Điều “may mắn” vớt vát cho bà con tiểu thương chợ Vòm (Cherkizov), là chính quyền Nga tuy đóng cửa chợ, nhưng cho phép họ chuyển hàng đi nơi khác. Có được điều đó, là do Trung Quốc, bằng nhiều động thái gây sức ép với chính quyền Nga.
Việc cho phép các tiểu thương lấy hàng, lúc đầu không có một lệnh nào chính thức được công bố, mà do các chủ chợ biết chắc chắn chuyện chợ không mở lại, tự động “mở cửa” cho các tiểu thương. Và chính quyền không phản đối điều đó. Ngày 12/7, Công ty Iliev, là công ty đầu tiên trong quần thể chợ Vòm tổ chức cho các tiểu thương vào lấy hàng.
Ngày 23/07, ông Sergey Cheblakov, Chủ tịch quận Izmailovo, trong một tuyên bố chính thức, cho biết: “Tất cả hàng hóa của các tiểu thương sẽ được lần lượt chuyển ra khỏi chợ Vòm (Cherkizov) đến cuối tháng 8/2009”.
Ông cũng trấn an tinh thần các tiểu thương: “Chúng tôi rất hiểu sự lo lắng của những người chưa được nhận ngay lại hàng hóa. Nhưng hiện nay rất nhiều người và xe, không thể cho tất cả vào chợ cùng một lúc. Vì vậy, tôi mong muốn được an ủi mọi người là, sớm muộn tất cả sẽ được nhận lại hàng hóa của mình”. Theo con số thống kê của Quận Izmailovo, từ ngày 12 đến 23/7, đã có hơn 3 nghìn người có quầy ở chợ Cherkizov nhận lại hàng hoá.
Nghe tuyên bố của chính quyền và những con số đưa ra, tưởng như việc trả lại hàng không có gì trở ngại. Nhưng thực tế, việc nhận lại hàng hoá hiện nay cực kì khó khăn và hỗn loạn.
Với những khu chợ thuộc quyền quản lý của công ty Iliev, việc trả hàng theo tuần tự, diễn ra không đến nỗi hỗn độn lắm. Chợ này một chủ lớn thống soái, điều khiển thống nhất và quy củ.
Riêng khu vực chợ thuộc phần đất của Học viện thể thao, bà con quen gọi là chợ KT, nơi có đông người Việt nhất, lại là khu phức tạp nhất trong việc lấy hàng ra. Đây là khu chợ có 3 chủ góp cổ phần: Học viện Thể thao, Công ty Treidik (của người Arập) và của một “lực lượng thứ Ba?”. TTTM Quốc tế thuê những dãy “công” bán hàng của những ông chủ này, để phân lại cho bà con Việt Nam.
Lẽ ra các tiểu thương chỉ cần trình giấy tờ chứng nhận mình ở dãy nào, “công” số mấy là có thể vào lấy hàng đàng hoàng. Thế nhưng, ở đây có những thế lực tranh thủ “đục nước béo cò”. Những ngày này, tất cả việc điều hành cho các tiểu thương vào chợ đều do đội quân ngầm của họ điều khiển. Ở đây, có đến “ba đội”, phân chia nhau, mỗi ngày đội mình được quyền cho bao nhiêu xe vào chợ… Mỗi đội “ra giá” với bà con tiểu thương cũng rất khác nhau…
Ở trước cổng chợ, hàng ngày diễn ra cảnh, những đội quân ngầm thoả thuận cho thuê xe, thu tiền “vào chợ lấy hàng”, bố trí đội quân cửu vạn… Có kiểu trọn gói hoặc không trọn gói…
Những chủ hàng tiền nhiều, sau khi thoả thuận giá cả, được phép cho xe tải vào tận quầy của mình để chở hàng. Họ không được quyền cho người nhà của mình xếp hàng lên xe mà buộc phải thuê cửu vạn. Mỗi xe Gazel (chứa được 15 kiện hàng) phải trả 20 nghìn tiền cửu vạn. Các xe lớn thì 25 nghìn trở lên (tiền này trả riêng). Sau khi xếp hàng lên xe, ra đến cổng mới trả các khoản tiền chung, khoảng 120 ngàn rup. Với những loại hàng đắt tiền như áo da, áo lông, mỗi xe có khi phải nộp từ 200 ngàn đến 380 ngàn rub.
Với các tiểu thương không nhiều tiền, bán những mặt hàng rẻ, thì chọn cách khác: Phân công một vài người nhà đứng ngoài chờ. Hai người khác, sau khi chi tiền cho bảo vệ, được phép vào “công”, thuê cửu vạn đóng hàng vào bao tải. Sau đó, một người ở lại trông quầy, một người theo xe cửu vạn để đề phòng họ kéo xe hàng “lỉnh” đi mất. Mỗi xe kéo giá 1.500 rub. Người nhà đón sẵn bên ngoài để nhận hàng.
Đã xảy ra trường hợp, những xe chở mặt hàng giá trị trên đường đi bị trấn cướp. Có thể, họ đã bị theo dõi ngay từ trong chợ.
Vì sốt ruột, các bà con tiểu thương Việt Nam và Trung Quốc tranh nhau tìm cách đưa được hàng ra nhanh khỏi chợ. Vì thế họ bị bắt chẹt, chịu những cái giá “cắt cổ” và gây nên sự hỗn loạn những ngày vừa qua. (Riêng các tiểu thương là người “Tây”, họ không chịu bị chém đẹp như người Việt Nam và Trung Quốc, không vội vã tranh nhau, và các đội cũng kiềng mặt họ)
Tôi phỏng vấn một vị trong Ban quản trị của TTTM Quốc tế: “Việc các thế lực ở chợ ép phải nộp tiền mới được vào lấy hàng, mọi người thế kẹt đành phải chấp nhận. Tại sao BQT các anh không đứng ra, tổ chức cho bà con, điều đình với chủ chợ, thoả thuận để mọi người lấy hàng một cách trật tự, với cái giá vừa phải?”. Anh trả lời: “Chúng tôi cũng rất ái ngại cho tình cảnh của bà con. Nhưng sợ bà con lại nghĩ là chúng tôi cũng tham gia ăn chia, bóc lột họ. Thôi thì chúng tôi đứng tránh một bên, để bà con tự lo”
Hôm 23/7, đoàn cán bộ Bộ Ngoại thương Trung Quốc có đến trực tiếp gặp gỡ các chủ chợ AST để điều đình việc cho người Trung Quốc lấy hàng ra. (Chợ AST là một giang sơn độc lập bên cạnh, chắc chắn việc lấy hàng sẽ không hỗn loạn như chợ KT). Có một nhóm cán bộ trong đoàn đã trực tiếp đứng ở cổng chợ KT theo dõi cảnh bà con Trung Quốc lấy hàng ra. Ngày 25, Đoàn lên đường về nước. Những cuộc gặp gỡ của Đoàn Trung Quốc với các cơ quan quyền lực Nga trong mấy ngày qua, tuy cũng tạo được một sức ép với chính quyền Nga, nhưng họ về rồi, các tiểu thương Trung Quốc chắc lại bị hành như trước.
Tình cảnh bà con tiểu thương ở chợ bị “chém đẹp” vẫn diễn ra hàng ngày. Không biết các cấp chính quyền Nga có biết điều đó hay không? Lực lượng an ninh của họ có đầy ở chợ, chả lẽ họ không được biết? Còn bà con tiểu thương, biết rõ điều đó, lại chẳng biết kêu ai? Ai sẽ bảo vệ họ?
Văn An (mekongnet)
Bộ ngoại giao Nga: đóng cửa chợ Cherkizov không làm xấu đi quan hệ Nga-Trung
Phái đoàn Trung Quốc gặp gỡ chính quyền Matxcơva
“Theo ý kiến của hai bên, những sự kiện xung quanh chợ Cherkizov không thể là nhân tố ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển hợp tác kinh tế-thương mại giữa Nga và Trung Quốc; Hai bên bày tỏ sẵn sàng nỗ lực hợp tác vượt qua quá trình giảm sút năng suất thương mại Nga-Trung phát sinh bởi ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế-tài chính toàn cầu.
Với những mục đích này, hai bên đã đạt được thỏa thuận về việc triển khai nhanh chóng công việc của Tiểu ban Nga-Trung về hợp tác thuế quan được thành lập vào tháng 6 năm nay. Nhìn chung, những kết quả chuyến công tác của phái đoàn Trung Quốc đã biểu lộ sự hòa hợp trong nguyên tắc tiếp cận của hai bên đối với sự phát triển các mối quan hệ kinh tế-thương mại Nga-Trung”, đại diện Bộ ngoại giao Nga cho biết./.
(hoidoanhnghiep.ru)