Các xưởng may “chui” đang là một vấn nạn của cộng đồng người Việt Nam tại Liên bang Nga. Chúng mọc lên như nấm trong những năm gần đây, mà không qua những thủ tục cần thiết về thành lập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật Nga. Các ông bà chủ của các xưởng may này chỉ nhằm một mục đích duy nhất là thu lợi khổng lồ từ việc làm hàng giả, nhái mác và trốn thuế.
Nhiều xưởng may ‘chui’ liên tục bị phát hiện
Hãng Interfax ngày 23/9 đưa tin, nhân viên của Sở Di trú liên bang Nga đã bắt giữ 80 người Việt Nam ở một xưởng may “chui” của người Việt đặt tại nhà máy ô tô Lenine Komsomol trên đại lộ Volgagrad ở thành phố Ivantevka thuộc quận Puskinski, tỉnh Moscow; chuyên sản xuất trái phép quần áo nhái mác “SOCHI-2014” và một số nhãn mác khác. Những người bị bắt cho biết, họ vừa làm việc vừa sinh sống ngay trong tòa nhà này và mới chỉ được trả lương hết tháng 5/2009. Việc đi ra ngoài phạm vi của nhà máy bị cấm và hầu hết trong số họ không có hộ chiếu, thẻ di trú và giấy phép làm việc ở Nga.
 |
| Quần áo nhái mác “SOCHI-2014” và một số nhãn mác khác do các xưởng may "chui" của người Việt sản xuất. |
Xưởng may này có 600 công nhân là người Việt Nam. Ông chủ của xưởng may cũng là người Việt Nam, đã nhập quốc tịch Nga, song hiện không biết ở đâu. Theo Sở Di trú liên bang Nga, phía cảnh sát Nga đang làm rõ các kênh phân phối và các địa điểm lưu giữ hàng giả. Thông tin điều tra sơ bộ cho thấy, hàng hóa được chuyển đến các chợ ở Moscow và vùng ngoại ô thủ đô.
Đây không phải là xưởng may đầu tiên sản xuất hàng giả, nhái mác bị các cơ quan điều tra phát hiện trong thời gian gần đây ở Moscow. Ngày 22/8, Kênh truyền hình I của Nga đưa tin, Phòng An ninh kinh tế Bộ Nội vụ Nga vừa phát hiện một xưởng may ở Moscow, chuyên sản xuất hàng công nghiệp nhẹ nhái các nhãn mác nêu trên. Ông Vladimir Konovalov, đại diện báo chí Phòng An ninh kinh tế, cho biết, có khoảng 1000 công dân Việt Nam làm việc tại xưởng may này, nơi có hơn 800 chỗ làm việc, 650 trong số đó được trang bị các máy may chuyên nghiệp. Hàng giả được sản xuất suốt ngày đêm, theo chế độ ca kíp 12 tiếng. Chủng loại hàng rất đơn điệu, chỉ yếu là áo phông. Theo đánh giá sơ bộ, mức thiệt hại bởi hoạt động của xưởng may này là hơn 30 triệu RUB.
Ngày 17/8, Phòng An ninh kinh tế Bộ Nội vụ Nga tiếp tục phá một vụ án liên quan đến xưởng may “chui” của người Việt, nằm tại thị trấn Ivantevka, quận Pushkin, tỉnh Moscow, với 300 cỗ máy may công nghiệp và 600 công nhân làm việc suốt ngày đêm. Hầu như tất cả số công nhân này cư trú bất hợp pháp, họ không có những giấy tờ lao động hợp lệ. Bản thân công ty không có giấy phép sản xuất, không nộp thuế. Ước tính, mức thiệt hại bản quyền là 50 triệu RUB.
Trước đó, ngày 10/2, nhân viên Sở Di trú liên bang Nga cũng bắt giữ 488 lao động Việt Nam nhập cư bất hợp pháp, đang làm việc tại xưởng may “chui” tại Ivantevska. Trong số này, chỉ có 16 người có hộ chiếu. Các công nhân giải thích rằng, họ may quần áo cho Công ty cổ phần "Việt-Ter”.
Thợ may sẽ về đâu?
Theo Sở Di trú liên bang Nga, những lao động bất hợp pháp người Việt bị cảnh sát bắt giữ trong những đợt ra quân truy quét các xưởng may “chui” sẽ do tòa án quyết định số phận của họ. Tuy nhiên, một điều chắc chắn là họ sẽ bị trục xuất khỏi Nga. Chưa kể, số thợ may hợp pháp cũng phải chịu cảnh bơ vơ, không việc làm, không nơi trú ngụ sau khi các xưởng may này bị xóa sổ. Đến hẹn lại lên, nếu những lao động này không có đủ 800 USD để xin cấp thẻ cư trú mới sau khi hết hạn cư trú, thì cũng sẽ trở thành … người nhập cư sống bất hợp pháp; khi nào đó bị cảnh sát Nga “sờ gáy”, lại bị bắt giữ và hậu quả cuối cùng vẫn là bị trục xuất về nước.
Ngoài ra, theo điều 180 Bộ luật Tố tụng Hình sự Liên bang Nga về sử dụng bất hợp pháp nhãn hiệu của người khác, các ông chủ của xưởng may này sẽ phải chịu một khoản tiền nộp phạt lớn, hoặc bị bỏ tù 2 năm.
Hiện, số thợ may Việt Nam sang Nga chủ yếu theo hai nguồn, hoặc là các chủ xưởng cho người về Việt Nam tuyển dụng trực tiếp, đưa sang từng tốp theo kiểu đánh lẻ, hoặc là thông qua các công ty tuyển dụng được cấp phép của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội. Nhưng vì đi theo con đường chính ngạch phải qua các công đoạn thủ tục hành chính, phải đặt cọc tiền, nên các chủ xưởng thường xin quota và tự tuyển thẳng công nhân sang. Giá đưa mỗi công nhân sang Nga bao gồm giấy mời, quyền lao động, tiền vé, hộ khẩu khoảng 2.200 USD, nhưng nhiều chủ tăng giá lên tới 2.800, thậm chí hơn 3.000 USD.
Phần lớn thợ may phải làm việc 12 - 16 giờ mỗi ngày ở giai đoạn cao điểm khi có nhiều đơn hàng. Họ không có ngày nghỉ và hầu như không được rời khỏi xưởng. Mức lương khoảng 600 USD một tháng, nhưng nhiều chủ xưởng không trả lương đúng hạn. Không ít các trường hợp chủ xưởng giữ giấy tờ, hộ chiếu để đề phòng công nhân bỏ trốn.