Đảm nhiệm vị trí phó toàn quyền bang Nam Australia, ông Lê Văn Hiếu hiện là người Việt giữ chức vụ cao cấp nhất trong chính quyền địa phương ở đất nước này.
Là một thuyền nhân tới Australia vào năm 1977 khi vừa 23 tuổi, ông đã trở thành Chủ tịch Ủy ban Đa Văn hóa và các vấn đề Sắc tộc (SAMEAC) vào năm 2005 và phó toàn quyền bang Nam Australia vào năm 2007. Ông đã được tặng thưởng nhiều huy chương và huân chương, trong đó có huân chương cao quý nhất Order of Australia (AO).
Trong cuộc phỏng vấn dành cho Bay Vút, ông Lê Văn Hiếu cho biết quan điểm về một số vấn đề chính trị của Australia.
Bay Vút: Xin ông giải thích về vai trò của toàn quyền bang?
PTQ Lê Văn Hiếu: “Nói một cách vắn tắt, toàn quyền của một bang là người đứng đầu về mọi mặt của bang đó. Trong khi đó vị tổng toàn quyền là người đứng đầu của quốc gia”.
“Vai trò chính của toàn quyền bang là làm sao để các hoạt động của chính phủ cũng như quốc hội phải đi đúng hiến pháp của bang.”
“Toàn quyền của bang cũng là người đại diện cho tất cả cộng đồng của bang”.
“Ngoài ra toàn quyền bang còn có quyền hạn phê chuẩn những đề nghị trong việc bổ nhiệm những chức vụ cao nhất trong bộ máy chính phủ địa phương như thẩm phán của tòa án tối cao hay người đứng đầu các ban, bộ trong chính phủ.”
“Theo hiến pháp, toàn quyền còn có những quyền hạn rất đặc biệt. Ví dụ trong trường hợp bầu cử quốc hội (của bang) có tình trạng ‘hung parliament’, tức là số phiếu dành cho các đảng phái ngang nhau thì lúc đó toàn quyền bang sẽ có quyền bổ nhiệm người làm thủ hiến tiểu bang”.
“Trong trường hợp theo yêu cầu của thủ hiến hoặc chiếu theo hiến pháp, toàn quyền có thể giải tán quốc hội (của bang) để bang có cuộc bầu cử mới”.
Bay Vút: Xin ông cho biết sự liên hệ giữa ông với cộng đồng người Việt tại bang Nam Australia nói riêng và trên toàn nước Australia nói chung.
PTQ Lê Văn Hiếu: “Trong một khía cạnh nào đó thì mình xuất thân từ giòng máu Việt Nam, mình cũng là con Rồng cháu Tiên, mình cũng đến đây với tư cách là người tỵ nạn như đa số người Việt Nam khác”.
“Tôi rất quan tâm đến các sinh hoạt của cộng đồng người Việt ở tiểu bang Nam Australia cũng như trên toàn quốc”.
“Tôi rất quan tâm và luôn theo dõi để xem mình có thể đóng góp được những gì. Tuy nhiên vì vai trò của tôi là đại diện chính phủ cho nên không thể nào có sự chênh lệch trong đối xử với cộng đồng của người Việt so với các cộng đồng khác”.
“Mặc dù vậy nhưng trong tim tôi luôn cảm thấy mình gần gũi rất nhiều và rất tự hào với những thành công, hoạt động tích cực của cộng đồng người Việt ở tiểu bang Nam Australia nói riêng và toàn nước Australia nói chung”.
Bay Vút: Hiện nay, Nữ hoàng Elizabeth là người đứng đầu Australia. Tuy nhiên có một số ý kiến, trong đó có ý kiến của Thủ tướng Julia Gillard, cho rằng Australia nên trở thành một nước cộng hòa. Xin ông cho biết quan điểm của ông về vấn đề này?
PTQ Lê Văn Hiếu:“Theo tôi, trong lúc này, việc Australia trở thành nước cộng hòa không phải là một ưu tiên đối với chính phủ cũng như đối với cộng đồng người dân”.
“Lí do là vì có rất nhiều vấn đề khác như kinh tế, chính trị, quốc phòng, di trú... cần phải giải quyết”.
“Nước Australia được thành lập dựa trên những hình thức tổ chức chính trị của Anh. Trong suốt từ thời lập quốc cho tới ngày hôm nay, gia đình hoàng gia cũng đóng góp cho rất nhiều để tạo nên một hệ thống chính trị và xã hội cho nước Australia, mà nếu so với các nước khác trên thế giới thì tương đối khá ổn định để từ đó, Australia mới có được sự giàu mạnh”.
“Khi cộng đồng dân chúng Australia lớn mạnh hơn thì dĩ nhiên họ cũng mong muốn vị nguyên thủ của nước của mình hoặc của bang của mình là công dân Australia. Tuy nhiên, theo tôi đây không phải là vấn đề cần làm khẩn cấp bây giờ”.
Bay Vút: Nếu Australia trở thành một nước cộng hòa thì các vị đại diện cho nữ hoàng như toàn quyền, phó toàn quyền sẽ như thế nào?
PTQ Lê Văn Hiếu: “Nếu theo dõi kỳ trưng cầu dân ý vừa qua về việc này thì rõ ràng là dân chúng vẫn còn băn khoăn không biết là khi Australia tách biệt với hoàng gia thì hệ thống, tổ chức của nhà nước sẽ như thế nào”.
“Có người đề nghị là nước Úc nên có một tổng thống hay một vị lãnh đạo do toàn dân bầu lên. Một số khác cho rằng nếu làm như thế thì sẽ xảy ra xung đột với thủ tướng vốn cũng do dân bầu lên thông qua quốc hội mà ra và liệu điều này gây khó khăn gì tới việc điều hành đất nước”.
“Người dân muốn biết rõ ai sẽ là người thay thế những vai trò trong hoàng gia và Nữ hoàng.
“Đây sẽ là vấn đề tranh luận sôi nổi khi Australia bắt đầu tiến vào giai đoạn trưng cầu dân ý về việc thay đổi hiến pháp để trở thành một nước cộng hòa”.
Bay Vút: Mới đây, giới truyền thông Australia, đặc biệt ở bang Nam Australia , cho hay tại Nam Australia đang thảo luận việc ông có thể được đề cử làm toàn quyền bang này. Xin ông cho biết về vấn đề này?
PTQ Lê Văn Hiếu: “Tôi cũng có đọc tin này trên báo chí. Tôi hoàn toàn không biết gì về nó cũng như những sự thảo luận này. Tôi cho đó là những tin đồn mà thôi chứ chưa có gì chính thức hết”.
Theo Bayvut