Victoria, một xưởng may mặc ở Ivantrepka, gần thủ đô nước Nga, do ông Nguyễn Văn Lập quản lý bị tố cáo ép buộc công nhân làm việc từ 16 đến 18 giờ mỗi ngày kể cả ngày nghỉ. Khoảng 150 công nhân Việt Nam sống và làm việc trong điều kiện khắc nghiệt và bị kiểm soát chặt chẽ. Họ không nhận được lương mà còn phải đóng tiền trả công cho người canh gác mình.
Tổ chức phi chính phủ Liên Minh Bài trừ nô lệ mới CAMSA cho biết nhận được đơn tố cáo tình trạng nhân công Việt Nam sang Nga làm việc theo diện xuất khẩu lao động bị bóc lột như nô lệ. Theo nguồn tin này thì Trung Tâm Xuất Khẩu Lao Động Vina Hand Coop, trụ sở ở Cầu Giấy, Hà Nội tuyển mộ lao động và đưa sang Nga với mức lương «thỏa thuận » 500 đôla mỗi tháng và làm việc 8 giờ mỗi ngày cho xưởng may Victoria.
Thực tế hoàn toàn trái ngược từ điều kiện cư trú đến lao động và ăn uống. Mặc dù bị kiểm soát chặt chẽ như tù nhân, một số nhân viên đã báo động với thân nhân tại Việt Nam và đơn kêu cứu đã được chuyển đến cơ quan ngoại giao Nga tại Hà Nội và sứ quán Việt Nam tại Maxcơva. Trong đơn, các nạn nhân tố cáo họ bị chủ nhân viện nhiều lý do để trừ lương. Hậu quả là nhiều người làm làm việc từ gần hai năm nay mà không nhận được đồng nào.
Vụ tai tiếng này được tố giác với công luận trong bối cảnh hàng trăm lao động nô lệ Việt Nam của Vinastar, một công ty khác cũng do người Việt nam làm chủ tại Nga vừa được cảnh sát Nga giải cứu. Chiều ngày 06/08/2012, cảnh sát Nga đã lục soát xưởng may Victoria.
Vợ lao động tại Nga bị bóc lột, chồng ở Việt Nam kêu cứu
Do nghèo, ít học và cả tin, hàng loạt dân quê tại Việt Nam bị mắc lừa sang Nga làm việc không công. Tuy chưa đổ bể như vụ công ty Vinastar, nhưng từ nhiều tháng nay, có ít nhất 5 nữ công nhân xưởng may Victoria cầu cứu. Nghe theo lời hứa làm việc đúng hợp đồng, lương cao, nhiều phụ nữ quê mùa bị rơi vào tay đồng hương bất lương khai thác họ như tù nhân khổ sai, không lương, không biết ngày về.
Hiện nay, tổ chức CAMSA, Liên Minh bài trừ nô lệ mới đang thu thập hồ sơ để tố giác tệ nạn này. Thủ đoạn lừa đảo của những tay buôn người này ra sao? Nạn nhân chờ đợi gì ở chính phủ Việt nam và Nga? RFI đặt câu hỏi với thân nhân của hai nạn nhân.
Người thứ nhất là ông Lương Văn Đinh, chồng của công nhân Bùi Thị Mịa, quê ở huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình. Người thứ hai là ông Bùi Ánh Dương, chồng của công nhân Nguyễn Thị Thúy Liễu, tỉnh Bến Tre.
Từ Nho Quan, ông Lương Văn Đinh cho biết chi tiết:
Lúc đi thì ký hợp đồng làm việc 8 tiếng một ngày, lương 500 đôla mỗi tháng. Sang đó thì họ làm sai hợp đồng bắt làm việc từ 16 đến 18 tiếng mỗi ngày mà tiền thì không có. Em gọi cho ban giám đốc thì họ không nghe máy, nhắn tin thì họ không trả lời…."
Những tay buôn người chuyên nghiệp này khai thác tâm tình chất phác của dân quê hay cả tin, tưởng cùng là người Việt thì ai nỡ hại nhau. Từ Bến Tre, ông Bùi Ánh Dương, chồng của công nhân Nguyễn Thị Thúy Liễu giải thích vì sao gia đình ông bị lừa:
« Qua Nga thì họ bắt làm việc từ 10 giờ sáng hôm nay đến 4 giờ sáng hôm sau…., ngày Quốc Tế Lao Động cũng làm luôn. Họ không cho ra ngoài , họ nhốt mình như nhốt tù…. »
Theo một nguồn tin thông thạo từ Maxcơva thì nạn bóc lột công nhân ở xưởng may Victoria kinh khiếp không thua gì ở Vinastar. Điều khác biệt, là công nhân ở Vinastar đoàn kết tranh đấu đồng loạt.
Tú Anh (RFI)