Kỳ 2: Chợ Việt ở Tân lục địa
Cộng đồng Việt ở Mỹ ngày càng phát triển thì nhu cầu về các món ăn truyền thống của Việt Nam càng gợi mở nên việc ra đời các chợ của người Việt là một nhu cầu tất yếu. Đặc biệt là ở một số vùng như Nam Cali, Los Angeles, Orange County và San Diego, các chợ Việt Nam thậm chí còn lấn lướt các chợ Mỹ. Nhiều bà con Việt kiều còn bỏ ra khoản tiền lớn để mua lại các chợ Mỹ và biến nó thành chợ Việt khiến cho các hệ thống chợ Mỹ như ở VONS, Ralph… dần dần phải di chuyển khỏi khu vực này do không thu hút được khách hàng.
Chợ Eden ở Washington D.C (Mỹ)
Chợ Eden tọa lạc ở số 6763 Wilson Blvd, Falls Church, thuộc tiểu bang Virginia. Thành lập cách đây 26 năm, chợ Eden trở thành một trung tâm thương mại văn hóa của người Việt vùng Virginia, bang Washington D.C và Maryland.
 |
| Chợ Eden ở Washington D.C (Mỹ). |
Lúc đầu chỉ có 20 cửa hàng nằm trong khu thương xá chính ở giữa, sau nhiều lần xây dựng thêm dãy thương xá phía Tây gọi là “Saigon West” và bổ sung “Saigon Garden” (trước kia vốn là hiệu bán vỏ xe hơi “Just Tires”), chợ Eden hiện nay có khoảng trên 120 cửa hàng, cơ sở thương mại đủ loại như: tiệm vàng (21 tiệm); nhà hàng, tiệm phở (22 tiệm); chợ thực phẩm (hai chợ là Saigon và Eden); quán cà phê (7 tiệm); bánh mì (Bakery & Deli, 9 tiệm); tiệm làm tóc và trang điểm (12 tiệm); quần áo, mỹ phẩm (7 tiệm); du lịch, bán vé máy bay (6 văn phòng); dịch vụ chuyên môn như khai thuế, di trú, bảo lãnh, quốc tịch, địa ốc, chuyển tiền (9 văn phòng); thuốc tây, thuốc Bắc (5 tiệm) và bán băng dĩa DVD âm nhạc, máy móc điện tử (khoảng trên 10 tiệm) cùng các dịch vụ khác...
Chợ mở cửa quanh năm từ 9h sáng đến 20h tối; là ngôi chợ duy nhất ở vùng Đông Bắc Hoa Kỳ rất ít thấy “người ngoại quốc”, nghĩa là người bán, người mua và người đi chơi phần lớn là người Việt. Điểm đặc biệt dễ nhận ra khu Eden từ xa là cột cổng chào tam quan cổ truyền với hai con sư tử đá hai bên và một lầu chuông đồng hồ hệt như chợ Bến Thành ở TP HCM. Được biết, chợ cũng là nơi sinh hoạt văn hóa, chính trị của người gốc Việt. Chẳng hạn, hàng năm, vào mùa Tết Nguyên đán đều có múa lân, đốt pháo, biểu diễn ca nhạc; Tết Trung Thu có văn nghệ, phát bánh Trung Thu, phát lồng đèn cho trẻ em…
Chợ Á Đông ở Westminster (Mỹ)
Á Đông được khánh thành năm 2004, nằm ở vùng Little Saigon, bang California, là một trong 5 chợ nằm trong chuỗi hệ thống chợ Á Đông với các tên gọi khác nhau, gồm: chợ Á Đông đối diện thương xá Phước Lộc Thọ; chợ Sài Gòn Supermarket (còn gọi là Thương xá Sài Gòn) nằm ở góc Westminster và Brookhurst; chợ Đà Lạt ở góc Euclid-Garden Grove; chợ Green Farm Market (chợ Á Châu cũ) ở góc Magnolia-Edinger và Mom Supermarket tọa lạc tại góc đường Euclid-Edinger, đối diện công viên Mile Square.
 |
| Chợ Á Đông ở Westminster (Mỹ). |
Do là chuỗi hệ thống chợ, Á Đông có lợi thế trong việc mua được số lượng hàng lớn với giá rẻ; vì thế, khách hàng cũng được hưởng lợi với hàng bán giảm giá. Hiện, với lượng hàng hóa khá lớn, đa dạng nhiều chủng loại, nên những mặt hàng “sale off” tại chợ Á Đông thường diễn ra thường xuyên, chứ không phải chờ gần hết hạn mới giảm. Bên cạnh giá cả hợp lý, nhiều người trở thành khách hàng thường xuyên của chợ Á Đông còn vì lý do chợ sạch sẽ, sáng sủa và thông thoáng. Nếu như những chợ Việt Nam khác quanh vùng thường mở cửa từ 9h sáng đến 21h tối, thì Á Đông lại có giờ mở cửa từ 8h sáng đến 2h, càng về tối, chợ càng thêm nhộn nhịp. Một trong những lý do mở cửa khuya của Á Đông là để tạo điều kiện cho những người đi làm về muộn, có thời gian đi chợ để chuẩn bị bữa ăn cho ngày mai.
Tại Mỹ, chợ Việt Nam tiêu biểu, đa dạng, phong phú nhất phải kể đến khu thương xá Phước Lộc Thọ - trải rộng khắp các tiểu bang bên bờ Tây nước Mỹ, nhưng tập trung nhiều nhất phải kể đến quận Cam, California. Ở đây phở, bánh cuốn, cơm chả bì, xôi vò, cháo lòng, tiết canh không kém gì món ăn chế biến bên quê nhà. Các băng nhạc Mỹ Linh, Quang Linh, Lam Trường, bé Xuân Mai được bày bán la liệt…
Chợ Laverton của người Việt ở Melbourne (Australia)
Laverton là “chợ trời” có khuôn viên rộng khoảng vài héc-ta, hoạt động từ hàng chục năm qua, tập trung vào hai ngày nghỉ cuối tuần. Hầu hết người buôn bán và khách đi chợ đều là người Việt đang định cư, sinh sống và làm việc tại Melbourne, với giá vé vào chợ: người lớn 1 AUD (đô-la Úc), còn trẻ em được miễn phí.
 |
| Một góc chợ Laverton của người Việt ở Melbourne (Australia) |
Trước đây, trong chợ chỉ buôn bán những món hàng đã qua sử dụng thì giờ đây bày bán cả các loại hàng mới với mức giá khá rẻ. Khách hàng có thể tìm thấy đủ các thứ hàng hóa cần dùng như đồ điện máy, đồ gia dụng: ghế, tủ, giường, máy điều hòa nhiệt độ, bàn là, ấm đun nước, thậm chí cả những chiếc đinh tán hay ốc vít... Phần lớn đồ cũ do những chủ hàng thu gom từ nhiều nguồn rồi mang tới chợ bán, còn hàng mới giá rẻ xuất xứ từ nhiều nước, phổ biến nhất là các sản phẩm của Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ và Việt Nam.
Nguồn hàng cũng rất phong phú, bao gồm hàng nhập theo đường chính ngạch có khai thuế hải quan, hàng tới Australia theo đường tiểu ngạch còn gọi là hàng xách tay, kể cả những loại hàng “lụi” không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Giá đồ cũ thì tùy vào mặt hàng, còn đồ mới thường có giá chỉ bằng một nửa thậm chí chưa đến 1/3 so với ở các shop, siêu thị bên ngoài. Riêng những “món ăn tinh thần” thì cũng có đủ phim “Tây” dạng “bom tấn”, rồi phim “Tàu”, phim “Ta” như Âm tính, Cảnh sát hình sự, Bước nhảy Xì-tin, Đẹp từng Centimét, Những nụ hôn rực rỡ... Đĩa ca nhạc, tấu hài trong nước và hải ngoại cũng tràn ngập đáp ứng mọi nhu cầu thưởng thức của “thượng đế”…