Khoảng 200 người đã tham gia biểu tình trước dinh cơ của tướng Jaruzelski (Warszawa) vào đêm chủ nhật (12.12) để phản đối ông, người quyết định lệnh thiết quân luật cách đây 29 năm tại Ba Lan.
 |
ngày thiết quân luật tại Gdansk năm 1981
|
Đây là lần đầu tiên có cuộc biểu tình kiểu này. Nguyên nhân chính tạo nên sự bức xúc có lẽ là do trong tháng 11 vừa qua tổng thống Bronisław Komorski đã mời tướng Jaruzelski tham dự cuộc họp của Ủy ban An ninh Quốc gia với tư cách là một cựu tổng thống của Ba Lan. Cuộc họp đó theo chủ trương của Komorowski là để tập hợp ý kiến của các cựu tổng thống, cựu thủ tướng Ba Lan qua các thời kỳ nhằm chuẩn bị cho cuộc gặp với tổng thống Nga Medvedev vào đầu tháng 12/2010. Sau khi có cuộc họp này, nhiều chính trị gia đã lên tiếng phản đối. Nhà báo B. Widstein của „Rzeczpospolita” còn nói rằng Jaruzelski đã được „bổ nhiệm làm cố vấn danh dự cho tổng thống Komorowski”.
Những người biểu tình đã hát quốc ca Ba lan, trương các biểu ngữ „Jaruzelski, chúng ta luôn nhớ sự đàn áp của ngươi”, „Đây là chỗ ở của tên cộng sản giết người”, „Hãy trừng phạt những kẻ giết người”. Họ đốt nến trước nhà tướng Jaruzelski để tưởng niệm và đọc danh sách những người đã bị giết hại trong đợt thiết quân luật tháng 12 năm 1981. Tham gia cuộc biểu tình có cả những chính trị gia như nghị sĩ Ludwik Dorn (nguyên chủ tịch Quốc hội Ba Lan).
Phát biểu trước đài phát thanh ZET, giáo sư Tomasz Nałęcz, cố vấn của tổng thống Komorski giải thích rằng: Tổng thống Komorski mời đến cuộc họp của Ủy ban An ninh Quốc gia không chỉ những người bạn mà cả những người đối lập. Qua đó tổng thống muốn hướng tới sự hòa hợp dân tộc và muốn tất cả mọi người đều chung tay xây dựng đất nước.
Tướng Czesław Kiszczak: Chúng tôi đã cứu Ba Lan và thảm họa chiến tranh
Nhân sự kiện tưởng nhớ ngày thiết quân luật 13.12.1981, báo Onet.pl đã phỏng vấn tướng C. Kiszczak, nguyên bộ trưởng bộ Nội vụ, chủ tịch Hội đồng bộ trưởng của Cộng hòa nhân dân Ba Lan và nguyên là bộ trưởng bộ nội vụ của chính phủ không cộng sản đầu tiên ở Ba Lan sau khi công đoàn Đoàn kết thắng.
Ông Kiszczak nói: Tướng Jaruzelski đã không được đánh giá công bằng. Cần phải đánh giá cả những mặt tốt. Những gì xấu chúng tôi đã nhận. Nhiều lần chúng tôi đã xin lỗi. Thiết quân luật năm 1981 là một sự kiện cần thiết đáng buồn. Nhưng chúng tôi đã cứu Ba Lan không lâm vào một cuộc chiến tranh. Tôi nhớ rằng Ba Lan và người Ba lan đã thua trong tất cả các cuộc nổi dậy chống ngoại bang. Chiến tranh làm thành biển máu người, đất nước lụn bại. Cho nên chúng tôi không muốn dân tộc Ba Lan phải chịu một thảm họa mới.
 |
| Tướng Czesław Kiszczak |
Được hỏi về những hậu quả do lệnh thiết quân luật gây ra ông Kiszczak cho biết đã có trên 50% người Ba lan cho rằng thiết quân luật lúc đó là đúng và cần thiết, tuy đã có đổ máu. Bản thân ông cũng rất đau xót khi 14 người bị thiệt mạng. Ông còn cho biết thêm: Ngày 14/12/2009 nhà báo T. Lis đã phỏng vấn tướng Jaruzelski trước truyền hình Ba Lan rồi đặt câu hỏi liệu Jaruzelski có công hay có tội với đất nước trong vụ này. Đã có 85% người xem truyền hình cho rằng Jaruzelski có công và chỉ 15% nói là có tội. Vấn đề là phải xem xét hoàn cảnh của đất nước khi đó.
Theo thống kê của các hãng thăm dò dư luận Ba Lan thì sự tán thành với thiết quân luật mỗi năm một khác. Năm nay theo thống kê của TNS Pentor thì có 41% dân chúng Ba Lan coi lệnh thiết quân luật lúc ấy là đúng, 33% có ý kiến ngược lại, 26% không có chính kiến.
Tướng C. Kiszczak năm nay đã 85 tuổi và rất ốm yếu. Tuy đã có công cùng với Jaruzelski thương thảo trong hội nghị bàn tròn, chuyển nhượng thể chế theo đường lối hòa bình, nhưng vẫn bị khởi tố về nhiều tội trong thời kì ông nắm quyền.
Xuân Nguyên