Ở Vác-sa-va có phố Hàng Cháo?

Nhà mình ở phố Hàng Đồng ...Không phải ở Thủ đô Hà Nội , mà ở Thủ đô Vác-sa-va của Ba Lan. (Nếu mà mình có nhà ở phố Hàng Đồng, Hà Nội thì oai quá và mình cũng sẽ về Việt Nam liên tục, nhưng đó chỉ là điều ước ao).

Nhiều gia đình người Việt ở khu Trung tâm của Vác-sa-va nhưng không để ý đến tên gọi các đường phố Thủ đô này có ý nghĩa như thế nào, không biết là cũng giống như Thủ đô của mình. Vậy nên, mời các bạn cùng tôi đi dạo một vài con phố của Vác-sa-va nhé.

Phố hàng Vàng o Vac-sa-va

Ngay cạnh phố Hàng Đồng là phố Hàng Bạc. Bạn mình trước đây có quán ăn ở số 70 phố Hàng Vàng. Thời huy hoàng bạn ấy đảo chảo rang cơm mỏi tay, ngày xúc cơm bán và tối đếm tiền cũng mỏi tay. Sau đó bị người Thổ mở chiến dịch xui báo chí nói xấu người Việt là ăn thịt chó mèo, nên bạn đó phải bán quán đi. Có phố Hàng Sắt rất dài, kéo từ Đại lộ Jerozolimskie đến tận đại lộ Đoàn Kết. Trước đây ở Ba Lan có rất nhiều người Do Thái sinh sống, họ làm ăn buôn bán trên các phố phường sầm uất. Phải công nhận là người Ba Lan có tinh thần gìn giữ di tích lịch sử. Trong khi đất đai khu Trung tâm lên giá ầm ầm, bao nhiêu Tập đoàn nhà đâu tư muốn mua những mảnh đất nhỏ xíu với giá cắt cổ để xây dựng những tòa nhà cao vút, mà họ vẫn giữ gìn và không cho xây dựng tại những nơi nhiều di tích. Tại ngã tư phố Hàng Sắt và Phố Nấm có một bức tường từ Chiến tranh Thế giới Thứ hai còn sót lại, sắp đổ mà họ còn cố giữ, kẹp cả khung sắt để người ta có chỗ đi tham quan. Trong chiến tranh khu này là danh giới do quân đội Đức ngăn cách người Do Thái. Bên kia sông Vistula có Nhà máy Đầu toa xe lửa cũ kỹ. Có một công ty đã mua được đất. Định đập phá đi để xây khu dân cư. Thế mà chỉ cần có một vài phóng viên đứng ra phản đối, mà Kỹ sư trưởng Trùng tu Di tích của Thủ đô suýt bị mất chức. Đất tư nhân đã mua rồi nhé, mà không phải là muốn làm gì thì làm. Ở Việt Nam liệu có phóng viên nào dám láng cháng đứng ra phản đối như vậy không?

Sau Đại chiến Thế giới Thứ hai, người dân Vác sa va nỗ lực xây dựng lại Thủ đô của mình. Bây giờ nhiều người dân ở các thành phố khác còn ghen tỵ là người ta đã phải đi nhặt từng viên gạch để gửi lên cho Thủ đô. Đúng là sau chiến tranh thì tinh thần người dân cũng yêu nước (và Thủ đô) hơn nhiều. Bây giờ thì đừng hòng các thành phố khác chịu lép vế. Cũng tranh cãi nhau suốt ngày đòi chia ngân sách nhiều hơn để phát triển hạ tầng cơ sở. Vác sa va bây giờ kêu gọi lòng yêu nước theo cách mới: đề nghị những ai đi làm hàng ngày ở Thủ đô thì nộp tiền thuế thu nhập cho Thủ đô, vì có nhiều người dân hàng ngày làm ăn trên Vác sa va mà cuối tuần lại về quê mình (mình cũng thuộc những người này: Trong tuần sinh sống ờ Thủ đô, cuối tuần lại về ... Cố đô). Hàng tháng nộp tiền thuế và cuối năm tổng kết nộp cho địa phương của mình. Không biết bây giờ nên yêu Thủ đô hơn hay nên giúp đỡ địa phương?

Song song với phố Hàng Vàng là phố Men Bia, kéo dài từ ranh giới quận Lý Chí cho đến tận phố Thế Giới Mới. Y như là bên Mỹ, phố Thế Giới Mới phát triển buôn bán sầm uất, toàn các cửa hàng sịn, đắt kinh khủng. Phố này chỉ được đi dạo bộ, ô tô tư nhân không được đi vào. Cũng phải trách người Nga là đã gây ra sự xáo trộn không gian tổng thể của Thủ đô. Người Nga  bảo là dựng một quảng trường, xây giúp cho một Cung Văn hóa (người ta cho chọn một trong 3 công trình: khu dân cư, tàu điện ngầm, cung điện - đáng lẽ nhờ họ đào hầm và làm Metro cho có phải tốt hơn không, sao hồi đó ngu thế, mà mấy vị VIP cứ cần cung nọ cung kia để hội họp). Vì cái Cung Văn hóa này mà phố Hàng Vàng bị cắt ngang bằng Đại lộ Giăng Paul II, ai mà đi tìm số nhà thường hay bị hết hơi vì không sang được bên kia đường, lại còn phải tìm tiếp đi bộ qua Cung Văn hóa khá rộng , sang phía bên kia vẫn còn mấy nhà của phố Hàng Vàng.

Hiện nay Phố Cứng chạy dài rất lạ, khó tìm, kéo dài từ Quảng trường Nấm sang đến tận phố Hàng Bạc, bị cắt ngang bởi Bùng binh Liên hợp Quốc. Ngay trong Trung tâm thành phố lại có phố Đầm Lầy, phố này được đặt tên từ năm 1770, trước đây nơi này có nhiều bùn lầy, là cửa ô của Thành phố, sau này Thủ đô phát triển  ngày càng rộng thêm, người ta đổ đất sấy khô khu này và xây dựng thành khu phố nhộn nhịp. Dưới thời bao cấp, tại đây xuất hiện nhiều nhà tư nhân kiểu "tư bản", có nghề đổi tiền ngoại tệ ... chui.

Ở ngoại ô Thủ đô có phố Hàng Cháo (có lẽ Hàng Cơm hay Hàng Gạo là chính xác hơn, vì tiếng Ba Lan và tiếng Anh có một danh từ rice  dùng chung cho: Mạ, Lúa, Thóc, Gạo, Cơm ...), đã có khá nhiều người Việt mua nhà ở phố này, cũng có thể người ta mua tại đây vì một tình cảm đặc biệt về cơm gạo hay là có thể người ta mong muốn luôn luôn được no ấm. Đơn giản hơn là từ phố này khá tiện lợi để đi ra ngoại ô Thủ đô phía Tây Nam, nơi có mấy Trung tâm buôn bán của người Việt đang phát triển. Trước đây mình rất cảm phục một bạn nữ dịch giả trẻ, đẹp, đầy tài năng, ghen tỵ là không hiểu sao bạn ấy có năng khiếu dịch thơ hay thế, mình học mãi không được, hóa ra là bạn ấy có một ngôi nhà tuyệt đẹp ở phố ... Thiên Đường, trên con đường đi ra sân bay Chopin với những hàng cây đầy mơ mộng. Thảo nào ...

Chú thích.: Hàng Đồng= ul. Miedziana, Hàng Bạc=ul. Srebrna, Hàng Vàng=ul. Złota, Hàng Sắt = ul. Żelazna, đại lộ Đoàn Kết=al. Solidarności, Phố Nấm= ul. Grzybowska, phố Men Bia= ul. Chmielna, Quận Lí Chí: Wola, Phố Đầm lầy: ul: Bagno, phố Thế Giới Mới= Nowy Świat, Hàng Cháo= ul. Ryżowa, phố Thiên Đường= ul. Rajska ...

Ngô Hoàng Minh (Xuân Nguyên biên tập cho Queviet.pl)