Sau khi sát nhập vào lãnh thổ nước Nga, từ năm 1852 đến năm 1920, Kazan nằm trong sự quản lý của Nga Hoàng; từ năm 1920 đến năm 1992, Kazan là thành phố lớn bên bờ sông Volga thuộc Liên Xô.
|
|
Hiện nay Kazan là Thủ đô của nước Cộng hòa Tactarxtan thuộc Liên bang Nga. Nó được coi là “Thủ đô Nga thứ ba”, là thành phố đứng vào top 4 trong số những thành phố tốt nhất nước Nga.
Tuy nhiên, Kazan từng là một nơi đất dữ của cộng đồng người Việt vào đầu những năm 90 sau khi Liên Xô sụp đổ. Khi đó, hơn 1600 lao động Việt Nam làm việc và sống ở 6 ốp lớn ở Kazan mất việc làm và ở vào thế đứng giữa hai dòng nước: về hay ở. Chừng một nửa công nhân được các nhà máy mua vé máy bay, được trợ cấp lương và về nước; còn những người khác thì ở lại bươn trải kiếm sống.
Các ốp ở của người Việt biến thành những thương xá tự phát. Hàng hóa do các doanh nhân con thoi đánh từ Matxcơva về phân phối và bán lại cho người bản xứ. Đồng tiền kiếm ra được của bà con người Việt ở Kazan lúc này không chỉ đổi bằng mồ hôi, công sức mà có khi còn thấm cả máu. Nạn côn đồ, trấn lột, cướp bóc của các băng đảng Trecnia, Azerbaijan…kết hợp với các băng đảng người bản xứ và một số người Việt chỉ điểm, hoành hành.
Chúng luôn coi người Việt Nam buôn bán là đối tượng cướp bóc, lừa đảo và trấn cướp. Một số công an biến chất lợi dụng tính pháp lý thiếu hoàn thiện của bà con để lấy cớ làm tiền và nhũng nhiễu. Do đó có nhiều năm, Kazan được cộng đồng coi là thành phố đầy rủi ro và thiếu an ninh nhất. Nhiều người không thể trụ lại làm ăn được ở Kazan đã phải dạt sang thành phố khác, hoặc chia tay với nước Nga.
|
|
Có thể nói công đầu tiên trong việc củng cố lại cộng đồng người Việt tại Kazan thuộc về bà Đào Thị Côi. Dựa vào mối quan hệ được thiết lập từ hồi còn là cán bộ phiên dịch lao động, bà đã mạnh dạn thành lập công ty VITARUS, mở chợ, lập ốp ở giữ chân bà con ở lại Kazan. Bà Côi đã xây dựng được mối quan hệ với chính quyền thành phố, tìm đường đăng ký hộ khẩu cho bà con, tạo điều kiện để người Việt làm ăn ở công ty VITARUS được sống yên lành, hợp pháp.
Vào cuối những năm 90, chợ của Công ty VITARUS đã có một sức thu hút khá mạnh đối với cộng đồng người Việt Kazan, có một vị thế nhất định trong hệ thống thương mại thành phố. Sau Đại hội của Hội Người Việt Nam tại Liên bang Nga năm 2004, Chi Hội người Việt tại Kazan được thành lập và có những đóng góp đáng ghi nhận.
Trước đây, khi chưa xảy ra khủng hoảng, Chi Hội Kazan đã có quan hệ và đóng góp thường xuyên cho Hội Cựu chiến binh Việt Nam, thể hiện lòng tri ân đối với những người đã cống hiến xương máu của mình cho Tổ quốc. Mặc dù hiện nay, TTTM Vitarus chỉ còn khoảng 200 người, một con số không lấy gì làm lớn so với các thành phố khác, nhưng nó đã để lại một dấu ấn, một cái tên quen thuộc, một chỗ đứng ở Thủ đô Kazan.
Sẽ là một sự hiểu biết phiến diện và bất cập, khi nói đến Kazan, lại không nói đến hai công ty VITAKOM và công ty SAREPTA do hai ông Dương Xuân Dũng và Đàm Danh Lam làm Chủ tịch.
Hai công ty tổ chức hai khu chợ cạnh nhau, đảm bảo công ăn, việc làm cho khoảng 400 người Việt. Cùng với chợ VITARUS, hai chợ trung tâm của VITAKOM và SAREPTA đã tạo nên một thế chân vạc trong kinh doanh, hỗ trợ cho nhau, thúc đẩy sự buôn bán bằng cạnh tranh lành mạnh. Hai ông đã tạo nên một sự đoàn kết, không chỉ giữa hai công ty mà là của toàn thể bà con buôn bán tại hai chợ láng giềng bằng phong cách kinh doanh văn hóa, bằng lối sống chân thành. Và điều quan trọng hơn hết, là các ông coi quyền lợi và sự yên ổn của cộng đồng là điều quan trọng nhất.
Như vậy, có thể nói, 600 người Việt sống ở Kazan, ai cũng có địa điểm buôn bán yên ổn, được đảm bảo an toàn hàng hóa, tài sản và tư thế pháp lý.
Ông Đàm Danh Lam và ông Dương Xuân Dũng sau khi bố trí cho người Việt thuê hết chỗ với nhiều sự ưu đãi về giá cả và các điều kiện khác, đã dành toàn bộ số quầy, chừng 1600 chỗ, cho người địa phương và người nước ngoài thuê lại. Các chợ này thực chất đã mang tính quốc tế do người Việt quản lý.
Để giúp cho người Việt có một chỗ đứng, hội nhập vào cuộc sống của xã hội sở tại, ngoài vấn đề mưu sinh tồn tại, điều quan trọng là phải đi sâu vào những hoạt động văn hóa, những giá trị tinh thần, vinh danh những truyền thống của dân tộc.
Sau một thời gian dài tìm hiểu, quan hệ với các cán bộ và các tổ chức Nhà nước của địa phương, ông Đàm Danh Lam đã tiếp xúc được với Liên hiệp các Tổ chức Hữu nghị Tactarxtan. Ông xây dựng điều lệ, chuẩn bị đầy đủ các thủ tục pháp lý cần thiết nộp cho Liên hiệp các Tổ chức Hữu nghị.
Vào ngày 26/4/2002, Hội Người Việt Nam Đoàn kết (Gọi tắt là Hội Đoàn kết) được chính thức kết nạp làm thành viên thứ 34 của Liên hiệp các Tổ chức Hữu nghị Tactarxtan. Hội có văn phòng trong khu nhà của Tổ chức Liên hiệp, có Giám đốc điều hành là một cựu phi công Liên Xô từng công tác ở Việt Nam, trực hàng ngày.
|
|
Hội đã tổ chức chuyến thăm Kazan của Tổng lãnh sự Việt Nam vùng Uran, được Tổng thống Cộng hòa Tactarxtan và các quan chức Chính phủ tiếp. Với tất cả tình cảm và sự tin cậy của mình, Tổng thống khẳng định rằng, sẽ tạo điều kiện cho người Việt Nam được hưởng những phúc lợi xã hội như người Tactar.
Đồng thời Tổng thống quyết định cấp 2500 m2 đất ở trung tâm thành phố cho Hội Đoàn kết để xây dựng Trung tâm Văn hóa- Thương mại Việt Nam. Cuối tháng 5 này, mọi thủ tục giấy tờ, pháp lý đã hoàn tất. Ông Đàm Danh Lam mong muốn rằng, khi được các nhà đầu tư góp vốn xây dựng, nơi đây sẽ sẽ là một mái nhà chung của người Việt tại Kazan.
Trong gần sáu năm qua, Hội Đoàn kết đã có rất nhiều hoạt động Thể thao, Văn nghệ, tổ chức các hoạt động nhân những ngày lễ lớn của dân tộc Việt Nam và của nước bạn. Ông Đàm Danh Lam và Ông Dương Xuân Dũng đang thể hiện quyết tâm vào những năm tới sẽ tổ chức Ngày văn hóa Việt Nam tại Kazan.
Hiện nay, Kazan là thành phố có thể nói là duy nhất lại LB Nga mà cộng đồng người Việt không sống co cụm trong ốp. Xuất phát từ chỗ theo yêu cầu quản lý hộ khẩu do chính quyền đề ra, bà con ta không ở trong ký túc xá, ra ngoài thuê căn hộ.
Sau đó vì giá căn hộ rẻ bằng ¼ Matxcơva, an ninh đảm bảo, cộng với việc xác định làm ăn lâu dài, ổn định, phần lớn bà con đã mạnh dạn mua căn hộ ở chung với người dân Tactar.
Kazan đang chuẩn bị cho Thế vận hội Thanh niên toàn thế giới tổ chức vào năm 2013, hàng loạt nhà cửa, nhà hát, đường sá, cầu cống và các công trình thể thao đang được xây dựng mới và sửa sang lại. Với khoản đầu tư 3,2 tỷ đô la cho một thành phố 1,2 triệu dân, sẽ là một khoản tiền khổng lồ để thay đổi bộ mặt và đời sống thành phố.
Lẽ dĩ nhiên, trong công cuộc hội nhập này, cộng đồng người Việt tại Kazan cũng sẽ được tiếp nhận những phúc lợi về vật chất và tinh thần của đất nước Tactarxtan tươi đẹp.
Thanh An (Theo QuehuongOnline.vn)