Trong chương trình “Phóng viên đặc biệt” của Đài truyền hình trung ương Nga chiều 18/10 có phát đi phóng sự: “Những người lao động bất hợp pháp”. Chúng tôi đăng lại phóng sự trên và lược dịch lời bình để bạn đọc cùng tham khảo.
Vào đêm thứ Sáu sang ngày thứ Bảy đã xảy ra một vụ hỏa hoạn tại một trong những nhà kho trên quần thể chợ Cherkizov ở Matxcơva – nơi chứa hàng lậu và giày dép có chất fenola. Đây cũng chính là thời điểm diễn ra quá trình điều tra tích cực nhất. Ai và bằng hình thức nào đã chuyển đến chợ Cherkizov số hàng lậu trị giá nhiều triệu USD?
Phải chăng người ta đã xóa dấu vết? Sau khi chợ đóng cửa, hàng trăm (nếu như không muốn nói là hàng nghìn) người nước ngoài đã lâm vào cảnh mất công ăn việc làm. Họ đã vào Nga bằng cách nào? Họ đang làm gì? Và nói chung, liệu có ai biết được có bao nhiều người nước ngoài ở Nga? Phóng viên Boris Sobolyev đã thực hiện một phóng sự điều tra riêng.
Ngoại vi Matxcơva, vùng Serpukhov, cánh đồng cỏ Oka. Những luống rau có lẽ dài nhất hành tinh, hoàn toàn có thể được ghi vào cuốn sách kỷ lục Guinness – 18km dưa chuột, bầu, bắp cải và rau sống. Tất cả được mọc lên bởi sức lao động của những người nước ngoài cư trú bất hợp pháp.
“Họ thu hoạch thủ công trên cánh đồng, rửa sạch và sau đó nhận 5 rup cho 1kg sản phẩm”, tổ trưởng Yevgeny Pak kể.
Gieo trồng, thu hoạch, đóng thành từng bó, rửa, bỏ vào những chiếc túi nilông in nhãn của một công ty không tồn tại - một cân hành lá, mùi tây hoặc thìa là chỉ được vẻn vẹn 5 rúp. Người chủ nô lệ kiếm chác được 95 rúp và bán sản phẩm của mình ở ngay trên cánh đồng cho những người điều vận của các hệ thống thương mại. Trên các quầy hàng của các siêu thị, gói rau xanh này sẽ có giá 200-250 rup một kg.
- Anh chở sản phẩm này đến vùng nào? – chúng tôi hỏi một người đến mua hàng.
- Đến Rostov-na-Donu.
- Anh chở rau xanh đến vùng được coi là màu mỡ nhất?
- Biết làm sao được?
Không ai có thể tưởng tượng được là nhờ khủng hoảng kinh tế và lao động nô lệ rẻ mạt trên cánh đồng, một vùng đầy cỏ dại chỉ sau một mùa đã biến thành một nhà cung cấp rau xanh lớn. Họ thu hoạch 2 lần trong một mùa hè ở nơi mà người dân địa phương không thể thu hoạch lấy một vụ.
Vùng Podolsk. Những cánh đồng tự lấn chiếm gần sông Fakhra.Những người Việt Nam chạy trốn khỏi ống kính. Trong số những người đang làm việc trên cánh đồng có rất nhiều thợ xây dựng từ các công trường đang bị đình trệ ở Matxcơva, những người thợ may ở các xưởng may “đen” không tìm được thị trường tiêu thụ hàng giả của mình, những người bán hàng của chợ Cherkizov bị mất việc sau khi chợ này bị đóng cửa.
Ví dụ, một trong những người phụ nữ đã nhiều năm buôn bán đồ trang sức, còn giờ đây đang bổ nhào xuống dòng sông, hòng chạy trốn nhà chức trách.
Những người bị mất chỗ bán hàng buộc phải bắt đầu từ số không. Lại bắt đầu một cuộc sống trong những điều kiện khủng khiếp. Lại bắt đầu hình thức lao động nô lệ với đồng lương 100 USD một tháng.
Nhưng chỉ một ý nghĩ về sự kết thúc của tất cả những gì đang diễn ra, và phía trước là “trục xuất” – chỉ ý nghĩ đó thôi đã khiến những con người này cảm thấy lo sợ.
Phân loại những người chưa kịp lẩn trốn: những người đến từ các quốc gia xa xôi bên phải, thuộc khối các nước SNG bên trái. Chỉ ở một cánh đồng đã có hơn 250 người. Trong số họ chỉ có 3 thẻ cư trú (đã quá hạn), một quyền lao động (giả) và không có lấy một cuốn hộ chiếu.
Người chủ nô xuất hiện. Một người Uzbekistan gốc Triều Tiên, nửa năm nay đã trở thành công dân Nga. Cũng nói thêm là, chỉ trong vòng một tháng đã kiếm đủ tiền cho một chiếc Toyota Camry mới.
Đoạn đối thoại với Valery (chủ nô):
- Xin chúc một buổi sáng tốt lành!
- Xin chào anh. Chúc một buổi sáng tốt lành ư? Đối với tôi đây không phải là một buổi sáng tốt lành.
- Anh có phải là chủ ở đây?
- Đúng vậy.
- Đây là những người làm của anh?
- Thì sao, bắt buộc phải quay phim à?
- Còn sao nữa. Anh đang chứa chấp những người lao động bất hợp pháp – đó là việc không tốt.
- Thế có cách khác sao?
- Anh không làm được cách khác à?
- Không, không thể làm được.
Anh ta không nghĩ được gì khác ngoài việc chứa những người làm trong các túp lều giấy dầu và nuôi bằng những đồ bỏ đi. Valery cho rằng thị trường đã được thiết lập như vậy, nếu không sẽ không thể cạnh tranh nổi trong thời buổi hiện nay.
Sau 10 giờ ngồi ngoài đồng, những người nô lệ của Valery cuối cùng cũng được chở đi trong một chiếc xe buýt. Phía trước, theo một phát ngôn chính thức, sẽ là quá trình xác minh gấp rút lý lịch, chụp hình, lăn tay, đối chiếu với cơ sở dữ liệu của công an và cơ sở thông tin của các đại sứ quán.
Nhỡ đâu trong số những người bị tạm giữ này có những tên trộm bỏ trốn, những kẻ hiếp dâm thì sao? Làm ra vẻ tỉnh bơ, nhóm ghi hình thực chất đã quyết định bí mật theo dõi diễn tiến của tình hình.
Sân trụ sở công an vùng Podolsk. Những người nước ngoài đang chờ đợi đến lượt được giải quyết. Một tiếng chờ đợi. Hai tiếng chờ đợi. Ba tiếng chờ đợi. Không có gì mới cả. Trong khi đó phó giám đốc Sở nội vụ phụ trách khu vực Podolsk Igor Litvinov thông báo, họ đang phải làm một công việc khổng lồ.
Lại một tiếng nữa. Trời bắt đầu chạng vạng. Những người chưa được xác minh lý lịch lần lượt đứng thành từng cụm. Chẳng lẽ họ sẽ được chuyển bằng những chiếc xe tải đến những nơi tạm trú? Hoặc có thể chuyển thẳng ra ngoài ga và trục xuất ra khỏi Nga? Không, tất nhiên là không. Cũng vào buổi chiều hôm đó tất cả 250 người đã quay về với chủ của mình.
“Trong quá trình điều tra, công dân đang bị lập hồ sơ khởi tố đã nhận lỗi và tỏ ra hối hận. Trên cơ sở điều 28, vụ án đã được chấm dứt sau những hành động ăn năn, hối cải”, ông Litvinov nói.
Đâu đó ở thế giới bên kia đang tồn tại cái gọi là hạn ngạch lao động nước ngoài; việc thuê nhân công là người cư trú bất hợp pháp sẽ bị xử phạt; những hoạt động doanh nghiệp vi phạm pháp luật, trốn thuế và tổ chức đưa người bất hợp pháp có thể sẽ bị bỏ tù. Tất cả điều này đang ở đâu đó. Còn ở đây đơn giản là chủ nô và những người nô lệ./.
PS: Quan điểm của tác giả phóng sự trên có thể không giống với quan điểm của BBT.
Thiện Long (hoidoanhnghiep.ru)