Báo Cộng Đồng Quê Việt

Một năm đầy gian khó đã trôi qua, tết cổ truyền của Việt Nam đang đến thật sát, không khí còn rất trầm lắng vì ở Ucraina thời điểm này mọi gia đình đều ít nhiều có những lo lắng về tình hình kinh tế, chính trị. Phía trước còn chưa biết những gì đang chờ đón, bao toan tính, bao nỗi âu lo. Kiếm tiền thời này thật khó! Chồng bảo vợ, bố mẹ nói các con, tất cả đều cố gắng chi tiêu tiết kiệm mong sao qua được lúc khó khăn này. Ấy thế nhưng có một nơi duy nhất không bị ảnh hưởng gì nhiều. Không khí thì náo nhiệt, những khuôn mặt tươi vui và cứ vô tư đi, mọi thứ đều tốt đẹp. Đó là đám cưới ở thành phố Kiev.

Vài năm trở lại đây ở Kiev có nhiều đám cưới chủ yếu là con cháu được đưa từ Việt Nam sang. Sẵn có mối quan hệ bạn bè của cha mẹ, họ hàng nên sự tìm hiều của những đôi trẻ cũng có nhiều thuận lợi, nhiều đôi trẻ đã nhờ thế mà nên duyên khiến quan hệ giữa các gia đình thân càng thêm thân. Mà chẳng biết đâu lanh quanh vài năm nữa bọn trẻ sinh ra bên này lớn lên, cũng học, cùng chơi , bầu bạn với nhau rồi thì lại thành thông gia hết lượt. Câu nói ấy hầu như ở đám cưới nào cũng được nghe thấy.

Đám cưới ở Kiev có những điều thật hay đó là mỗi khi có đám cưới anh em bè bạn mỗi người một tay, người nào giúp được việc gì đều tự nguyện và nhiệt tình như chính việc nhà mình.Ở Việt Nam trước đám cưới nhiều nhà dựng rạp ăn uống bàn định công việc, nhiều đám ở quê ăn to kéo dài tới vài ngày, rồi cỗ lại mặt, cảm ơn những người tới giúp. Bên này thì cũng vậy, gia đình hai bên cũng làm cơm nhờ và cảm ơn mọi người đã tới giúp, cũng đơn gỉản thôi vì ai cũng bận, thậm chí có người còn nhận giúp qua điện thoại vì còn đang bận công việc ở đâu đó không kịp tới. Thế mà công việc vẫn đâu vào đó vì đã nhận lời thì ai cũng có trách nhiệm. Đến đám cưới ai cũng ăn mặc thật chỉn chu, nhiều người còn công phu chọn cho mình những bộ váy áo thật đẹp và trong tiệc cưới ngồi cùng bàn với nhau có thể gồm đủ thành phần chẳng phân biệt giàu nghèo, sang hèn “dân đi chợ” hay “công ty” vì quay đi quay lại đều biết nhau cả, chẳng qua là mỗi người thạo về lĩnh vực nào mà thôi. Mà con cái lằng ngoằng cũng đứa này học cùng trường đứa kia nên ngồi bên nhau chả thiếu chuyện để nói. Có người từ thành phố khác về dự đám cưới đã tỏ ra ngạc nhiên vì thấy mọi người đến dự đám cưới đông đủ rồi lại chung vui với cô dâu chú rể đến tận khuya (có đám cưới tới 10h30 – 11h đêm). Họ nói ở thành phố họ sống vì đặc thù công việc nên các đám cưới đa phần là mọi người đến mừng từ sớm, cỗ bàn nhiều khi mới chỉ động tới những món đầu, những món sau hầu như còn nguyên vì tới nửa chừng là mọi người đã vội ra về. Cứ như đến vì nghiã vụ cho xong, cỗ bàn thừa xót cả ruột.

Đám cưới ở Kiev thì khác. Anh H đầu bếp ở Kharkov có tiếng nhất về nấu tiệc cưới ở Ucraina này những lần đầu nấu cỗ cho đám cưới ở Kiev chưa biết rõ nên sắp xếp thời gian không khớp cứ vội vàng sợ nấu không kịp mọi người sẽ về. H nói: “Em cứ tưởng mọi người đến dự một lúc mừng cho cô dâu chú rể rồi về. Chứ đâu biết mọi người ở đây nhiệt tình đến vậy. Ở đây vui quá, đám cưới thế mới vui chứ. Vui nhất là mọi người có thời gian thưởng thức các món ăn của bọn em, vì được nhìn thấy sự ngon miệng của mọi người và nhất là nhận được những lời khen tặng về các món ăn đó là những lúc bọn em thấy rất sung sướng, những giây phút thăng hoa của người đầu bếp khiến em thấy phấn chấn để tìm tòi, học hỏi chế biến được những món ăn ngon hơn, lạ hơn để phục vụ thực khách. Nấu ăn là một nghệ thuật mà.”

Đám cưới thời này ở Kiev đã khác nhiều lắm đám cưới ngày xưa. Là thời mà lớp cha mẹ, cô bác của bọn trẻ sang học tập và lao động hợp tác. Cũng chỉ có ít thôi chứ không nhiều. Sinh viên sang học hoặc làm nghiên cưú sinh thì chỉ làm một bữa liên hoan nhỏ, mời thầy cô và bạn bè, chụp một số bức ảnh kỷ niệm là xong. Giản dị, đơn sơ mà khối đôi đã sống với nhau bao nhiêu năm hạnh phúc. Những người đi hợp tác lao động thì số người dự đám cưới có đông hơn gồm bạn bè cùng nhà máy, cùng ốp, đồng hương ở thành phố khác có điều kiện đến dự, có đại diện – thường là đơn vị trưởng của cô dâu, chú rể phát biểu, trao quà. Cỗ bàn thì linh đình hay không còn tùy thuộc vào hoàn cảnh của cô dâu chú rể. Nếu được tổ chức ở “ốp” nữ thì cỗ bàn bao giờ cũng chu đáo và phong phú hơn, nếu có nhiều miền quê trong cùng một “ốp” thì cỗ bàn sẽ đặc biệt hơn vì có đủ hương vị các miền. Tôi còn nhớ món nộm bắp cải cay xé của người Bình- Trị -Thiên hay món sườn chua ngọt bày trên mấy lá rau xà lách lót đĩa trông cũng bắt mắt ra phết và hình ảnh một cô dâu đang “tung hoành” trong bếp cùng mọi người sát giờ vào tiệc cưới mới nháo nhào thay áo, trang điểm, vậy mà vui và kỷ niệm ấy vẫn là những kỷ niệm thật đẹp. Giờ có người con, cháu đã đi lấy chồng, lấy vợ, lên ông, lên bà nhắc lại chuyện cũ mặt họ vẫn rạng ngời hạnh phúc.

Đám cưới ngày nay ở Kiev khác xưa một trời một vực. Cha mẹ, cô bác của bọn trẻ giờ hầu như ai cũng có cuộc sống tương đối ổn định. Đám cưới là một khởi đầu của đôi trẻ, của một gia đình nên ai cũng muốn tất cả đều tốt đẹp. Thời xưa không có điều kiện, bây giờ bạn bè anh em nhiều, có nhà còn gần như đủ cả đại gia đình với ông bà, cô gì, chú bác nên được chuẩn bị tối đa những gì có thể để giữ được lễ nghĩa, “giữ được chút “đất lề, quê thói” sao cho con cháu nó biết để hướng và nhớ về Việt Nam” - họ nói thế. Cũng may bây giờ hiện đại, mọi thứ đều có thể lo được nếu cần. Muốn đặt in thiếp từ Việt Nam ư? Cứ phác thảo mẫu, chữ in trong thiếp sẽ có đủ cả địa chỉ nơi đãi tiệc bằng các loại tiếng Anh, Pháp, Nga, Đức... Nếu lễ ăn hỏi mà không muốn cau nhựa (tráp thì đã được cho mượn miễn phí khi đặt cỗ cưới) thì có thể đặt cau tươi để cho ai hiểu biết có thể nhai thử miếng trầu trong ngày ăn hỏi để xem hạnh phúc cho đôi lứa. Nhưng ở Kiev thì không cầu kỳ đến vậy, nếu muốn có thể đặt ông thợ quay video ghép vào, gửi về Việt Nam ai xem mà chả tấm tắc khen tài thật. Quả cau với lá trầu vượt đường xa thế mà trông vẫn tươi roi rói. Ai biết được rau quả qua cả chặng đường dài nóng, lạnh thì đến lá dong có khi cũng bị héo úa, chín nhừ thâm đen tơi tả. An toàn nhất vẫn là dùng hoa quả tươi có sẵn bên này, toàn quả nhập nên đạt cả hình thức lẫn chất lượng. Thường thấy trong tráp đựng hoa quả là những chùm nho Mỹ, quả đỏ thẫm to tròn, mọng nước, cả chùm trông cũng xum xuê, xé ra mà lại quả thì cũng có khác gì cau.

Mà ở bên này thì cũng đủ đầy chán:. Rượu, chè, thuốc lá, lợn quay, bánh cốm... đều có thể lo được tuỳ thuộc vào yêu cầu của nhà gái. Thường thì lễ ăn hỏi cũng chỉ làm đơn giản như một thủ tục cho đúng mà thôi nhất là đối với những gia đình họ hàng cô dâu chú rể ở các vùng, miền xa nhau quá chỉ thu xếp được một ít người đến nhà cô dâu để xin phép, còn ở bên này thì tự lo. Có những gia đình thì xuề xoà nhưng có những gia đình thì cẩn thận lắm. Họ kỹ lưỡng tới từ cả ngày giờ ăn hỏi, rước dâu (họ sẽ làm trước thủ tục vào ngày giờ ở Việt Nam đã chọn). Còn ngày cưới thì chủ yếu vào ngày chợ nghỉ, thường là vào thứ hai. Thật may ở bên này mọi người đều phiên phiến chứ ai theo được như ở Việt Nam. Ngày ăn hỏi mới là ngày quan trọng nhất có đủ mặt các bậc cao niên của hai họ. Cha mẹ cô dâu chú rể không thể thiếu dù có đôi đã ly dị sống mỗi người một nơi thì ngày ăn hỏi con vẫn phải thu xếp mà có mặt. Mọi người sẽ cười chê vì trong ngày này hai bên cũng hay để ý, xét nét và bắt bẻ nhau., lỗi nhỏ cũng có thể thành to nếu không ưa nhau.,đôi khi hôn lễ sẽ bị hủy bỏ trong những ngày này. May mấn cho các bạn trẻ ở bên này là để có lễ ăn hỏi thì hai bên đã 100% là đồng ý rồi, chẳng có gì mà phải phập phồng sợ hãi. Trước khi đi xin dâu chú rể thắp hương xin phép trước bàn thờ nhà mình. Lễ xin dâu cũng đủ cả mâm xôi gấc với con gà ngậm bông hoa hồng, vài năm trước còn phải dùng phẩm hoa hiên để nhuộm xôi chứ bây giờ gấc đóng lọ đầy mà thậm chí còn cả gấc tươi.

Cô dâu chú rể sẽ thực hiện đầy đủ các thủ tục ở bên nhà gái như: xin được đón dâu, rồi cô dâu chú rể cùng ra lễ trước bàn thờ. Thường khi xong là cô dâu chú rể cùng đoàn rước dâu đi đặt hoa và ra hội trường tổ chức lễ cưới tại đó. Mới đây có một lễ xin dâu làm tôi ấn tượng mãi, mà có lẽ từ xưa tới giờ ở Kiev lần đầu mới gặp. Đó là đám cưới của một đôi bạn trẻ, cô dâu mồ côi cha, được dì và cậu đón sang đây nuôi dưỡng, gầy dựng và gả chồng nên tình thương đã làm cho những giọt nước mắt tuôn rơi, những lời dặn đò trong sự nghẹn ngào làm cho tất thẩy mọi người có mặt trong buổi lễ đều xúc động. Tôi mới biết tình cảm sâu nặng của cha mẹ, nỗi thấp thỏm lo âu cho trách nhiệm dâu con đặt lên đôi vai, sự bịn rịn thế nào khi con gái đi về nhà chồng. Điều mà khi xưa còn bé ở Việt Nam tôi đã được chứng kiến nhiều lần mà không có được cảm xúc như ngày hôm nay.

Đám cưới bây giờ có chụp ảnh mầu, có kỹ thuật quay video. Ở Kiev các cuốn băng đĩa đều ghi lại những hình ảnh đẹp nhất cuả đôi uyên ương trong ngày cưới. Đó là hình ảnh họ với những rặng hoa đào, hoa mơ nở bung cánh hồng trong mùa xuân, với những thảm cỏ xanh điểm lốm đốm những bông hoa vàng dưới bầu trời trong xanh cuả mùa hè. Những con đường, những khoảng rừng trải dầy những mầu vàng óng ả cuả muôn vàn chiếc lá, những tán cây lá đỏ xen lẫn và hơi sương mờ ảo tạo nên khung cảnh lãng mạn cuả đám cưới muà thu. Những bông tuyết xốp và tinh nghịch bay bay cùng những con đường, những mái nhà phủ đầy lớp tuyết trắng tinh khôi mang lại ấn tượng cho đám cưới mùa đông.

Không thể thiếu bên những bức hình, những khung cảnh đẹp là hình ảnh cô dâu chú rể đặt hoa ở tượng đài chiến thắng – nơi ngọn lửa cháy sáng ngày đêm để tưởng nhớ tới những người đã hy sinh để bảo vệ tổ quốc. Ở tượng đài anh em họ nhà “Kiy” bên dòng sông Dniepr thơ mộng, những người đã sáng lập nên thành phố này, nơi có cuộc sống bình yên và hạnh phúc. Đặt hoa ở các tượng đài nhân những ngày lễ, những ngày vui trọng đại của đời mình để tỏ lòng biết ơn là một nét đẹp văn hoá cuả người dân Ucraina mà chúng ta cảm thụ được và học tập theo. Các bạn trẻ xin hãy trân trọng những hình ảnh đó, những hình ảnh - những kỷ niệm vô giá trong cuộc đời các bạn!

Tiệc cưới có thành công mỹ mãn hay không còn phụ thuộc vào sự dẫn dắt cuả các MC. Có những lễ cưới MC hứng khởi trổ hết tài nghệ thì tiệc cưới bội phần tưng bừng náo nhiệt, ai cũng thông cảm nếu MC có đôi chút vấp váp – họ có phải là chuyên nghiệp đâu, có ai qua đào tạo cơ bản gì đâu. Văn nghệ cũng vậy toàn cây nhà lá vườn mà vẫn hay và cuốn hút; ở các bàn tiệc mọi người đều vui vẻ, cởi mở, người ta chỉ toàn nói các chuyện vui, khen ngợi những giọng hát hay, ngưỡng mộ những người khéo ăn mặc trang điểm, khen con nhà này ngoan, con nhà kia học giỏi. Ở đây người ta ít quá chén như ở Việt Nam vì họ uống là để chúc mừng đôi trè, uống một chút cho câu chuyện thêm phần rôm rả, một chút phấn khích để hát hò, để tham gia vào điệu nhẩy, để hồi tưởng về hạnh phúc cuả mình trong ngày này năm xưa...

Một không khí thật vui vẻ, ấm áp tình cảm, những khuôn mặt đầy hân hoan, những lời chúc tụng tốt đẹp, những nụ cười luôn nở trên môi, những câu chào hỏi ân cần. Bạn sẽ gặp tất cả, nếu có dịp đự đám cưới ở Kiev.

Kiev 2010

Mai Anh (queviet.pl)

Ngày xuân dông dài chuyện cưới