Nhóm nghiên cứu do Giáo sư Võ Bá Ngự đứng đầu đã đạt giải thưởng Eureka 2010 vốn được xem là giải ‘Oscar’ trong ngành khoa học Úc. Bay Vút đã có cuộc phỏng vấn với Giáo sư Võ Bá Ngự về thành công này.
Giáo sư Võ Bá Ngự (trái) và Võ Bá Tường tại buổi lễ trao giải Eureka 2010. (Bộ Quốc phòng Úc)
Nhóm nghiên cứu do Giáo sư Võ Bá Ngự đứng đầu đã đoạt giải thưởng Eureka 2010 của Úc nhờ một phát minh khoa học độc đáo giúp hỗ trợ quốc phòng và an ninh quốc gia. Công trình nghiên cứu này do Tổ chức Khoa học và Công nghệ Quốc phòng Úc tài trợ. Ngoài Giáo sư Ngự, nhóm nghiên cứu còn có Giáo sư Võ Bá Tường và Giáo sư Antonio Cantoni. Một trong những yếu tố chính giúp nhóm này đoạt giải thưởng là họ đã phát triển được cách tiếp cận và theo dõi nhiều mục tiêu cùng một lúc mà chỉ cần sử dụng máy vi tính thông thường.
Bay Vút đã có cuộc phỏng vấn với Giáo sư Võ Bá Ngự xung quanh giải thưởng Eureka năm nay.
Bay Vút: Giáo sư có thể cho biết thêm vài nét về về giải thưởng Eureka được không?
GS Võ Bá Ngự: “Giải Eureka được Viện Bảo tàng Úc thành lập từ năm 1990. Giải này được tổ chức hàng năm để vinh danh những đóng góp về khoa học kỹ thuật có lợi cho nước Úc và thế giới. Eureka được ví như giải Oscar của khoa học kỹ thuật. Năm nay có tất cả 19 giải bao gồm các lĩnh vực từ môi sinh, y học, sinh học cho tới quốc phòng.”
Bay Vút: Công trình nghiên cứu của nhóm có gì đặc biệt để đạt được giải Eureka năm nay?
GS.Võ Bá Ngự: “Công trình nghiên cứu của chúng tôi tập trung vào việc tìm ra phương pháp để theo dõi một số lượng lớn mục tiêu mà những phương pháp kỹ thuật cổ điển chưa làm được. Những phương pháp kỹ thuật cổ điển hiện đang được trang bị trên tàu ngầm của Úc chỉ có thể theo dõi được khoảng vài trăm mục tiêu. Phương pháp mà chúng tôi tìm ra có thể theo dõi vài ngàn mục tiêu cùng một lúc mà chỉ cần dùng máy tính thông thường. Ngoài tàu ngầm, phương pháp này còn có thể được dùng trong máy bay, xe tăng.”
“Phát minh của nhóm chúng tôi có thể đưa vào ứng dụng trong các lĩnh vực như quốc phòng, giao thông vận tải. Trong lĩnh vực giao thông vận tải, người ta có thể dùng ra-đa hoặc camera gắn trên đèn giao thông hoặc trên các đoạn đường nhằm thu thập các số liệu để từ đó tính toán lưu lượng giao thông.”
“Ngoài ra, chúng tôi đang dự định ứng dụng phát minh này vào người máy để người máy tự động tìm đường đi từ nơi này qua nơi khác, không va chạm khi vượt qua chướng ngại. Phương pháp của chúng tôi giúp người máy làm được nhanh hơn và đơn giản hơn”
Bay Vút: Những quốc gia đang phát triển như Việt Nam chẳng hạn có thể áp dụng phát minh của anh và các cộng sự như thế nào?
GS Võ Bá Ngự: “Phát minh của chúng tôi thuộc về lĩnh vực toán và nghiêng về phần mềm nên bất cứ quốc gia nào cũng có thể áp dụng được mà không cần phải mua những máy móc tối tân. Tuy nhiên, nếu có được máy móc tối tân thì càng tốt.”
Bay Vút: Ông có nghĩ rằng với cơ sở hạ tầng và trình độ kỹ thuật hiện nay, Việt Nam có thể áp dụng một cách trực tiếp và hữu hiệu ngay lập tức những phát minh của nhóm hay không?
GS Võ Bá Ngự: “Trong lãnh vực dân sự thì tôi nghĩ có thể. Lý do là vì việc áp dụng những phát minh này rất dễ. Ví dụ trong vấn đề giao thông vận tải thì chỉ cần có camera. Camera không mắc lắm. Ta chỉ cần gắn nó vào đèn giao thông hoặc ở các con đường tại Việt Nam. Điều này thì có thể làm được."
“Tuy nhiên, vấn đề ở đây là luật lệ giao thông: ở Việt Nam, nếu xe cộ không chạy theo quy định thì dù có gắn camera cũng không làm giảm được các tai nạn như mình mong muốn. Ở những nước tiên tiến thì việc gắn camera có thể làm giảm số tai nạn giao thông nhưng ở Việt Nam thì chắc phải dùng những biện pháp khác. Dù vậy, ta vẫn có thể theo dõi được số lượng người và xe cộ để điều chỉnh hệ thống lưu thông hoặc thiết kế lại đường sá.”
“Trong lãnh vực quân sự thì tôi không trả lời được vì tôi không biết trang bị vũ khí hoặc hệ thống ra-đa ở Việt Nam như thế nào.”
“Còn trong lãnh vực y sinh thì cần phải có các phòng thí nghiệm hoặc dụng cụ tối tân để nghiên cứu tế bào. Tuy nhiên, tôi không rõ Việt Nam hiện có những dụng cụ, phòng thí nghiệm hoặc trường đại học nào nghiên cứu về những vấn đề này. Do đó, tôi không biết những phát minh này có thể áp dụng được ở Việt Nam hay không.”
Bay Vút: Phát minh của anh và các cộng sự đã được những quốc gia nào ứng dụng?
GS Võ Bá Ngự: “Ở những nước khác như ở Anh thì có công ty BP đã áp dụng phương pháp của chúng tôi để tìm các vấn đề liên quan tới ống ngầm ở dưới lòng biển. Ở Đức thì có công ty EADS đã áp dụng phát minh này để dò tìm mục tiêu trong một cuộc tập trận của NATO. Ở Mỹ thì công ty Lockheed Martin đã áp dụng phương pháp của chúng tôi trong một chương trình hàng không.”
Bay Vút: Được biết trong nhóm nghiên cứu còn có Giáo sư Võ Bá Tường. Ông và Giáo sư Võ Bá Tường có quan hệ như thế nào?
GS Võ Bá Ngự: “Tường là em trai của tôi. Tường không sinh ra ở Việt Nam như tôi. Tường sinh ra ở Úc khoảng vài tháng sau khi cả gia đình chúng tôi từ trại tị nạn Bidong, Malaysia, tới Úc hồi năm 1982. Tường và tôi đều học ở tiểu bang Tây Úc từ tiểu học, trung học và đại học. Tường làm việc ở Đại học Tây Úc được gần hai năm. Khi bắt đầu học tiến sĩ thì Tường theo học với Giáo sư Antonio Cantoni. Ông này cũng là người được giải Eureka năm nay.”
“Chúng tôi bắt đầu làm việc chung từ năm 2005 khi Tường bắt đầu học tiến sĩ dù lúc đó tôi vẫn đang dạy tại Đại học Melbourne. Chúng tôi cùng làm chung trong nhóm nghiên cứu cho đến khi nhận được giải Eureka 2010. Nhóm chúng tôi hiện chỉ có ba người là tôi, Tường và Giáo sư Cantoni. Trong tương lai, tôi dự định sẽ thu hút thêm một số nhân viên mới cho nhóm.”
Tiên Hiếu (Bayvut)