CUỘC CHIẾN VÀO DINH TỔNG THỐNG

Komorowski và Kaczynski

Ngày 02.07.2010 là ngày cuối cùng của chiến dịch tranh cử tổng thống Ba Lan của 2 ứng cử viên Komorowski và Kaczynski.

Ông Komorowski có chuyến thăm một số địa phương như Brodnica, Ciechanów, Łowicz và Ostrowiec Świętokrzyski. Đây sẽ là nơi kết thúc vận động bầu cử của đảng PO vào lúc 21.00 tại quảng trường thành phố. Jarosław Kaczyński trở về Warszawa sau khi thăm vùng biển tỉnh Kujawsko-Pomorski. Hôm 02.07 ông có cuộc gặp với sinh viên, sau đó gặp gỡ nông dân vùng Świętokrzyska. Kết thúc vận động bầu cử được tiến hành tại quảng trường trước khách sạn Europejski Warszawa.

Hai ứng cử viên đã qua 2 vòng tranh luận trên truyền hình. Kết quả vòng 1 qua thăm dó dư luận Komorowski giành thắng lợi trên 50%. Komorowski chủ động tấn công Kaczyński về bài trả lời phỏng vấn ngày 31.08. 2006 của tờ "European Voice", với ý kiến cho rằng không muốn EU bù tiền cho nông dân. Theo chuyên gia PR, Kaczyński đã mắc sai lầm sơ đẳng khi nhận từ tay Komorowski văn bản của bài phỏng vấn này như một sự thừa nhận. Ông Kaczyński còn bị Hội đồng bầu cử của PO kiện ra toà khi phê phán Komorowski có ý đồ tư nhân hoá bệnh viện công. Toà đã phán xét rằng lời buộc tội của Kaczyński là không đúng.

Hai ứng cử viên tranh luận trên truyền hình Trong cuộc tranh luận vòng 2 hôm thứ 4 (30.06) trên truyền hình các ứng cử viên trả lời những chủ đề có sẵn, không chất vấn nhau. Phóng viên được chọn dẫn chương trình là nhà báo Katarzyna Kolenda-Zaleska của TVN24. Kaczyński ở vòng 2 trong cuộc tranh luận trên truyền hình tỏ ra được chuẩn bị tốt hơn Komorowski. Khi đề cấp trách nhiệm và sai lầm trong chống lụt năm nay Kaczyński phê phán nhà nước đã không chủ động đầu tư phòng chống lụt, bão, dẫn đến thiệt hại lớn. Komorowski phê phán chính phủ PiS trước đây chậm trễ trong việc làm đường cao tốc, một „ekip drogowy” được thành lập để đấu thầu, nhưng không có hiệu quả. Sau 2 vòng tranh luận viện „GfK Polonia”điều tra theo đơn đặt hàng của báo "Rzeczpospolita" đưa ra kết quả: thắng lợi thuộc về Bronisław Komorowski. Nhưng ở vòng 1 sự chênh lệch giữa hai ứng cử viên là khá lớn 24% (52/28) thì sau vòng 2 sự chênh lệch chỉ còn là 4%. Ông Kaczyński nói nếu thất bại ông ta sẽ thay đổi cùng với đảng PiS, nhưng ông tin sẽ thắng cử.

Những vấn đề 2 ứng cử viên còn tranh luận -Tăng lương cho giáo viên, giữ nguyên bậc lương quân đội, hỗ trợ cho sinh viên nghèo đặc biệt có học bổng cho một số ngành cần ưu đãi, phát triển giáo dục mầm non, nhất là ở nông thôn là đề tài được chủ tịch quốc hội Komorowski đề cập trong chiến dịch bầu cử.

- Bảo hiểm y tế là vấn đề 2 bên còn có quan điểm ngược nhau. PO muốn có cả bệnh viện tư nhân và bệnh viện nhà nước, còn PiS thì chỉ nên có bệnh viện nhà nước.

-Về đồng Euro. Komorowski muốn Ba Lan tham gia đồng Euro vào năm 2015-2016. Kaczyński cho rằng Ba Lan chỉ nên tham gia vào đồng Euro khi Ba Lan thấy „an toàn”.

- Chính sách đối ngoại. Các ứng cử viên có sự đồng thuận cao về chính sách đối ngoại, cần cải thiện quan hệ với Moskwa.

Cả hai ứng cử viên đều đấu tranh để Ba Lan có vị trí cao trong EU, bảo vệ chính sách hỗ trợ cho nông nghiệp. Komorowski mong có đường lối ngoại giao chung cho EU, còn Kaczynski cho rằng PO quá dễ dãi trong việc chấp thuận đường lối đối ngoại do các nước phương Tây áp đặt. Kaczyński muốn có chân trong tổ chức G-20. Hai ông đều muốn rút quân khỏi Afganistan, theo Komorowski vào 2012, càng lâu tử vong trong lính càng tăng, còn Kaczynski chỉ có thể rút quân khỏi Afganistan trong nhiệm kỳ tổng thống 5 năm.

Ý kiến của Kaczyński về Bạch Nga gây phản ứng không chỉ ở Ba Lan, mà còn trên thế giới. Nhà triết học Uładzimir Mackiewicz là người từng chia sẻ nhiều quan điểm với Kaczyński đã phản ứng Kaczynski, ông nói: „Là người Bạch Nga mà việc giải quyết lại không có sự tham gia của chính họ là không đúng”. Một chuyên gia nổi tiếng của Bạch Nga Roman Jakauleuski tuyên bố „ Điều này không có gì mới, là sai lầm nếu chỉ đề cập vấn đề dân thiểu số Ba Lan”. Ông ủng hộ quan điểm của Komorowski xem vấn đề Bạch Nga không chỉ là vấn đề dân tộc. Trước hết cần hỗ trợ về cấu trúc một xã hội công dân, các tổ chức phi chính phủ. Phải là vấn đề toàn Bạch Nga. Giáo sư Tomasz Nałęcze, người từng là chủ tịch Uỷ ban điều tra vụ áp phe Rywin phê phán gay gắt khi Jarosław Kaczyński đề xuất Nga nói chuyện về công việc của Bạch Nga. Giáo sư Jadwiga Staniszkis, người từng hết lòng cổ vũ cho Kaczynski vào ghế tổng thống đã tán đồng quan điểm với Gs Nałęcze phê phán Kaczynski.

Ứng cử viên đảng PiS thể hiện là một người khác hẳn trong chiến dịch bầu cử. “Nếu được bầu làm tổng thống – tôi sẽ là tổng thống của toàn dân, tôi sẽ ra khỏi đảng”, Kaczynski nói. Ông kêu gọi đồng thuận, tránh đối đầu và không có những chỉ chích mạnh mẽ. Theo những người ủng hộ ông đấy chỉ là bắt đầu. Kaczyński tuyên bố: Nie wracajmy do przeszłości (không quay lại quá khứ).

Khi nói về tai nạn tại Smoleńsk, Kaczyński nói: „Từ đó có điều gì tốt đã đến”. Monice Olejnik phỏng vấn Kaczyński trong chương trình "Kropce nad I".

Khi được hỏi về hợp tác với chính phủ Tusk, Kaczyński trả lời: „dù đó là một thủ tướng tồi tệ nhất từ 20 năm nay, nếu trở thành tổng thống ông sẽ bàn bạc với Tusk về sự hợp tác. Chiến tranh không để làm gì”.

Khi bà Monika Olejnik hỏi Kaczyński có xin lỗi về Cộng Hoà Ba Lan IV không, chủ tịch đảng PiS khéo lướt qua không trả lời. Tại Sosnowiec quê hương của cựu tổng bí thư Đảng Công Nhân Thống Nhất Ba Lan Edward Gierek, Kaczyński nói, ông hài lòng về việc nghị sĩ quốc hội châu Âu Adam Gierek, con trai E. Gierek ủng hộ ứng cử viên Kaczyński, ông đánh giá Eward Gierek là „người cộng sản, nhưng cũng là người yêu nước". Ông thừa nhận, điều mà Gierek muốn là Ba Lan trở thành quốc gia hùng mạnh. Các báo chí của Đức, Anh, Pháp đều khẳng định sự thay đổi quan điểm của Kaczyński từ một người hiếu chiến - dân tộc chủ nghĩa nay là người có tinh thần hợp tác, đứng về phía EU. Đó là dấu hiệu tốt. Nếu giành thắng lợi, Ba Lan không phải là nước khó chịu như vẫn có từ trước.Phía chống đối Kaczyński thì nói đó là chiếc áo khoác ngoài, khi nắm quyền ông sẽ cởi ra.

Ai sẽ bầu cho Komorowski và Kaczyński.

Theo thống kê của vòng 1 cuộc bầu cử tổng thống, Komorowski giành được số phiếu chủ yếu ở thành phố và tập trung nhiều ở phía tây – bắc Ba Lan (10 tỉnh). Số cử tri bầu cho SLD xấp xỉ 14% là con số cử tri mà PO cần cho cuộc bầu cử tổng thống vòng 2. Đảng SLD tuyên bố không ủng hộ ai trong cuộc bầu cử, quyết định là của từng cử tri. Các lãnh tụ của SLD đã tuyên bố bầu cho Komorowski như cựu tổng thống Kwaśniewski, cựu thủ tướng Cimoszewicz và nhiều lãnh tụ khác của đảng SLD. Tại thành phố Łódź, lãnh tụ phe chống đối thời Cộng Hoà ND Ba Lan gồm các nhà khoa học, bác sĩ, nhà báo thành lập một Uỷ ban ủng hộ bầu cử ủng hộ Komorowski. Cựu tổng thống Wałęsa cũng công khai tuyên bố bầu cho Komorowski.

Kaczynski được nhiều số phiếu ở nông thôn, phía đông Ba Lan (7 tỉnh) và kiều dân ở nước ngoài như Mỹ (Chicago đến 80%). Nhà thờ - một lực lượng quan trọng sẽ ủng hộ Kaczyński. Ở Łódź cũng thành lập Uỷ ban ủng hộ bầu cử cho Kaczyński. Đảng nông dân PSL trong liên minh cầm quyền với PO cũng không ủng hộ ứng cử viên nào. Theo giáo sư xã hội học Jacek Wódz cử tri nông thôn ít, không có tính quyết định đến kết quả bầu cử (trả lời phỏng vấn "Polska The Times" ). Cử tri nông thôn lại khá bảo thủ - cánh hữu, chịu ảnh hưởng của nhà thờ sẽ là người bầu chủ yếu cho Kaczynski. Hồng y Giáo chủ mới của Ba Lan Kowalczyk cầu nguyện cho cả 2 ứng cử viên.Ngài nói: „dù ai thắng thì quan trọng nhất vẫn là lợi ích của nước Ba Lan” điều này phù hợp với khẩu hiệu của Kaczyński trong chiến dịch bầu cử. Đêm nay 02.07 mọi thông tin cổ vũ, vận động bầu cử tổng thống đều kết thúc. Ai vào Dinh Tổng thống sẽ do lá phiếu của cử tri quyết định vào ngày 04.07.2012. Hy vọng cuộc bầu cử tổng thống Ba Lan năm nay sẽ diễn ra trật tự, với tỷ lệ cử tri đi bầu đạt trên 50% thì ngày bầu cử được xem như là “ngày lễ của nền dân chủ”.

Xuân Nhung