẫn phải tiếp tục đối mặt với nguy hiểm trên những chuyến đò ngang.