„Muốn xây một ngôi chùa hiện hữu bằng xi măng gạch ngói trước hết cần phải xây ngôi chùa trong tâm của mọi người”. Đó là lời nói cũng như phương cách cụ thể trong hành động của Thầy. Nói theo cách của nhà Phật đó là sự thức tỉnh tính Phật trong mỗi con người bằng quá trình gieo trong tâm họ những hạt giống bồ đề để rồi từ những mầm sống non yếu chúng sẽ trở thành những cây bồ đề cổ thụ mãi mãi vươn cao. Với phương châm ấy và với sự bền bỉ kiên trì Phật sự của Thầy, sau hơn 4 năm từ chỗ ban đầu lác đác chỉ có khoảng chục Phật tử, đến nay tại CH Sec đã có đến hàng ngàn Phật tử trong một Hội PT vững vàng và có đến 4 chi hội tại các thành phố khác nhau. Và cũng chính từ đó mà Hội PT CH Séc đã có được 12 ngàn mét vuông đất cùng với dự án xây chùa cho Cộng đồng đang được triển khai thực hiện.
Lần đầu tiên tôi được biết Thầy là vào ngày 08.03.2008. Nhận lời mời của Hội người VN tại Ba-Lan yêu Đạo Phật, Thầy cùng 12 Phật tử tại CH Séc sang thăm chùa Thiên Việt Vac-sa-va đồng thời cũng nhận lời tham dự Lễ Cầu nguyện vì hòa bình thế giới được tổ chức tại Ba-Lan mà tôi là người kết nối. Trước tình hình phân tâm của các Phật tử tại Ba-Lan, Thầy vẫn quyết định cùng Đoàn PT CH Séc tham dự Lễ hội quốc tế này. Điều đó thể hiện rõ bản lĩnh và trí tuệ của một vị Tăng luôn đặt niềm tin vào Chánh Pháp. Buổi Pháp thoại đầu tiên của Thầy tại Ba-Lan vào dịp đó mặc dù chỉ có vài chục Phật tử và bà con yêu mến Đạo Phật tham dự, nhưng thật sự đã đi vào lòng người và để lại dấu ấn tốt đẹp. Các bác trong Hội người cao tuổi, phần lớn là các giáo viên về hưu đã nói với tôi rằng: mình là người ở chùa Thiên Việt mà cũng chưa hiểu hết ý nghĩa của từ „Thiên Việt” như Thầy giảng. Có lẽ chùa Thiên Việt, Vac-sa-va và Ba-Lan lần ấy cũng là cơ duyên để sau đó Thầy đã quay lại Ba-Lan 3 lần nữa với tư cách thành viên chính thức của Phái đoàn TW Giáo hội PGVN sang hoằng Pháp tại Châu Âu. Trước cử tọa mấy trăm người trong các Đại lễ Phật Đản và Vu Lan Thầy đã tâm sự thật cảm động: sang Ba-Lan về chùa Thiên Việt như „về lại ngôi nhà của mình”.
Nói là thế nên cũng có thể có người nghĩ rằng Thầy là khách và phải chăng đó là ngôn từ ngoại giao? Nhưng đối với tôi hoàn toàn không phải như vậy. Vào tháng tư năm nay khi chùa Thiên Việt bị đóng cửa lần thứ nhất, Thầy là người đầu tiên và cũng là vị Thầy duy nhất từ Việt nam gọi điện cho tôi hỏi thăm, chia sẻ sự quan tâm lo lắng về hoạt động của chùa. Và Bác Thái- người khởi xướng xây chùa, sau một thời gian dưỡng bệnh ở Việt nam sang, khi gặp tôi có kể lại rằng vào thời gian đó bác có vào thành phố HCM và đến thăm chùa Khánh An của Thầy ở quận 12, khi vừa trông thấy bác Thầy đã chạy ra ôm lấy bác và rơm rớm nước mắt.
Tâm từ bi của người Thầy ấy tôi còn được cảm nhận khi Thầy nghe tin trên truyền hình tại Việt nam vụ tai nạn máy bay thảm khốc của Ba-Lan. Thầy đã gọi điện cho tôi và nói:” Bác ạ, vẫn biết sinh tử là lẽ vô thường, nhưng tin đến làm Thầy buồn quá, không có cách nào chia sẻ với người Ba-Lan nên Thầy gọi cho bác chia sẻ với đồng bào mình đang sinh sống làm ăn trên đất bạn vậy.”
Biết Thầy là một trong 2 vị Cố vấn cho Hội đồng điều hành Hội PT CH Séc, tôi đã mời Thầy Pháp thoại về Phật sự „Đất và Chùa” trong buổi Đại lễ Phật đản 19-05-2010 tại chùa Thiên Việt. Đó cũng chính là những ngày tồn tại cuối cùng của chùa Thiên Việt Vac-sa-va. Những lời nói tự con tim từ bi của Thầy đã làm rơi lệ bao người hôm đó, nhưng cũng làm phát khởi chí quyết tâm chung lưng đấu cật để có một ngôi nhà tâm linh cho cộng đồng. Lắng nghe lời Thầy, phật tử chúng tôi cùng khóc nhớ thương một ngôi chùa Việt đã đi vào lịch sử trên đất Ba Lan và rồi lại cùng nhau mỉm cười khi mơ về một ngôi chùa mới sẽ mọc lên trong thời gian gần nhất.
Trước khi rời Ba-Lan đi CH Séc, Thầy đã ân cần dặn dò tôi phải giữ gìn sức khỏe cho công việc lâu dài với những khó khăn thử thách phải vượt qua. Đưa cho tôi một loạt những phong bì tiền cúng dường của các Phật tử, Thầy nói :” Bác hãy cầm lấy số tiền này giúp thêm vào công việc sắp tới của Ba-Lan. Thầy về nhưng lúc nào cũng cầu mong cho Phật sự bên này chóng có kết quả”.
Thế rồi mới đây, trong những ngày cuối tháng năm, đang tất bật vì công việc tôi lại nhận được tin vui. Một vị đại diện cho Hội PTVN tại CH Séc gọi điện thông báo: trước khi rời CH Séc về Việt nam, Thầy đã ủy nhiệm trao chuyển cho Ba-Lan toàn bộ số tiền các Phật tử bên đó cúng dường Thầy. Vị Đạo hữu đó chia sẻ thêm: Chúng em biết là chùa của Thầy ở quận 12 Thành phố HCM còn xây chưa xong nên có gợi ý Thầy dành tiền đó để hoàn thiện thêm ở nhà, dù sao thì TW Giáo hội cũng như Tổ đường Vĩnh Nghiêm đã hỗ trợ Ba-Lan rồi. Thầy nghiêm nét mặt và bảo : “Các PT hãy làm đúng như lời Thầy dặn”. Thế là chúng em im hết. Cũng phải nói thêm rằng kể từ khi Thầy có cơ duyên sang làm Cố vấn và dẫn dắt Hội PTVN tại CH Séc cho đến nay, chưa bao giờ Thầy gợi ý với bất kỳ một ai cúng dường để xây chùa ở nhà. Và em cũng chưa thể lý giải được vì sao Thầy lại „ưu tiên” Ba-Lan các anh đến thế?
Thưa Đạo hữu, có lẽ tôi chỉ có thể nhắc lại lời Thầy như thế này :” Hiện nay Ba-lan là nơi đang khó khăn nhất, nên mình phải tập trung sự trợ giúp vào đó thôi.”
Tôi bỗng nhớ đến Lễ Quy Y của Thầy cho các Tân Phật tử Chùa Thiên Việt.Tôi rất cảm động khi thấy mười mấy vị Tín nữ đã phát tâm Quy Y với Thầy, được Thầy khai tâm trong dịp Đại lễ Phật đản 2010 mới đây và các bạn Đạo mới của chúng tôi đã nhận được từ Thầy những Pháp danh tuyệt vời như : An Ngọc, An Kim, An Thảo v.v...
Với một vị Thầy có đạo hạnh lớn và trái tim từ bi như vậy tôi có niềm tin chắc chắn rằng quý đạo hữu sẽ không bao giờ có thể đi chệch con đường mà Đức Phật đã chỉ ra cho tất cả chúng ta.
Vac-sa-va 06.06.2010
PT Viên Đức - Ba Lan