Ủy ban điều tra: “sau khi lập lại trật tự, sẽ đóng cửa chợ Cherkyzov”

 

 

Các tiểu thương người Việt trông chờ
chợ Cherkyzov mở cửa. Ảnh: Sự thật Thanh Niên

 

Chợ Cherkizov cùng với ông chủ của nó bị “đánh” từ nhiều phía trong cùng một thời điểm. Nào hàng lậu, hàng giả, nào vệ sinh dịch tễ, tội phạm ma túy, cư trú bất hợp pháp được gán cho nó khiến nhiều người giật mình tự hỏi: sao giờ mới nói?

 

Quyết định đóng cửa chợ đã bị hoãn năm lần bảy lượt giờ lại được đem ra xét lại. Ngày 29/6, chính quyền quận phía Đông Matxcơva ký quyết định tạm thời đình chỉ hoạt động của chợ Cherkizov để giải quyết những vi phạm được Cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Nga liệt kê. Thời gian mở cửa trở lại không được nêu ra.

 

Sáng 3/7… Đã 5 ngày trôi qua mà chợ vẫn “cửa đóng then cài”. Những người bán hàng, trong đó có các tiểu thương Việt Nam đang mòn mỏi đợi chờ.

 

 

Nhiều tiểu thương người Việt không khỏi bất ngờ trước quyết định tạm đóng cửa chợ, bởi lẽ theo lý giải của họ thì tiền thuế vừa mới được nộp xong. Nhiều người chắc bẩm, nộp thuế rồi thì làm gì có chuyện đóng cửa chợ. Không ít người nộp thuế hôm trước, hôm sau chợ đóng cửa.

 

Chị Hương, quê Hà Nội, bán hàng quần áo thể thao ở chợ Chaika cho biết, kể từ hôm chợ nghỉ đến nay, mỗi ngày chị phải chịu thiệt hại từ 150-170USD. Khoản tiền đó bao gồm các chi phí cơ bản mà chị bắt buộc phải bỏ ra: tiền thuế, đi lại, thuê căn hộ…

 

Anh Thái ở chợ AST bộc bạch: “Vợ chồng tôi nghĩ, chợ chỉ ngưng hoạt động 1-2 buổi, ai ngờ hôm nay đã là ngày thứ 5 rồi mà vẫn phải ngồi nhà. Tôi thường không mang theo tiền hàng về, mà để lại trong chợ. Số tiền tiêu vặt đút túi mấy hôm nay đã hết rồi. Chợ đóng cửa một hôm nữa thôi là đủ “chết”, chứ nói gì đến 2-3 tuần”.

 

Đóng cửa thì tồn hàng, tồn hàng thì “chết” vốn. Nhưng số vốn ấy đâu đã nói lên tất cả những thiệt hại mà các tiểu thương đang và sẽ phải gánh chịu. Chị Hương cho biết, hàng hóa trong quầy nhà chị có trị giá vài trăm triệu đồng. Còn số hàng trong kho lớn hơn gấp bội. Tuy nhiên, không phải ai cũng thuê kho để chứa hàng. Tổng thiệt hại hàng hóa trung bình đối với mỗi tiểu thương người Việt trong trường hợp chợ Cherkizov không mở cửa trở lại ước tính khoảng 300-400 triệu đồng.

 

Đã là chủ quầy hàng ở chợ Cherkizov thì mấy ai không cho khách lấy hàng xu khôi (trả tiền chậm). Chỉ cần quen mặt một hai bận là đã có thể “ký sổ” rồi. Chợ đóng cửa thì coi như mất trắng số tiền cho khách chịu. Anh Hoàng Văn Cảnh, quê Hải Phòng, cho biết, tính trung bình, đối với mỗi tiểu thương có quầy hàng không lớn lắm thì số hàng bán chịu này dao động từ 30.000-40.000 USD.

 

Hậu quả của việc đóng cửa chợ còn là những thay đổi ngoài ý muốn trong kế hoạch của các tiểu thương, nói rộng hơn là của cả gia đình họ. Không chỉ hoãn lại các kế hoạch lớn, họ còn phải cắt giảm ngay tức khắc mức chi tiêu trong sinh hoạt hàng ngày. Anh Diễn, một tiểu thương tại chợ AST, tâm sự: “Gia đình tôi trước đây mỗi ngày bỏ ra 300 RUB mua thức ăn. Chợ đóng cửa, mức chi này hiện chỉ là 150 RUB/ngày”. Một số không khỏi lo lắng về kế hoạch tiếp theo liên quan đến chuyện học hành của con cái. Anh Diễn trăn trở: “Cháu nhà tôi mới học hết cấp II. Nếu cuối năm chợ đóng cửa thì gia đình tôi có khi cũng phải đưa cháu về Việt Nam học tiếp”.

 

Hiện tại, số hàng của người Việt tồn đọng trong chợ không nhiều so với hàng của người Trung Quốc. Sự khác biệt trong kinh nghiệm kinh doanh của người Việt là ở chỗ họ tỏ ra nhanh nhạy hơn các tiểu thương đến từ các nước khác. Khi xuất hiện thông tin rục rịch đóng cửa chợ vào đầu tuần cuối cùng của tháng 6, không ít bà con người Việt đã cho chuyển hàng ra khỏi chợ, mặc dù với số lượng không nhiều. Trong khi ấy, do lượng hàng quá lớn, các tiểu thương Trung Quốc lại “bình chân như vại”.

 

 

Hầu hết bà con người Việt đều mong muốn chợ Cherkizov hoạt động trở lại để bán được nốt số hàng tồn. Anh Trần Đức Tuyền bán ở chợ KT cho biết: “Tôi mong mỏi làm sao chợ sớm hoạt động trở lại. Hàng nằm đó, tiền nằm đó, tôi ăn ngủ không yên. Mấy hôm nay chợ đóng cửa, tôi chẳng đêm nào ngủ được. Mấy người cùng phòng cũng vậy”. Hàng tồn hiện nay chủ yếu là hàng Hè. Tuy nhiên, sang đầu tháng 7 đã phải bày bán hàng Thu. Đa số có chung suy nghĩ: chợ mở cửa sẽ phải tìm và đưa dần hàng đến khu chợ khác, các điểm khác để tiêu thụ.

 

Một số tỏ ra quá lo lắng và kháo nhau rằng, chợ hôm nay không mở cửa có nghĩa là sẽ đóng cửa vĩnh viễn. Số khác lại đặt hy vọng chợ sẽ lại nhộn nhịp sau 10 ngày nữa. Một số người lại không thể đưa ra phỏng đoán của mình. Đó cũng là điều dễ hiểu, bởi lẽ chính các nhà chức trách Nga cũng luôn đưa ra những tuyên bố “đá nhau” liên quan đến số phận của chợ Cherkizov. Dẫu vậy, phần lớn các tiểu thương đều cho rằng, chợ sẽ mở cửa trở lại và sẽ chính thức bị giải thể vào cuối năm 2009.

 

Anh Phạm Đăng Truyền quê Hải Dương quả quyết, khi chợ hoạt động trở lại, sự can thiệp của chính quyền và khu chợ sẽ vẫn tiếp tục, và sự can thiệp này sẽ tác động đến công việc kinh doanh của các tiểu thương. “Tôi nghĩ khả năng mở cửa trở lại là lớn và chợ sẽ đóng cửa vào cuối năm nay. Quyết định của chính quyền đưa ra thì chúng tôi phải tuân theo thôi”, anh Truyền nói với vẻ mặt buồn buồn.

 

Bàn về việc di dời chợ, các tiểu thương cho rằng, điều đó là có thể nhưng khả năng sẽ rất nhỏ. Lý giải cho nhận định này, anh Diễn nói: Chợ mới không thể được hình thành nếu không có cộng đồng người kinh doanh Việt Nam và Trung Quốc. Nếu không có hàng từ Trung Quốc thì chợ sẽ chỉ là những chiếc quầy rỗng tuếch. Người Việt Nam mình đã khẳng định được vai trò mở chợ trong hai thập kỷ qua, mà Nga là thị trường thể hiện điều này rõ nét nhất. Có biết bao ốp, trung tâm thương mại, tổ hợp thương mại, chợ được người Việt Nam tạo ra ngay từ những năm đầu sau khi Liên Xô sụp đổ: ốp Sông Hồng, chợ Togi, chợ Xaliut-Bến Thành...

 

Thế nhưng không có ốp nào, chợ nào có thể so sánh về quy mô với chợ Cherkizov. Một trung tâm thương mại hiện nay chỉ bằng vài ba dãy chợ. Để xây dựng được một khu chợ mới thay thế cho Cherkizov là điều khó có thể xảy ra. Nếu có, thì cũng sẽ phải mất đến 3-4 năm mới ổn định - anh Diễn cho biết.

 

 

Hoàng Lan (Theo hoidoanhnghiep)