| Nhiều xưởng may VN làm việc cầm chừng vì mất mối mua hàng - Ảnh: T.Q.V. |
Trong khi tiểu thương người Việt như ngồi trên chảo rang, sốt ruột chờ đợi, thấp thỏm từng ngày thì báo chí Nga đưa tin có khả năng chợ “dọn dẹp vệ sinh” trong suốt ba tháng. Ngày 9-7, anh Sĩ Hùng, bán hàng thuê ở chợ AST nằm trong quần thể chợ Vòm, than thở: “Tôi không đọc được báo Nga, nhưng vào trang web của Hội Doanh nghiệp VN tại Liên bang Nga thấy nói rằng người Việt mình còn phải nghỉ dài dài”.
Một ngày trước đó, Hãng tin Interfax của Nga đã dẫn lời thị trưởng Yury Luzhkov đề cập về vấn đề đóng cửa chợ Vòm (không nêu thời điểm cụ thể), cho biết các nhà sản xuất lương thiện “quốc nội” đang tiêu thụ hàng tại chợ Vòm sẽ được giúp tìm nơi buôn bán mới. Nhà lãnh đạo thành phố Matxcơva tuyên bố: “Cứ để cho người Trung Quốc và người VN nghỉ ngơi. Chúng ta chỉ giúp người sản xuất của nước ta thôi, họ bị mất các điểm kinh doanh do đóng cửa chợ Vòm”.
Xoay xở
Hàng ngàn người Việt ở Matxcơva hết ngày này sang ngày khác mòn mỏi chờ đợi ngày chợ Vòm mở cửa trở lại. Nhiều người trong số họ đã đóng thuế tháng 7, tiền vốn nằm hết ở lượng hàng đang cất giữ trong các container và kho ở chợ Vòm và ở các bạn hàng thành phố xa. Một số đang chật vật xoay xở để trả tiền thuê nhà và phí sinh hoạt hằng ngày vốn rất đắt đỏ ở thủ đô Liên bang Nga (trung bình mỗi người khoảng 300-500 USD/tháng).
Nếu chợ không sớm mở cửa trong những ngày tới thì tầng lớp làm thuê, buôn bán nhỏ mới thử sức trên thương trường sẽ rất khó khăn. Những người làm ăn lâu năm ở Nga, có vốn tích lũy khá đã quyết định về nước nghỉ ngơi một thời gian. Tình trạng này tạo ra cơn sốt vé nhẹ tuyến Matxcơva - Hà Nội đối với hai hãng hàng không Vietnam Airlines và Aeroflot.
Tuy vậy, không phải người Việt nào ở Matxcơva cũng thụ động chờ đợi vì họ cho rằng nếu chợ Vòm mở cửa trở lại sau đợt “tổng vệ sinh” thì có nhiều khả năng chỉ tồn tại đến cuối năm nay, theo lời tuyên bố của thị trưởng Luzhkov vào giữa tháng 6. Chị Hồng Anh, chủ một xưởng may nhỏ ở ngoại ô Matxcơva, kể như khoe: “Công nhân của tôi vẫn có việc làm dù không đủ ca. Tôi đã đi khảo sát các chợ ở thành phố để tìm cơ hội giao hàng cho các đối tác Nga”. Còn anh Phạm Toản, ở Công ty may Lotus, cho biết ban lãnh đạo công ty đã nghĩ đến chiến lược dài hơi là hoàn thiện các thủ tục pháp lý để sản xuất hàng đáp ứng mọi yêu cầu về chất lượng, mẫu mã và an toàn vệ sinh của Nga nhằm tiêu thụ không chỉ ở chợ mà cả ở các trung tâm thương mại.
Hướng trao đổi hàng hóa trực tiếp giữa các cơ sở sản xuất, bán sỉ ở Matxcơva với đầu mối ở các địa phương đang được thử nghiệm. Bên cạnh đó các chợ, trung tâm thương mại ở thủ đô cũng đang tích cực chào mời tiểu thương VN và Trung Quốc. Trang web của Công ty Mekong Emeral liên tục phát quảng cáo với nội dung: “Hiện nay có các xe đường dài hằng ngày đã vào chợ Emeral. Ban quản lý chợ sẽ làm hết sức mình để hỗ trợ bà con trong lúc khó khăn, mong cộng đồng sớm ổn định việc kinh doanh”.
Bàn tay nhân ái
Đối với những người Việt lâm vào cảnh khốn khó, từ hôm nay (11-7) có một nơi để bấu víu. Hiệp hội Di cư Nga tổ chức bếp ăn miễn phí, mở cửa vào lúc 15g trong ngày đầu tiên và trong các ngày tiếp theo từ 12g-19g (giờ Matxcơva). Bếp ăn mở ngay cạnh chợ Vòm, bên bờ một hồ nước lớn mà người Việt gọi là hồ Bạc. Đối tượng được phục vụ không chỉ là người Việt mà là tất cả những ai chịu tác động của việc đóng cửa chợ Vòm, kể cả công dân Nga.
Đại diện Hiệp hội Di cư Nga cho biết có hơn 100.000 người mất việc ở khu chợ lớn nhất Matxcơva, gia đình họ lâm vào cảnh tuyệt vọng, phải ngủ dưới vòm cây, bên hè phố. Vị này cho rằng nếu khu chợ có liên quan tới hoạt động của các nhóm tội phạm thì chính quyền phải dùng luật pháp để chống tội phạm, không nên biến những người dân bình thường chỉ vi phạm các quy định hành chính thành “van xả hơi” của các mâu thuẫn lợi ích.
Anh Nguyễn Huy, một người am hiểu tình hình của cộng đồng VN ở Nga, hoan nghênh việc mở bếp ăn miễn phí dành cho những người cơ nhỡ. Tuy nhiên, anh cho rằng do quan niệm và truyền thống văn hóa nên phần lớn người Việt và người Trung Quốc rất dị ứng với cụm từ “nhận phát chẩn” dù hoàn cảnh rất khó khăn. Trong khi đó nhiều cộng đồng dân cư khác coi việc tiếp nhận sự giúp đỡ của các tổ chức từ thiện là “chuyện thường tình”.
Ngọc Hà (Theo Tuổi trẻ)