Chuyển hướng làm ăn cho người Việt ở Nga: Nước xa vẫn cứu được lửa gần!

 

Chúng ta nên tận dụng cơ hội bằng thế mạnh và kinh nghiệm
gần 20 năm trong lĩnh vực may mặc, giầy dép

 

Đã hơn hai tuần trôi qua, chợ Vòm vẫn im lìm phía sau song sắt. Người lao động chưa nhận được một thông báo chính thức, hay một hướng đi cụ thể nào về số phận của họ. Trong khi chờ đợi may mắn mỉm cười với số phận, nên chăng chúng ta hãy cùng nhau ngồi lại để tìm ra những cánh cửa thoát hiểm mới. Có thể một phương thức làm ăn mới thay thế công việc buôn bán nhỏ, lẻ là hơi sớm và quá sức của một cá nhân, nhưng nó cũng không quá muộn và quá khó khăn với cả một tập thể đoàn kết, quyết tâm, sáng tạo.

 

Để có thể tìm ra lối đi mới hòng xoay chuyển tình thế hiện nay, trước hết, xin quay lại câu chuyện đóng cửa chợ Vòm với một góc nhìn khác. Trong số tất cả chúng ta, ai cũng biết cánh cửa chợ Vòm đã bị khép lại, nhưng chắc cũng ít người biết rằng, vì sao nó bị khép lại và bao giờ mở ra hoặc không bao giờ mở ra nữa? Vậy câu hỏi đặt ra ở đây là: Mục đích của Chính quyền Liên bang trong việc đóng cửa chợ Vòm là gì? Có thể đưa ra hai khả năng sau.

 

 

Do chợ Vòm đã tồn tại quá lâu, bên trong nó có quá nhiều vấn đề nhức nhối như: Hàng lậu, hàng giả, hàng độc hại; Tội phạm, ma túy, mại dâm, hợp đồng đất đai, thuế khóa, vệ sinh dịch tễ... Đó không phải là những vấn đề nhỏ bé nằm giữa thủ đô rộng lớn và hoành tráng bậc nhất châu Âu. Vì vậy việc quyết định đóng cửa để làm cho mọi thứ trong sạch hơn, lành mạnh hơn là điều dễ hiểu. Trong trường hợp này, việc chợ Vòm có thể mở cửa trở lại hoặc chuyển đi nơi khác rất có thể sẽ xảy ra với điều kiện khắc phục được những vấn đề nhức nhối ở trên, bởi vì, nếu không mở cửa trở lại, Chính quyền sẽ chịu áp lực với nạn thất nghiệp, tệ nạn gia tăng, sự bất bình đẳng với những người làm ăn hợp pháp và phi pháp. Hơn nữa, chính phủ sẽ thu được một lượng tiền rất lớn từ việc quản lý, thu thuế kinh doanh ở chợ. Khi đó chợ Vòm bắt buộc phải chuyển đi nơi khác và Chính quyền chỉ cần có một khu đất thật rộng ở ngoại ô thành phố, cùng với lời kêu gọi và triệu tập toàn bộ đại diện người lao động các nước lại, cùng bàn bạc, phân khu quy hoạch hợp lý, thì việc mở lại chợ sẽ rất nhanh.

 

 

Dựa theo bản báo cáo đệ trình lên chính phủ của bộ trưởng công nghiệp và thương mại Nga, ông Vitor Khristenko hôm 1/6 vừa qua và dựa vào nội dung cuộc họp hôm đó, cùng nhiều lời phát biểu của đại diện các ban ngành gần như đưa ra một lời nhận xét: “Chợ Vòm bóp chết ngành công nghiệp nhẹ của Nga”. Từ ngày có chợ Vòm thì bao nhiêu nhà máy dệt may, nhà máy sản xuất dày dép của Nga ở khắp các thành phố đều bị đóng cửa, vì sản phẩm làm ra không thể cạnh tranh nổi với hàng Trung Quốc nhập lậu từ chợ Vòm phân phối đi khắp các vùng, miền của nước Nga… Để giải quyết triệt để tình trạng này và để vực lại nền công nghiệp nhẹ trong nước, góp phần tạo công ăn việc làm cho người Nga, thì việc đóng cửa chợ Vòm là một quyết định đã được cân nhắc kĩ lưỡng. Vì chỉ cần đóng cửa chợ Vòm, nguồn tiêu thụ hàng bị cắt đứt, đương nhiên có thể cắt đứt nguồn hàng lậu và sẽ triệt tiêu được tệ tham nhũng của bộ máy công quyền; trốn thuế của người lao động, tiêu cực của ngành Hải quan và các cơ quan, tổ chức khác có liên quan tới việc vận chuyển, chứa chấp, tiêu thụ hàng lậu. Nếu khả năng này xảy ra sẽ là một điều bất lợi với những người ngoài nước bán hàng tại Liên bang Nga vì Chính phủ lúc ấy không chỉ đóng cửa riêng chợ Vòm mà sẽ thực hiện trên toàn Liên bang, để triệt tiêu tận gốc tận rễ hàng lậu.

 

Một điều nhìn thấy rõ là, dù khả năng nào xảy ra thì chúng ta đều gặp phải khó khăn, chỉ khác nhau ở chỗ khó khăn ít hay nhiều mà thôi. Nếu khả năng thứ nhất xảy ra, chúng ta may mắn hơn vì vẫn còn được ở lại làm ăn, tuy nhiên mọi thứ cũng sẽ gian nan hơn rất nhiều: giá cả hàng hóa cao hơn, trật tự làm ăn được sắp xếp theo quy củ, thuế khóa, quyền lao động, hộ khẩu phải đầy đủ hơn. Đương nhiên, chúng ta sẽ phải mất thêm rất nhiều khoản tiền để hợp pháp hóa những khoản chi này. Nếu khả năng thứ hai xảy ra, gần như tất cả lao động sẽ phải về nước hết vì rất khó sắp xếp công việc, chuyển đổi phương thức làm ăn cho từng ấy con người.

 

 

Muốn tồn tại được một số lượng người tương đối lớn trong tình hình mới, nếu khả năng thứ hai thực sự xảy ra đòi hỏi phải có một định hướng chính xác và nhanh chóng chớp thời cơ. Tại sao chúng ta không nhân lúc này, lựa theo chiều gió để “lái thuyền theo sóng” khi Chính phủ Nga đang muốn khôi phục lại các nhà máy công nghiệp nhẹ. Chúng ta tận dụng cơ hội bằng thế mạnh và kinh nghiệm gần 20 năm trong lĩnh vực may mặc, giầy dép của mình. Các chuyên gia, các nhà kinh tế nên chăng nghiên cứu tình hình thực tế từng thành phố của Nga đang có các nhà máy, phân xưởng đang bị bỏ só. Nhân cơ hội này chúng ta tìm đến đặt vấn đề hợp tác, tìm cách tiến sâu vào quản lý hoạt động các nhà máy lớn thay vì mở các xưởng sản xuất nhỏ như hiện nay. Nếu làm được thì sẽ là một công đôi việc: Chính quyền Liên bang sẽ ủng hộ vì chúng ta đã làm sống dậy các nhà máy của họ (tăng thu nhập ngân sách từ thuế, giải quyết nhiều việc làm cho người lao động Nga). Đồng thời chúng ta đã cắm sâu, bền vững vào thị trường Nga, cũng tạo được nhiều việc làm cho người Việt Nam (vì lượng công nhân lành nghề của Nga hiện rất hiếm, hệ thống đào tào nghề đã bị bỏ bẵng nhiều năm nay). Vì vậy, nếu họ hợp tác, họ sẽ cần tới nhân công của ta, khi chúng ta đã có nhà máy sẽ giữ được lực lượng tiêu thụ hàng hóa và đương nhiên giữ lại được những người bán hàng đầy kinh nghiệm như hiện nay.

 

Để làm được việc này, chúng ta rất cần đến sự phối hợp chặt chẽ của các ban ngành hữu quan nhằm vận động Chính phủ Nga mở cửa đầu tư nước ngoài theo hình thức liên doanh, hoặc một chính sách đặc biệt nào đó? Các doanh nghiệp lớn đang ở Nga chuẩn bị thế và lực tìm hiểu, tiếp cận thông tin của những lãnh đạo cộng đồng trong từng thành phố, thâm nhập vào các nhà máy, xí nghiệp đang bỏ hoang để tìm hiểu, đặt vấn đề.

 

Bộ Công Thương ở trong nước, nên khuyến khích, vận động các DN trong nước hỗ trợ các DN ở Nga các kinh nghiệm sản xuất như các công ty thuộc Tập đoàn Dệt may, Da giày...

 

Nếu có thể thành công, hy vọng nhiều nhà máy mới, phân xưởng mới của người Việt ở các thành phố lớn của Nga sẽ được mọc lên. Khi đó, chúng ta sẽ tự cung, tự cấp hàng hóa ngay trên đất bạn, vừa đỡ phí vận chuyển, thuế khóa, hạn chế được tệ nạn, tiêu cực. Hơn nữa lại tận dụng, tạo việc làm cho bao nhiêu lao động của chúng ta đang bị thất nghiệp. Nếu ta không tranh thủ ngay cơ hội này, rất có thể ta sẽ bị theo sau các nước trong khu vực./.

 

Ngô Việt Anh Tp. Magnhitogorsk  (VBA)