Người dân Ba Lan gọi ngày 01.11 là ngày lễ của các ngày lễ, cũng có nơi gọi là ngày lễ cho những người đã khuất. Chúng tôi gọi đó là ngày tảo mộ bởi thấy trong ngày này ai cũng nghĩ đến những ngôi mộ của những người đã khuất và nếu có điều kiện đều đến quét dọn, sửa sang các ngôi mộ của những người thân.
Chúng tôi có mặt tại nghĩa trang nằm trên phố Powązkowska vào lúc 10 giờ sáng. Khí trời se lạnh, cái lạnh của đầu đông đan xen những vạt mưa bụi, nhuộm hồng bởi những thảm lá vàng rải rác khắp nơi.
Dòng người đi tảo mộ đã khá đông. Xe ô tô bị cấm đi vào đường Powązkowska nên chúng tôi phải đỗ cách xa nghĩa trang vài trăm mét về phía Bemowo để đi bộ vào nghĩa trang. Bên lề đường, những sạp hàng bán đủ các loại hoa tươi và nến, phần nhiều là hoa cúc màu vàng và trắng. Những cửa hàng hoa thường ngày bị lọt thỏm trong không gian sôi động của những sạp hàng vỉa hè này. Cũng bên lề đường, người ta trưng ra các loại bánh kẹo truyền thống của ngày lễ. Kẻ mua, người bán, không khí nhộn nhịp như một ngày hội.
Chúng tôi tập trung trước một cổng của nghĩa trang chờ thêm người. Có nhiều người mới đến đây lần đầu rất cần chỉ dẫn. Cùng trên phố này có hai khu nghĩa trang: Một khu gọi là nghĩa trang dân sự hay khu cũ nằm phía đầu phố, tiếp giáp với phố Okopowa, khu thứ hai còn gọi là nghĩa trang Quân đội hay khu mới, tiếp giáp với đường cao tốc Prymasa Tysiąclecia, nơi đây có bốn ngôi mộ của người Việt nam. Từ khu cũ sang khu mới khoảng cách chừng 1km, có thể đi bộ hoặc bằng xe buýt. Hai khu này đều lớn nên nếu ai đi nhầm vào khu cũ để tìm những ngôi mộ của người Việt nam thì sẽ mất cả ngày mà không thấy.
Trước ngày lễ nhiều người đã tranh thủ đến quét dọn, thắp nến nên nhiều ngôi mộ đã đầy các loại hoa. Nghĩa trang ở Ba Lan thường ngày cũng rất sạch sẽ, ngày lễ này lại càng thêm đẹp. Những người đi tảo mộ có thể dạo chơi, ngắm cảnh hoặc tìm hiểu những ngôi mộ của những người nổi tiếng suốt ngày mà không biết chán. Chúng tôi theo dòng người đi đến các ngôi mộ của những người đồng hương. Chắc các anh nằm dưới đất này cũng thấy bớt phần cô quạnh bởi có rất nhiều bà con mình đến đây thắp nhang, thắp nến cho các anh. Có những đoàn chỉ có 2 người, có những đoàn hơn chục người. Có cả các cháu nhỏ cũng theo bố mẹ, ông bà đi tảo mộ.
Ngay tại nghĩa trang này, chúng tôi cũng có dịp đến thắp nến cho các linh hồn những người mất trong tai nạn máy bay Tổng thống năm ngoái. Một tượng đài không cần hoành tráng nhưng đủ ấn tượng ghi danh những người con của Ba Lan ra đi cùng với Tổng thống L. Kaczynski. Nghĩa trang này cũng là nơi yên nghỉ của rất nhiều những chiến sĩ cách mạng, những người có công với đất nước trong đó có các nhà khoa học, các nghệ sỹ tài năng, những nhà vô địch thể thao và cả những nhà báo đã ngã xuống khi làm nhiệm vụ tại Afganistan.
Ngày nghỉ, được ra ngoài trời hít thở không khí trong lành và tri âm những linh hồn đã khuất làm cho lòng người thanh thản. Chúng tôi chia tay nhau ra về để lại tiếp tục với cuộc sống thường ngày của mỗi gia đình. Những bông hoa cúc vàng rộm, tỏa ngát hương thơm mãi mãi tôn vinh tinh thần của ngày lễ.
Hà Hải (queviet.pl)