Người Ba Lan ra nước ngoài thường mang về nước những đồ ngoại, người Trung Quốc thì ngược lại, họ nhập những hàng TQ đến những nơi họ đến.
Những công ty kiểu khác
Phần đông người Trung Quốc nhập cư đến các nước châu Á, tại các nước láng giềng có đến 77% số người Trung Quốc di tản đến. Tại hai phần của châu Mỹ có khoảng 15%. Còn đến châu Âu là 5%.
Tomasz Skowroński, từng là trưởng phòng lãnh sự tại ĐSQ Ba Lan ở Bắc Kinh nói rằng trong năm trước có khoảng 3 nghìn người Trung Quốc di tản đến Ba Lan, hiện nay con số đó nhiều hơn.
- Đó hoàn toàn không phải là „lực lượng lao động rẻ” như chúng ta vẫn thường nghĩ về người Trung Quốc – Skowroński đánh giá. – Tất nhiên, ở Trung Quốc có những đội quân lao động sống ở những vùng nghèo đói. Họ di cư đến thành phố để có được những việc làm có thu nhập cao hơn ở làng quê của họ - thí dụ 1.200 tệ, tức khoảng 550 zł/tháng. Tuy vậy, không phải những nhóm người đó đã đến Ba Lan. Để được gửi đi làm ở nước ngoài theo hợp đồng phải có trình độ nhất định.
Họ là những người lao động thế nào? –tốt – Skowroński trả lời. – họ đã quen với những công việc có tính tập thể, họ được sắp xếp công việc, khiêm tốn và chịu khó. Nhưng họ không phải là những người mơ tưởng như người Nhật, họ thích cuộc sống tập thể.
Còn những người Trung Quốc tự đến Ba Lan để làm kinh doanh? – họ mở công ty theo mô hình hoàn toàn khác với những người Ba Lan khi đi ra nước ngoài – ông Skowroński cho biết. Thí dụ những người Ba Lan ở Mỹ hay ở Đức thường quan tâm đến việc nhập những sản phẩm hàng hóa về Ba Lan, trong khi người Trung Quốc làm ngược lại – họ nhập các hàng Trung Quốc đến đất nước mới của họ.
Cá và bao cao su
Người Trung Quốc làm gì trong lúc rảnh rỗi?
Jianmin Huang: - Đi đến công viên. Đi câu cá. Họ cũng chơi snooker, tenis hoặc bóng đá. Thỉnh thoảng chúng tôi có trận đấu với người Việt Nam ở Wólka. Còn bóng bàn? Nếu ai có nhà “ đôm” cũng có thể đặt một bàn bóng. Họ cũng đi tham quan các nơi – đến Krakow hoặc Gdańsk.
Felix Wang: - Họ cũng đi câu cá ở hồ Mazury hoặc trượt tuyết ở Zakopane. Những môn thể thao này không cần tập hợp nhiều người. Cũng có những người thích chơi trò đỏ đen. Họ đến Warszawa vào Casino để chơi.
Marzena Koczapska có một kiot ở Wólka: - Tôi bán sổ số totolotka. Người Ba Lan chơi đến 20 zł, người Trung Quốc chơi từ 20 zł. Họ còn mua gì nữa? Marlboro light – loại nhẹ. Đồ uống thì các loại: Coca, Red Bull. Họ cũng mua các tạp chí về máy tính và ô tô, một người còn đặt mua báo „Gazeta” cả tháng và sưu tầm „tranh Ba lan”. Những tạp chí dành cho đàn ông thì sao? Không, những loại đó thường chỉ có người Ukrain và Bugari mua thôi. Nhưng người Trung Quốc thì lại mua bao cao su, còn người U và người Bun thì không.
Không có gạo cũng chẳng có Karaoke
Người Trung Quốc thiếu thứ gì ở Ba Lan?
Skowroński: - Họ phàn nàn trước hết là thiếu các nhà hàng. Ở thủ đô Trung Quốc có la liệt các nhà hàng. Người Trung Quốc không nấu ăn ở nhà, bữa trưa chỉ ăn ở nhà hàng với giá rẻ hơn rất nhiều so với ở Ba Lan. Đối với họ, phố xá ở Ba Lan quá buồn, màu sắc, ánh sáng cũng làm cho người đi chơi mất hứng.
Wang: - Quán ăn Trung Quốc ít quá, họ phải nấu ăn ở nhà. Thịt, bột mì hay dầu ăn phải mua ở siêu thị, các đồ đặc thù Trung Quốc thì phải mua ở các cửa hàng Á châu. Thí dụ như gạo. Trong các cửa hàng này gạo thường đóng vào các bao 5-10 kg chứ không đóng bao nhỏ. Gạo này dẻo hơn và thơm. Sao? Gạo thơm, bởi vì gạo bán trong các siêu thị chẳng có mùi vị gì cả.
Marcin Nowak, đại diện cho hãng xây dựng Minmetals Construction, hiện nay đang nhập hàng từ Trung Quốc phàn nàn rằng ở Ba Lan không có những chỗ chơi. Tức là những nhà hàng và Karaoke.
Biznes không thể không có mặc cả
- Các ông chủ người Tàu đến đây được chứng kiến nhiều kiểu văn hóa kinh doanh khác nhau. Ở Trung Quốc họ xây dựng nhanh hơn và đơn giản hơn. Ban đầu họ rất ngạc nhiên khi thấy ở Ba Lan, trong một công trình xây dựng có đến 5 người quản lý giám sát – ông Nowak cho biết.
Điều thứ hai là sự kiên nhẫn: - các ông chủ Trung Quốc luôn sẵn sàng đối thoại với đối tác 48 tiếng đồng hồ liên tục. Còn các sếp Ba Lan chỉ làm việc đến 18 giờ. Sau đó về khách sạn và khoảng 6 giờ sáng hôm sau mới sẵn sàng cho cuộc đối thoại vòng hai. Đối với người Trung Quốc, phàm đã là biznes không thể không có mặc cả.
Điều thứ ba là đừng hoang tưởng về các con kiến Trung Quốc: - Sẽ không đúng khi nói rằng công nhân Trung quốc muốn làm việc từ sáng đến đêm. Từ 18 giờ họ về nhà và thường vào internet để liên hệ với gia đình.
Điều thứ tư là chi trả: - Họ được trả lương bởi công ty mẹ từ Trung Quốc. Họ nhận được những khoản tiền không tồi, tương đương 1 nghìn USD cộng với tiền cho ăn, ở. Nếu tôi muốn có công nhân Ba Lan mà với mức lương thế này thì tôi không thể.
Và điều cuối cùng – sự cảnh báo của nguyên bộ trưởng bộ thể thao Mirosław Drzewiecki, người Trung Quốc sẽ làm các xa lộ cho Euro 2012 như thế nào. Ông Nowak nói: Tôi đã có mặt trong buổi làm việc với họ, hình như việc này không được chính phủ ủng hộ, chúng ta không khuyến khích các công ty của Trung Quốc đầu tư vào Ba Lan. Chỉ có 2 công ty đã có mặt ở đây đang làm. Đã tồn tại rất nhiều rào cản, thí dụ khi cấp giấy phép lao động. Hiện tại các công đoạn được giải quyết đơn giản hơn. Khuyến khích à? Vừa mới có cuộc gặp về vấn đề đường sắt, nhưng lôi kéo vốn đầu tư từ Trung Quốc trước hết phải là những cơ quan bên dưới. Các công ty đang hoạt động ở Wwólka Kosowska sẽ quảng cáo tốt nhất cho chúng ta. Họ sẽ chỉ ra rằng Ba Lan là cửa ngõ đến châu Âu.
(còn nữa)
Wojciech Staszewski – Bản dịch của Xuân Nguyên