Kỳ công nấu món Việt ở đất khách

Sẵn sàng “lội ba quãng đồng”  

Chị Thu Hà, 31 tuổi, sang Đức theo chồng đã ba năm. Dù bận chăm con nhỏ nhưng chị vẫn dành thời gian để làm các món ăn quê nhà đãi chồng, và cũng để xoa dịu nỗi nhớ của mình. Hà kể, hôm đó chị quyết định nấu món bún cá. Xương lợn, cá chép tươi thì mua ở siêu thị gần nhà. Cá Tây thịt mềm và nhạt, nhưng chị tự an ủi là vẫn phù hợp hơn cá đông lạnh. Có cá rồi, chị lại phải đi vòng vòng qua hai cửa hàng bán đồ châu Á lớn để mua bún, cá quả, rau cần, dọc mùng, hành lá, thì là, giá sống… Mất gần một buổi, hết đi bộ đến lên xuống xe buýt và tàu điện ngầm, chị mới có đủ những thứ mình cần. 

“Làm món này cũng vì thèm rau cần nữa”, Thu Hà giải thích, “Nếu mua đủ rau cần để xào thì quá tốn, vì rau ở đây, nhất là các loại đặc biệt một chút, đắt như vàng. Nấu bún cá là hợp nhất”. Hà rất hài lòng vì hôm đó ông chồng vốn ghét cá của chị nhiệt liệt hưởng ứng món ăn. Thế nên tuy có người nói việc chị bỏ công nấu được tô bún chẳng khác gì “ăn một bát cháo lội ba quãng đồng”, Hà vẫn nghĩ rằng điều đó cũng bõ công.
 

Tô bún cá "đầu tay" của chị Thu Hà.

Còn Thuỷ Lộc, 20 tuổi, du học sinh ở Anh, cho biết thỉnh thoảng vẫn gọi các bạn đến để đãi món bún thang, mà theo cô là vừa đơn giản, dễ làm vừa hợp với túi tiền của “dân” du học. Nói là đơn giản nhưng cô vẫn phải đi hai cửa hàng mới mua đủ nguyên liệu, trong đó bún, hành lá, rau thơm mua ở khu chợ Trung Quốc.  

“Tuy là bún khô thôi nhưng luộc lên ăn cũng khá, không thể được như bún thang ở nhà nhưng như thế cũng là tốt lắm rồi”, Lộc tâm sự.

Thanh Hiền, 24 tuổi, du học sinh ở Nantes, Pháp, tuy rất bận với việc học, làm thêm và cả những chuyến du lịch thăm thú châu Âu nhưng vẫn thường xuyên trổ tài nấu nướng. Đặc biệt, cô thích làm anh bạn trai người Pháp thán phục bằng những món quê hương mình, cũng là để thoả mãn sở thích ăn uống của bản thân. Hầu như món nào ở quê nhà có, Hiền cũng đều xoay xở để nấu được dù không đủ nguyên liệu. Thèm thịt chó nhưng ở Pháp chỉ có thể nấu giả cầy, cô mua thịt chân giò về nướng bằng bếp điện, cũng tạo lớp cháy ngoài da và bốc khói thơm lừng. Cũng riềng, cũng sả, cũng nghệ tươi đoàng hoàng, không có mẻ thì cô dùng rượu vang, hoặc sữa chua không đường. Mắm tôm chợ Tàu  kém ngon nhưng cũng chẳng đến nỗi không dùng được. Thế là món giả cầy hình thành.  

Hiền rất sáng tạo để “biến không thành có” khi nấu món Việt. Để được ăn bún riêu, cô chấp nhận dùng cua hộp bởi không có cua tươi, và ninh xương lợn để lấy nước dùng thay cho nước thịt cua. Không có gạch cua, cô dùng hộp gia vị bán sẵn để tạo màu hấp dẫn.  Muốn ăn dưa món nhưng su hào rất hiếm, đu đủ thì quá đắt, cô dùng phần lõi cuống bắp cải để muối, cũng giòn và ngọt. Hiền cho biết thèm món bò pía, nhưng Nantes không có củ đậu, và cô đang “vắt óc” nghĩ xem có cái gì hao hao để thay thế không.

Dịp Tết Nguyên đán vừa rồi, để mâm cơm đậm màu sắc Việt Nam, Hiền lặn lội mất hai hôm để đặt mua bằng được một con gà trống có đủ đầu, cánh, chân cùng bộ lòng, về luộc và tạo dáng gà cúng. Con gà được bạn bè cô sung sướng khen ngợi như  một kỳ công vì ở đây, gà làm sẵn trong siêu thị đều đã bị cắt bỏ chân, đầu và vứt đi bộ lòng.

Trở nên đảm và khéo từ khi xa quê

Hồi ở nhà, Thu Hà không thuộc tuýp đảm đang, hay mày mò bếp núc. Thế nên khi chị gọi điện hoặc chat với người nhà ở Việt Nam, khoe mới làm món này món nọ, có cả những món rất cầu kỳ, ngay mẹ đẻ chị cũng “choáng”.  

Hà giải thích, cả hai vợ chồng đều không thích đồ ăn Tây, dù anh đã sang Đức vài chục năm. Ăn món châu Á ngoài tiệm thì quá đắt nên cách tốt nhất vẫn là tự nấu ở nhà. Việc chế biến món ăn Việt mất thời gian hơn, mua đủ thứ nguyên liệu chỉ để nấu cho hai người nên tính ra không kinh tế bằng đồ Tây, nhưng họ vẫn thích. Ngoài việc lên các báo điện tử Việt Nam để copy cách nấu nướng, Thu Hà còn nhờ người nhà gửi cuốn sách in công thức gần 1.000 món Việt sang cho chị. 

Trong các món ngon của quê nhà mà Hà biết nấu, hầu hết chị chỉ học được khi đã sang Đức. Không có mẹ hướng dẫn, chị cứ làm theo sách báo, có những món thành công ngay, có những món phải qua vài lần hỏng mới được chồng gật đầu tán thưởng. Hà kể: “Vừa rồi tự nhiên rất thèm bánh bao, có lần mua ở chợ châu Á nhưng không thấy ngon vì bánh được nấu theo khẩu vị Trung Quốc, thế là mình mua bột về tự làm”. Thu Hà rất sướng  vì tuy làm lần đầu nhưng bánh “ăn được”, lại rẻ vì chi phí làm 12 cái chỉ 4 euro, trong khi một cái bánh mua sẵn bé bằng nửa, nhân ít mà giá đã hơn 3 euro. 

Còn Thanh Hiền thích mày mò nấu nướng vì sống ở xứ người, nỗi nhớ món ăn Việt cũng là một phần nỗi nhớ quê của cô. Mặt khác, chế biến món ăn là thú vui, cách giải trí của Hiền.

Một lý do quan trọng khác khiến nhiều người Việt rất chịu khó, chấp nhận mất thời gian, công sức để nấu món ăn quê nhà là vì nếu không thế, họ chỉ có cách ăn đồ Tây. “Ở nhà không cần biết nấu cũng được ăn, chỉ cần chạy ra quán, gọi một tiếng là người ta bê cho sau vài phút. Còn ở đây, muốn ăn thì chỉ có cách lăn vào bếp”, Thuỷ Lộc tâm sự. 

Lộc cho biết, do các món ăn được cô nấu theo sách hoặc chỉ dẫn của bạn bè, nguyên liệu không đủ nên hương vị nhiều khi không giống “nguyên bản”. Nhưng cô và các bạn chẳng ai phiền lòng vì điều đó. Lộc nói: “Khi em gọi đến chiêu đãi, bạn bè đứa nào cũng khen nức khen nở. Cái chính là bọn em sung sướng vì được cảm nhận hương vị Việt Nam, được cảm thấy gần gũi với gia đình, với kỷ niệm hơn ở một nơi cách quê nhà hàng chục nghìn cây số”.

Hoàng Lan (Theo Đất Việt)