Nhức nhối xưởng may ‘đen’ của người Việt

Theo tin từ website của Cục An ninh kinh tế (DEB) thuộc Bộ Nội vụ Liên bang Nga, cảnh sát vừa phát hiện 14 xưởng may đen ở vùng ngoại ô Moscow, trong đó có khoảng 600 công nhân Việt Nam đang lao động bất hợp pháp.

Bị “xóa sổ” ở chỗ này…

Từ năm 2009 đến nay, cảnh sát Nga đã phát hiện và liên tục “xóa sổ” nhiều xưởng may “đen” của người Việt và mới đây nhất là vụ tấn công 14 xưởng may đen nêu trên vào ngày 21/12. Trong quá trình khám xét, cảnh sát đã tìm thấy và thu giữ hàng trăm máy may và các mặt hàng thành phẩm với thương hiệu nổi tiếng như: Adidas, Nike và các thương hiệu khác có giá trị hơn 20 triệu rúp; đồng thời bắt giữ một công dân Việt Nam 36 tuổi bị tình nghi là người tổ chức xưởng may này. Chưa kể, DEB còn có bằng chứng về các mặt hàng quần áo “nhái” tại đây được tiêu thụ tại các trung tâm mua sắm lớn của thành phố Moscow, với doanh thu hàng tháng vượt quá 30.000.000 rúp.

Từ năm 2009 đến nay, cảnh sát Nga đã phát hiện và liên tục “xóa sổ” nhiều xưởng may “đen” của người Việt. Ảnh minh họa

Trước đó, ngày 29/10, Sở Nội vụ thành phố Moscow thông báo các nhân viên chống tội phạm kinh tế thuộc sở này vừa đóng cửa một xưởng may “đen” của người Việt ở thành phố Ivanchevka thuộc huyện Puskino. Khi bị đóng cửa, xưởng may này có khoảng 120 người Việt làm việc. Vào thời điểm kiểm tra, chủ xưởng không có mặt, cảnh sát đã thu giữ 1.800 bộ quần áo thể thao và áo khoác mùa đông có giá bán ngoài chợ ngoại ô khoảng 5.000 rúp một chiếc (gần 160 USD) cùng 112 máy khâu. Ngày 26/2, các nhân viên di trú và cảnh sát Moscow cũng bắt giữ 220 người Việt làm việc tại một xưởng may “đen” ở làng Lesnaya thuộc quận Pushkin, cách trung tâm Thủ đô khoảng 80km. Theo hãng thông tấn RIA, khi công an kiểm tra, toàn bộ số người Việt này đều không có giấy tờ tùy thân và giấy phép lao động theo quy định của luật pháp Nga. Họ sống và làm việc tại một tòa nhà hai tầng được sử dụng làm xưởng may quần áo thể thao và áo gió.

Ngược lại diễn biến năm 2009, ngày 17/8, phòng an ninh kinh tế bộ Nội vụ Nga đã phá một vụ án liên quan đến xưởng may “đen” của người Việt Nam chuyên may quần áo nhái mác “Sochi-2014” và các nhãn mác của các công ty nước ngoài nổi tiếng. Xưởng may này nằm tại thị trấn Ivanteevka, quận Pushkin, tỉnh Moscow với 300 cỗ máy may công nghiệp và 600 công nhân làm việc suốt ngày đêm. Hầu như tất cả số công nhân này cư trú bất hợp pháp, họ không có những giấy tờ lao động hợp lệ. Bản thân công ty không có giấy phép sản xuất, không nộp thuế. Ngoài ra, chưa đầy ba tháng trước, cán bộ cơ quan di trú Nga bắt giữ 200 người Việt Nam làm việc ở một xưởng may ngay giữa trung tâm thị trấn Balashikha, ngoại ô Moscow…

… Lại mọc lên ở nơi khác

Theo ước tính của các nhà chức trách Nga, con số các xưởng may bất hợp pháp của người Việt tại Moscow và vùng ngoại ô có thể lên tới hàng trăm (trước khi chợ Vòm đóng cửa, con số này còn cao hơn nhiều). Lực lượng cảnh sát thuộc Bộ Nội vụ cùng các cơ quan chức năng Nga đang tăng cường truy quét các xưởng may đen. Sau mỗi đợt ra quân, nhiều xưởng may đã bị xóa sổ… nhưng chỉ một thời gian ngắn, các chủ xưởng may “chui” lại “ngựa quen đường cũ”, tìm địa điểm mới, tiếp tục hoạt động.

Nhằm mục đích “dẹp” vấn nạn này, ngày 29/3, Ban công tác cộng đồng của Đại sứ quán VN tại Nga đã ra thông cáo, cảnh báo tệ nạn này ảnh hưởng rất xấu đến hình ảnh chịu thương chịu khó của đại đa số người Việt Nam làm ăn ở xứ Bạch dương. Tiếp đến, ngày 15/4, Đại sứ quán Việt Nam đã cử cán bộ trực tiếp xuống hiện trường tìm hiểu tình hình sau khi có tin cháy xưởng may của người Việt Nam tại thị trấn Noginsk, ở ngoại ô Moscow, làm 4 người thiệt mạng, hơn chục người khác bị thương.

Thiệt thòi vẫn là công nhân

Thông tin từ cơ quan chức năng Nga cho thấy, đa số vụ tấn công của lực lượng chức năng Nga đều không bắt được chủ xưởng, chỉ công nhân chịu trận, từ đó, khiến họ lâm vào thế đường cùng, tương lai cực kỳ ảm đạm: nếu bị đuổi về nước, nguồn thu nhập của hàng trăm con người sẽ mất, dù đó là nguồn thu nhập bị cho là không chính đáng do các ông chủ làm ăn không đúng với quy định của pháp luật nước sở tại. Còn ở lại, lấy tiền đâu ra để thanh toán tiền phạt, làm thế nào để hợp thức hóa, hay bị dồn vào trại tị nạn?

Hiện, theo DEB, cảnh sát đang xem xét khởi tố vụ án 14 xưởng may đen với tội hình sự về nhái nhãn hiệu hàng hóa. Theo đó, chủ xưởng sẽ chịu mức án tối đa 6 năm tù giam; còn 600 thợ may bị tạm giữ và đối mặt với khả năng bị trục xuất về nước hoặc xử lý phạt nặng.