Không tính số km phải đến Warszawa, không tính thời gian xếp hàng vào quảng trường Piłsudski khoảng vạn người từ khắp Ba Lan đã về đây (nhiều người cảm thấy như là trách nhiệm) dự tang lễ tiễn đưa những người con ưu tú Ba Lan về nơi an nghỉ cuối cùng. Có người chỉ ngủ được 2,3 tiếng trên đường, sau đại lễ tại Warszawa họ tiếp tục cuộc hành hương về Kraków. „Đây là một trong những dấu ấn lịch sử, một trải nghiệm rất quan trọng không thể bỏ qua”- một sinh viên Ba Lan bầy tỏ suy nghĩ của mình. Trong buổi lễ tang hôm 17.04 Thủ tướng Ba Lan nói: „Chúng ta khác nhau về chính trị, quan điểm, cũng như nạn nhân máy bay cũng khác nhau. Một khi tính cộng đồng dân tộc bao trùm tất cả chúng ta thì cái chết của họ thật có ý nghĩa”. Quan tài Tổng thống Kaczyński được phủ cờ hiệu thêu đại bàng trắng, viền quân hiệu nguyên soái – từng được phủ quan tài Nguyên soái Piłsudski. Quan tài đệ nhất phu nhân phủ cờ Ba lan. Sáng 18. 04 quan tài vợ chồng tổng thống Kaczyński đã ghé qua những nơi mà tổng thống làm việc lúc còn sống như toà thị chính Thủ đô để ra sân bay đến Kraków. Lễ đón thi hài vợ chồng Tổng thống Kaczyński được cử hành tại sân bay Babice Kraków, sau đó quan tài được hộ tống về Nhà thờ Mariacka.
 |
| Linh cữu Tổng thống Kaczyński và đệ nhất phu nhân được đưa đến giáo đường Wawel (Ảnh AFP) |
Từ sáng nay sân bay Babice Kraków chỉ dành riêng đón các đoàn đại biều nước ngoài. 40 đoàn nước ngoài cáo lui chuyến bay sang Ba Lan dự lễ, trong đó có Tổng thống Mỹ Barach Obama, Thủ tướng Angela Merkel, Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy, Chủ tịch Uỷ ban châu Âu Jose Manuel Barroso, Chủ tịch Hội đồng EU Herman von Rompuy, Thủ tướng Ý Silvio Berlusconi. Tổng thống Nga, Ukraina, Thủ tướng, cựu thủ tướng Ukraina, Litwa, nhiều tổng thống, bộ trưởng, chủ tịch quốc hội …đã sang đến Ba Lan theo đúng lộ trình. 14h lễ misa, điếu văn tiễn đưa vợ chồng tổng thống được tiến hành tại đây. Gia đình, bạn bè thân cận do gia đình đề xuất, đại diện cơ quan nhà nước Ba Lan: Chủ tịch quốc hội Komorowski, Chủ tịch Thượng viện Borosiewicz, Thủ tướng Tusk, nguyên thủ quốc gia của các nước, đại sứ các nước trong đoàn ngoại giao, cựu tổng thống Kwaśniewski, cựu thủ tướng Mazowiecki, Oleksy, các nghị sĩ quốc hội, giới chức thuộc Giám mục Thiên chúa giáo, đạo Tin lành…ngồi kín nhà thờ khoảng 400 người. Sân chợ (stary rynek) dành cho dân chúng khoảng gần 10 nghìn người xếp thành hàng, thành lối rất trật tự. Trước màn hình rộng có đến 50 nghìn người theo dõi lễ tang. Hồng Y giáo chủ địa phận Kraków Dziwicz chủ trì lễ nhà thờ.
Buổi lễ được cử hành thật nghiêm trang, trật tự, mọi người với tâm trạng thương tiếc, không thiếu nhứng giọt nước mắt, nhưng vẫn tỉnh táo kiềm chế được nỗi buồn. Dàn hợp xướng, dàn nhạc nhà thờ thánh thót, trầm bổng, có cả nhạc Mozar giúp người sống thêm nghị lực, xem cái chết trở nên nhẹ nhàng. Vợ chồng Tổng thống Kaczyński và những người khác chết trong tai nạn máy bay thảm khốc ở Smoleńsk là tổn thất không có gì bù đắp được cho Ba lan, nhưng cũng để lại niềm tự hào cho dân Ba Lan, một dấu ấn lịch sử đương đại được ghi nhớ mãi.
Thời tiết đẹp, nắng ấm tạo nhiều thuận lợi cho lễ tang xuôi xẻ. Khoảng 10 nghìn cảnh sát, 1 nghìn hướng đạo, hàng trăm cán bộ bảo vệ, hàng nghìn trật tự viên và tình nguyện viên được huy động cho buổi tang lễ. Đó là „chiến dịch” lớn nhất của lực lượng cảnh sát từ trước tới nay không chỉ vì thời gian gấp, khó lường hết các tình huống. Cảnh sát mặc quân phục hoặc như thường dân đã sử dụng các phương tiện theo dõi hiện đại nhất (jaskółki - ô-tô có máy nghe trộm) để phát hiện những tiềm ẩn nghi có thể đánh bom, bắn lén. Lực lượng an ninh để tâm hơn đến người nước ngoài như dân Czecznhia, biên phòng tăng cường kiểm tra người qua biên giới. Chi phí cho „chiến dịch” này ước tính từ 5-10 triệu zł., được chính phủ hỗ trợ. Ông A. Treba – Phó Cục trưởng cảnh sát nói: „Dù có phải tốn kém, nhưng đáng phải chi”. Qua lễ tang mới thấy một dân tộc có văn hoá là thế nào: „ Không xấy ra một sự cố nhỏ, không một ô-tô phải trục đi, dân Kraków đã giữ trật tự cực tốt” đó là nhận xét của lực lượng cảnh sát. Sau lễ nhà thờ quan tài và thi hài vợ chồng tổng thống được đưa về quán tại hầm mộ của thánh đường Wawel với 21 phát đại bác tiễn đưa Tổng thống. Điếu văn của Chủ tịch quốc hội Ba lan, của Hồng Y Dziwicz, của Chủ tịch công đoàn „Solidarność” Janusz Śniadek đều ca ngợi Tổng thống về những gì ông đã cống hiến cho Ba Lan, cho lý tưởng cao cả: Tự do cho Tổ quốc, công lý cho con người. Hy vọng cao nhất là sau cái chết của Tổng thống Kaczyński người Ba Lan đoàn kết hơn, 2 dân tộc Ba Lan Nga gần gũi, hiểu biết nhau hơn. Cái chết của tổng thống Ba Lan, vợ ông, và nhiều quan chức nhà nước Ba Lan trong lễ misa đến Karyń – một sự kiện lịch sử chưa từng có ở Ba Lan sau Thế chiến thứ II gây tiếng vang và tác động đến dư luận không chỉ ở Ba Lan, Nga, nhiều nước châu Âu và trên toàn thế giới. Gần 100 quốc gia đăng ký sang dự lễ tang tổng thống không chỉ là vinh hạnh cho cá nhân tổng thống, mà chính là thể hiện sự ngưỡng mộ của họ đối với nền dân chủ Ba Lan, về ý chí của một dân tộc hướng tới tự do và công lý. Là những nước đồng minh họ muốn chia sẻ với Ba Lan những giờ phút khó khăn, thử thách, ghi nhận những đóng góp của Ba Lan cho hoà bình, an ninh và tiến bộ xã hội. Cá nhân Tổng thống Kaczyński trong sáng, không tư lợi, sống khiêm tốn, chân thực với mọi người, là tấm gương về giữ gìn, chăm lo hạnh phúc gia đình. Những gì khiếm khuyết, mặt trái của chính trị tạm gác sang một bên để linh hồn những người đã khuất bình yên về với Chúa trời.
Xuân Nhung