Ngày 8. 09, thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cùng phu nhân có chuyến thăm chính thức Việt Nam. Mục tiêu chính của cuộc thăm viếng là hợp tác kinh tế, Thủ tướng kêu gọi lãnh đạo và các nhà doanh nghiệp Việt Nam đầu tư sang Ba Lan. Kêu gọi phía Việt Nam đầu tư vào các nhà máy đóng tàu của Ba Lan: Gdynia và Szczecin đang gặp khó khăn. Trong chương trình, ông D. Tusk gặp thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, tổng bí thư Nông Đức Mạnh, chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết. Đặc biệt thủ tướng và phu nhân sẽ có cuộc gặp mặt với cựu sinh viên đã tốt nghiệp tại các trường đại học Ba Lan.
Một số vấn đề chính đã được hai bên nhất trí như: miễn thị thực xuất nhập cảnh cho những người có hộ chiếu ngoại giao,cũng như phi hành đoàn của hai nước, hợp tác trong công nghiệp quốc phòng. phục chế và trùng tu các di tích văn hóa của Việt Nam, công nhận bằng tốt nghiệp đại học của hai nước. Hai bên đã ký 5 hiệp định về quốc phòng và hợp tác giữa hai bộ ngoại giao, hợp tác trao đổi các thông tin mật, hợp tác trong lĩnh vực thú y, hợp tác giữa hai bộ Tài nguyên và Môi trường.
Theo tin từ Bộ Ngoại giao, Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng nhất của Ba Lan ở Đông Nam Á, dựa trên tiềm năng và quan hệ lâu đời giữa hai nước. Phía Ba Lan chú ý tới việc phát triển quan hệ kinh tế và giữ ở mức độ mật thiết trong quan hệ chính trị.
Trong 10 năm trở lại đây, đã có các cuộc thăm viếng giữa hai nước ở cấp nguyên thủ quốc gia: Tổng thống Aleksander Kwaśniewski thăm Việt Nam năm 1999; Chủ tịch Trần Đức Lương thăm Ba Lan năm 2003; Thủ tướng Marek Belka thăm Việt Nam năm 2005; Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thăm Ba Lan năm 2007.
Bộ Kinh tế Ba Lan cho hay: Việt Nam là nước phát triển rất mạnh trong khu vực cũng như ở Châu Á. Tổng sản lượng kinh tế quốc dân trong các năm 2005 - 2009 tăng trung bình 7, 3%. Tăng mạnh nhất là ở các lĩnh vực công nghiệp, xây dựng và dịch vụ. Các nhà chuyên gia đánh giá rằng, Năm 2010 và các năm tiếp theo, Việt Nam sẽ phát triển mạnh trong lĩnh vực bán lẻ, công nghiệp điện năng, khai thác và hóa học.
Trao đổi kinh tế với Ba Lan năm 2008 đạt 656 triệu USD, năm 2009 – 526 triệu USD. Năm 2009, Ba Lan xuất khẩu sang Việt Nam đạt 108 triệu USD, nhập khẩu 418 triệu USD. Theo thống kê, Việt Nam đứng thứ 61 về giá trị xuất khẩu từ Ba Lan sang các nước, thứ 37 về giá trị nhập khẩu của các nước vào Ba Lan. Việt Nam đứng thứ 17 trong các nước mà Ba Lan bị thâm hụt trong cán cân buôn bán. Giá trị trao đổi hàng hóa trong những năm gần đây giữa hai nước tăng trưởng một cách đều hòa, nhưng cán cân thanh toán nghiêng hẳn về phía Việt Nam.
Mặt hàng chủ yếu xuất khẩu sang Việt Nam: lườn cá (filet), bột thịt, bột cá, thuốc men, máy móc, dụng cụ cơ học, sản phẩm sữa, thịt… và nhập khẩu từ Việt Nam: dầy dép, sản phẩm may mặc, cà phê, lườn cá, đồ gỗ, máy in, chè, mì sợi và hạt tiêu bắc.
Đầu tư giữa hai nước ở mức độ không đáng kể. Tuy nhiên có dấu hiệu đầu tư từ phía Ba Lan qua các công ty Ba Lan do người gốc Việt làm chủ vào thị trường Việt Nam.
Chiều ngày 9. 09, thủ tướng D. Tusk và phu nhân đã gặp mặt với 300 cựu sinh viên tốt nghiệp tại các trường đại học Ba Lan. Ba Lan đã đào tạo cho Việt Nam hơn 4 ngàn cán bộ có trình độ đại học và trên đại học; nhiều nhất vào các năm 60, 70, 80 của thế kỷ trước. Trong đó có bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Phạm Khôi Nguyên, chủ tịch thành phố Hà Nội Nguyễn Thế Thảo…
Ngay khi thủ tướng D. Tusk và phái đoàn Ba Lan xuất hiện, những tiếng chào “Dzień dobry!” vang lên tạo nên không khí ấm cúng, thân mật. Thủ tướng kể lại 30 năm trước đây đã gặp các sinh viên Việt Nam tại nhà mình. Ông nói: “Ba Lan rất tự hào đã đón nhận các bạn đến học tập tại các trường đại học. Chuẩn bị cho các bạn hành trang để có thể gánh vác trách nhiệm như ngày hôm nay! Đó là niềm tự hào cho đất nước chúng tôi, nhân dân chúng tôi và bản thân cá nhân tôi; một đất nước cách xa Ba Lan hàng ngàn km, anh dũng chiến đấu và hy sinh lớn lao để dành độc lập; một đất nước phát triển một cách nhanh chóng, mà trong đó, một phần đáng kể tầng lớp ưu tú là những người đã tốt nghiệp tại Ba Lan.”. Theo thủ tướng Tusk, Những sinh viên Việt Nam tốt nghiệp tại Ba Lan hiểu rất rõ những khó khăn và hoài bão của Việt Nam và Ba Lan, “Một hy vọng lớn của cả hai dân tộc, càng ngày quan hệ càng tốt hơn. Trong các cuộc gặp gỡ của tôi với các nhà lãnh đạo Việt Nam, họ cũng xác nhận rằng cần phải xây dựng quan hệ Việt Nam – Ba Lan ở mức độ càng ngày càng cao và càng bền vững. Tôi và ngài thủ tướng Việt Nam cũng đã định ra quan hệ giữa chúng ta ở tầm cỡ chiến lược! Tôi nghĩ rằng các bạn sẽ là sứ giả thực thụ cho truyền thống, văn hóa, hoài bão, sự tiến bộ của Việt Nam trên đất nước chúng tôi và cả khắp Châu Âu. Các bạn đã chinh phục được trái tim chúng tôi và tôi hy vọng rằng khi nói về Ba Lan và người Ba Lan các bạn cảm thấy sự ấm áp nồng nàn. Việt Nam muôn năm! Ba Lan muôn năm! Tình hữu nghị của chúng ta muôn năm!”.
Đáp lại, bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Phạm Khôi Nguyên bày tỏ ý nghĩ của mình, coi Ba Lan là tổ quốc thứ hai. Ông nói: “Chúng tôi rất biết ơn Ba Lan đã cho mình những thứ cần trong cuộc sống, đã trang bị kiến thức khi bước vào đời và trong quan hệ giữa con người với nhau. Cho đến bây giờ chúng tôi vẫn đặt câu hỏi – Cái gì sẽ xẩy ra với mình, nếu không có Ba Lan?” và Ông nhấn mạnh: “ Ba Lan tự hào về chúng tôi, vì cái gì Người cho, chúng tôi đem nó phục vụ tốt cho đất nước và hợp tác giữa hai quốc gia. Và luôn mang hình ảnh Ba Lan trong trái tim!”.Cũng trong cuộc gặp gỡ, thủ tướng D. Tusk đã tặng huân chương chữ thập Komandorski vì đã phụng sụ Cộng hòa Ba Lan ((krzyż Komandorski z Gwiazdą Order Zasługi RP) cho bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên, chủ tịch Nguyễn Thế Thảo và cựu đại sứ Nguyễn Văn Xương do có nhiều đóng góp cho quan hệ giữa hai nước.
(Minh Sơn tổng hợp qua báo chí)