Sáng 22-9, Ủy Ban về người Việt Nam ở nước ngoài tại TP.HCM đã tổ chức tọa đàm về nghị định 71 và vấn đề sở hữu nhà của Việt kiều. Gần 200 Việt kiều và đại biểu các Ban đại diện người Việt Nam ở nước ngoài trên địa bàn TP.HCM đã tham dự và đặt nhiều câu hỏi về điều kiện, thủ tục, đối tượng… để Việt kiều được sở hữu nhà tại Việt Nam.
| Người Việt Nam định cư ở nước ngoài (Việt kiều) không cần cư trú liên tục ở Việt Nam 3 tháng cũng được sở hữu nhà |
Việt kiều sở hữu nhà lâu dài
Bà Ung Thị Xuân Hương, phó giám đốc sở Tư pháp TP.HCM cho rằng điểm “thoáng” hơn của nghị định 71 so với những quy định trước đây về vấn đề Việt kiều sở hữu nhà tại Việt Nam là không bắt buộc người mua nhà phải cư trú liên tục thực tế tại Việt Nam từ 3 tháng trở lên. Bên cạnh đó, Việt kiều có thể nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở trong các dự án xây dựng nhà ở do các tổ chức có chức năng kinh doanh bất động sản để tự xây nhà ở.
Quanh vấn đề này, một Việt kiều hỏi ông có thể nhận chuyển nhượng 3000m2 đất của tư nhân để xây nhà ở hoặc nhận chuyển nhượng vài ha đất ở nông thôn để làm trang trại được không. Bà Ung Thị Xuân Hương giải thích rằng ông chỉ được nhận chuyển nhượng đất ở trong dự án phát triển nhà ở chứ không được nhận chuyển nhượng đất ở hoặc đất nông nghiệp của tư nhân. Trường hợp đất và nhà cùng chung một giấy chủ quyền thì Việt kiều được mua nhà gắn liền với đất (không hạn chế diện tích đất và chủ sử dụng).
Vấn đề kiều bào băn khoăn nhiều nhất gửi về cho Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài TP.HCM là Việt kiều nào thuộc diện được sở hữu nhà tại Việt Nam. Ông Nguyễn Văn Hiệp, Phó giám đốc sở Xây dựng TP.HCM, giải thích kiều bào đang ở nước ngoài chưa về Việt Nam hoặc không được phép cư trú tại Việt Nam từ ba tháng trở lên thì không được sở hữu nhà. Chủ nhà là Việt kiều đã được cấp quyền sở hữu nhà cũng có những quyền lợi và nghĩa vụ như tất cả những chủ sở hữu khác, thời hạn sở hữu nhà cũng như sử dụng phần đất phía dưới căn nhà là ổn định lâu dài. Công dân Việt Nam hoặc Việt kiều đang sở hữu nhà ở Việt Nam mà xuất cảnh không bị buộc phải bán hay giao lại nhà cho nhà nước.
Ông Từ Dương Tuấn, Phó trưởng phòng công chứng số 1, cho biết số lượng Việt kiều tìm hiểu thủ tục mua nhà tại Việt Nam ở phòng công chứng số 1 đã tăng nhiều từ sau thời điểm nghị định 71 có hiệu lực. Hồ sơ công chứng hợp đồng mua bán nhà ở của Việt kiều chỉ khác những trường hợp bình thường ở điều kiện về nhân thân của người mua (đủ điều kiện sở hữu nhà tại Việt Nam). Để chứng minh mình thuộc đối tượng được sở hữu nhà thì người có quốc tịch Việt Nam phải trình hộ chiếu Việt Nam, nếu Việt kiều mang hộ chiếu nước ngoài thì xuất trình thêm những giấy tờ chứng minh còn giữ quốc tịch Việt Nam.
Người đã mất quốc tịch Việt Nam thì xuất trình những giấy tờ chứng minh có gốc Việt Nam như giấy chứng nhận đăng ký công dân, giấy chứng nhận gốc Việt Nam… Để chứng minh về điều kiện cư trú, người mang hộ chiếu Việt Nam có thể xuất trình sổ tạm trú hoặc giấy xác nhận được cư trú tại Việt Nam do công an phường, xã cấp. Đối với người gốc Việt Nam thì điều kiện cư trú được thể hiện dưới hai hình thức: là thẻ tạm trú do cơ quan xuất nhập cảnh cấp, hoặc visa có xác nhận cư trú từ 3 tháng trở lên.
Sẽ gỡ vướng để nhiều Việt kiều được mua nhà
“Tôi có giấy chứng nhận là người có gốc Việt Nam để đăng ký kinh doanh thì có được dùng giấy này để mua nhà ở hay không?”, một Việt kiều ở Pháp hỏi. “Theo quy định hiện tại, giấy chứng nhận người có gốc Việt Nam ghi mục đích nào thì chỉ được sử dụng vào mục đích đó. Sở sẽ nghiên cứu có thể cấp loại giấy xác nhận này không ghi mục đích để người được xác nhận có thể sử dụng một giấy cho cả việc mua nhà và kinh doanh. Nếu cần sẽ kiến nghị cơ quan chức năng tháo gỡ”, bà Ung Thị Xuân Hương trả lời.
| Người có gốc Việt Nam được miễn thị thực thì được sở hữu một nhà ở |
Đại diện sở Tư pháp cho biết nghị định 71 còn mâu thuẫn nên gây lúng túng cho các tổ chức công chứng. Điều 66 quy định người có gốc Việt Nam được miễn thị thực thì được sở hữu một nhà ở. Trong khi đó, điều 67 quy định các điều kiện về cư trú thì không thừa nhận giấy miễn thị thực này. Theo quy định thì người có giấy miễn thị thực được vào Việt Nam sẽ không cần xin phép, và mỗi lần có thể cư trú 90 ngày. Như vậy, cơ quan xuất nhập cảnh sẽ không đóng dấu xác nhận thời gian cư trú của người được miễn thị thực.
Như vậy, người được miễn thị thực sẽ không được xác nhận thời gian cư trú thì không thể đáp ứng điều kiện mua nhà theo quy định là điều chưa hợp lý. Luật sư Lâm Quang Quý, trung tâm hỗ trợ kiều bào TP.HCM cho rằng người có giấy miễn thị thực đã thỏa mãn điều kiện về cư trú (từ 3 tháng trở lên) nên phải cho họ được mua nhà. Bà Ung Thị Xuân Hương hứa sẽ bàn bạc kỹ với các sở ngành về vấn đề này để có hướng dẫn các đơn vị thực thi cho hợp lý.
| Theo quy định của Luật Nhà ở: Việt kiều phải có quốc tịch Việt Nam hoặc người gốc Việt Nam thuộc diện về đầu tư trực tiếp ở Việt Nam, người có công đóng góp cho đất nước, nhà khoa học, văn hóa, người đang làm việc tại Việt Nam và người có vợ hoặc chồng là công dân Việt Nam đang sinh sống trong nước sẽ được sở hữu nhà ở tại Việt Nam không hạn chế số lượng. Người có gốc Việt Nam được cơ quan chức năng cấp giấy miễn thị thực và được phép cư trú tại Việt Nam từ ba tháng trở lên sẽ được sở hữu một nhà ở riêng lẻ hoặc một căn hộ chung cư để bản thân và gia đình sinh sống. |
D.NGỌC HÀ (Tuổi trẻ)