Nguyễn Chí Công là thế hệ người Việt thứ hai tại Ba Lan. Cháu sinh năm 1995 tại Warszawa. Bố: Nguyễn Quốc Cường, cán bộ nghiên cứu Viện Địa Chất – Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Anh vừa bảo vệ luận án tiến sĩ tại Viện Hàn Lâm Khoa học Ba Lan, đồng thời là một thành viên trong đề tài hợp tác khoa học lâu năm giữa Ba Lan và Việt Nam về „Kiến tạo Đới Đứt gẫy Sông Hồng”. Mẹ: chị Nguyễn Thị Thu tốt nghiệp Đại học Sư phạm Hà Nội. Cả gia đình sang Ba Lan sinh sống và làm ăn đã gần 20 năm nay. Cháu Công có một tố chất thông minh. 3 tuổi tuy vẫn chưa biết nói nhưng đã chơi các trò chơi trên máy tính rất thành thạo. 3 tuổi rưỡi, bắt đầu biết nói thì cháu đã thông thuộc hết bảng chữ cái cả tiếng Ba Lan lẫn tiếng Việt. Ngay từ những năm cấp 1 (2002 -2006), cháu đã thể hiện thiên hướng toán học. Do tiếp thu nhanh, cộng với việc làm tốt các bài thi toán của học sinh lớp 4, nhà trường đồng ý cho Công bỏ lớp 2 lên thẳng lớp 3. Có một chi tiết lí thú thế này: khi đang còn học lớp 4, cháu thường xuyên phụ đạo toán lớp 6 cho chị của một cậu bạn cùng lớp. Lúc đó cháu đã làm được toán lớp 8. Suốt các năm học cấp 1, đặc biệt là năm cuối cấp, Nguyễn Chí Công đoạt nhiều giải thưởng trong các kỳ thi toán trong toàn trường, toàn thành phố Warszawa và tỉnh Mazowieckie dành cho học sinh tiểu học.Trong kỳ thi sát hạch hết cấp 1, Công đã đạt điểm tối đa 40/40. Chính các kết quả này là cơ sở để cháu được nhận thẳng vào lớp chuyên toán của trường gimnazjum (cấp 2) Twarda số 42. Đây là trường nhiều năm liền luôn đứng đầu trong bảng xếp hạng các trường cấp 2 ở Warszawa và là trường duy nhất trong các niên học gần đây có lớp năng khiếu toán học của học sinh cấp 2 toàn Warszawa (hiện nay có thêm lớp chuyên toán tại trường cấp 2 mang tên Staszic).
Tại cấp 2, Công luôn tỏ rõ là học sinh suất sắc trong toán học và các môn tư duy logíc. Cháu đoạt hàng chục giải thưởng trong trong các kỳ thi toán, trong đó phải kể đến các giải quan trọng như- năm 2008 – đứng thứ 2 toàn tỉnh Mazowieckie và thứ 6 toàn Ba Lan trong kỳ thi toán toàn quốc.
- năm 2009 – giải xuất sắc (laureat) trong cuộc thi toán ”ALFIK toán học” toàn quốc - giải xuất sắc trong cuộc thi toán toàn quốc.
- vào chung kết giải toán học năm học 2008 -2009 - năm 2010 – giải xuất sắc trong cuộc thi toán toàn quốc „MAT-2010” - đoạt giải xuất sắc trong kỳ thi toán olimpiad lần thứ V dành cho học sinh cấp 2, năm học 2009 – 2010.
Việc Nguyễn Chí Công đoạt giải thưởng Olimpiad Toán toàn Ba Lan, có ý nghĩa rất quan trọng, vì suốt 5 năm tồn tại giải, đây là một trong rất ít học sinh Việt Nam đạt được giải thưởng này. Hơn nữa, chính việc cháu đoạt giải thưởng trên, nên không cần phải thi tuyển, Công cũng được nhận ngay vào lớp chuyên toán lí, Trường Phổ thông cấp 3 mang tên Stanislaw Staszic – trường số 1 trong bảng xếp hạng các trường cấp 3 Warszawa.
Do thành tích học tập đạt kết quả cao như vậy, liên tục trong 4 năm liền, Công được Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan và các hội đoàn trong cộng đồng biểu dương, khen thưởng với danh hiệu „học sinh đặc biệt xuất sắc”.
Tôi hỏi Công: „ngoài toán ra, cháu còn thích những gì?”. Công mỉm cười và nói: „Toán là môn cháu thích nhất. Tiếp theo cháu thích các trò chơi logic như:cờ vua (Công đoạt giải nhất trong cuộc thi cờ vua do Câu lạc bộ Văn Lang tổ chức lần thứ nhất – tháng 4/2010), cờ tướng, cờ vây, ngoài ra, khi rảnh rỗi cháu thường đọc sách báo để trau dồi kiến thức. Gần đây cháu và anh cháu rất thích nhảy theo nhịp điệu của loại nhạc „Pump it Up”, nhờ đó mà cháu lấy lại sảng khoái sau những buổi học tập mệt mỏi ở trường.
Tôi biết anh Cường đã đi gần 60 nước trên thế giới, tôi hỏi Công: „Cháu đã đi được những nước nào rồi?”. Cậu bé giỏi toán bấm từng đốt ngón tay và tính với tôi: „Ba Lan, Việt Nam, Trung Quốc, Nam Triều Tiên, Pháp, Đức, Ý, Hy Lạp, Hà Lan, Lúc Xăm Bua, Bỉ, Thụy Sĩ, Tây Ban Nha, các nước vùng Scandinav, các nước vùng bán đảo Ban căng, gần đây là Áo và tất nhiên cả các nước Đông Âu cũ! Trên 30 nước và vùng lãnh thổ”. Tôi cười: „Đi nhiều thì hiểu biết nhiều, có lẽ bằng tuổi bố, cháu đi hơn 100 nước là cái chắc”.
Nói về việc học hành của cháu Công, chị Thu tâm sự: „Môn toán cháu học tạm được, chứ còn các môn khác chưa xuất sắc lắm. Do bận công việc làm ăn, gia đình chưa quan tâm đúng mức đến việc học của các cháu. Tuy vẫn thường xuyên đôn đốc nhắc nhở để cháu học đều hơn, nhưng không có điều kiện kiểm tra hướng dẫn cháu. Tất cả những thành tích về toán cháu đạt được đều do cháu tự học ở trường. Chúng em chắc phải chú tâm đầu tư cho cháu nhiều hơn nữa, nhất là ở môi trường cấp 3, trường lớp mới, thầy mới và bạn mới, với những đòi hỏi rất cao của nhà trường.
Còn anh Cường thì nhắc nhở tôi: „Anh có viết gì về cháu thì chỉ nên viết trong bối cảnh chung nhiều học sinh Việt Nam đạt kết quả xuất sắc. Trong lớp, cháu chưa phải là học sinh giỏi nhất!”. Đúng vậy, Nguyễn Chí Công không phải là học sinh giỏi nhất lớp chuyên toán 3b trường Ginazjum Twarda số 42, nhưng cháu là 1 trong 12 học sinh của lớp (gồm 32 cháu) được vào thẳng lớp chuyên toán –lí, Trường cấp 3 Staszic (60 học sinh trong 2 lớp chuyên 1a, 1b ). Đó là một thành tích đáng kể. Công và nhiều cháu học sinh xuất sắc khác trong cộng đồng đã đánh thêm một dấu cộng trong con mắt của người Ba Lan. Hy vọng, vào cấp 3, với sự thông minh sẵn có, và nỗ lực bản thân cộng với sự quan tâm thích đáng của gia đình, chắc chắc cháu Công sẽ đạt được kết quả cao hơn.
Minh Sơn