BBT: MAK là từ viết tắt của cụm từ tiếng Nga: Межгосударственный авиационный комитет, có nghĩa là Ủy ban hàng không liên quốc gia. Cơ quan này của Nga được thành lập vào ngày 30 tháng 12 năm 1991 với nhiệm vụ nghiên cứu nguyên nhân các vụ tai nạn hàng không dân dụng trên lãnh thổ các nước thuộc Liên Xô cũ. Hiện nay, MAK được đăng ký hoạt động tại tổ chức hàng không dân dụng Quốc tế (ICAO) với tư cách là một cơ quan liên quốc gia của vùng.
Tại Moskwa MAK đã trình bầy báo cáo cuối cùng về tai nạn máy bay tại Smoleńsk. Báo cáo của MAK gồm 210 trang bằng tiếng Nga và tiếng Anh và những lưu ý bằng tiếng Ba Lan. Tất cả đều được đưa lên trang điện tử.
Dưới đây là tóm tắt những nguyên nhân dẫn đến tai nạn máy bay:
- Không từ bỏ ý định hạ cánh dù thời tiết xấu, không chú ý đến thông báo thời tiết của TAWS, sức ép lên đội bay là những nguyên nhân gây tai nạn máy bay Tu-154M tại Smoleńsk. MAK không đưa ra sai sót của bộ phận điều hành việc hạ cánh chuyến bay.
BÀ Tatiana Anodina, người đứng đầu MAK khẳng định, tai nạn Smoleńsk „làm choáng cả thế giới”. – Tổng thống và đệ nhất phu nhân, nhiều nhân vật lãnh đạo quốc gia, tôn giáo, chính trị quan trọng đã bị chết. Chúng ta thực sự chia sẻ. Chúng ta cũng buộc phải công bố sự thật, dù có thể cay đắng về nguyên nhân tai nạn. Nghĩa vụ của chúng ta là phải tưởng nhớ nạn nhân, đảm bảo an toàn các chuyến bay sau này.
Người đứng đầu MAK không nêu chi tiết, đó có phải là chuyến bay quân sự hay nhân sự. Bà khẳng định, đội bay đã quyết định hạ cánh. Theo quy đinh quốc tế, đội bay đưa ra quyết định riêng trong việc hạ cánh, cất cánh sẽ chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Điều này tương tự như những quy định của Ba Lan.
Bà Anodina thông báo rằng, nhiều chuyên gia Ba Lan đã tham gia điều tra vụ tai nạn Smoleńsk không cần bất cứ một thủ tục nào.
Uỷ ban kỹ thuật xác nhận: máy bay trước lúc cất cánh không có trục trặc nào. Trong lúc bay không xẩy ra sự cố động cơ, cháy, nổ làm vỡ máy bay. Khâu tổ chức chuyến bay và lập tổ lái cũng như chuẩn bị chuyến bay và chọn sân bay dự phòng có những sai sót.
Bà Anodina nói có sự trục trặc thiết bị tín hiệu ánh sáng tại sân bay.
Điều kiện thời tiết không thích hợp. Vị trí của máy bay trên thực tế sai lệch khoảng 30% so với số liệu mà thiết bị ghi chép. Đội bay đã nhận được thông tin về điều kiện thời tiết không thích hợp tại sân bay, thông tin của bộ phận chỉ dẫn tại Bạch Nga, từ Smoleńsk và từ máy bay JAKA-40, hạ cánh trước đó. Tuy vậy đội bay không đưa ra quyết định hạ cánh ở sân bay dự phòng. Đây có thể coi đó là chứng cứ đầu tiên của sự cố cụ thể của chuyến bay - báo (TVN24) trích dẫn
Không nhận được sự đồng ý để hạ cánh
Bà Anodina nhận định, điều kiện thời tiết quá tồi tệ, vượt mức tối thiểu cho phép. Sân bay Smoleńsk không đồng ý cho máy bay hạ cánh. Tầm nhìn chỉ ở mức 100 m, mà minimum phải 1.000 m. Tuy vậy đội bay vẫn tiếp tục quá trình hạ cánh bất chấp cảnh báo của hệ thống TAWS và tốc độ máy bay gấp 2 lần cho phép (8,5 m/g).
Sự có mặt của các nhân vật cao cấp trong buồng lái gồm:
- Người đứng đầu lực lượng không quân (tướng Błasik – theo MAK trong máu còn tìm thấy độ cồn 0,6 promil).
- Cục trưởng cục Ngoại Giao (Mariusz Kazany - báo TVN).
Theo các chuyên gia tâm lý và hàng không, những người này đã gây sức ép lên đội bay, tác động đến việc đưa ra quyết định tiếp tục hạ cánh không tính đến điều kiện thời tiết – nguy hiểm đến việc hạ cánh.
Bà Tatiana Anodina đã tóm tắt các nguyên nhân như sau:
1. Không đưa ra quyết định hạ cánh ở sân bay dự phòng khi nhận được thông tin về thời tiết không thích hợp.
2. Giảm độ cao máy bay khi tầm nhìn không cho phép thấy những điểm chiếu sáng trên mặt đất, bất chấp cảnh báo.
3. Không có phản ứng thích hợp và tác động cần thiết khi có những cảnh báo của hệ thống TAWS và bay dưới tầm cho phép.
4. Quyết định hạ cánh khi không được sự đồng ý của trạm chỉ dẫn sân bay
5. Quyết định của đội bay chịu tác động về tâm lý.
Những nguyên nhân này làm máy bay đâm vào cây, lao xuống đất, làm tan máy bay và gây ra cái chết cho hành khách.
Bà Anodina nhiều lần khẳng định không có lỗi của bộ phận chỉ dẫn và tình trạng kỹ thuật của máy bay.
Trình độ tiếng Nga của phi trưởng chấp nhận được.
Xuân Nhung (queviet.pl)