Người Ba Lan ra nước ngoài thường mang về nước những đồ ngoại, người Trung Quốc thì ngược lại, họ nhập những hàng TQ đến những nơi họ đến.
Nửa tỉ euro
Magdalena Gawlas, người của văn phòng báo chí thuộc bộ Kinh tế cho biết rằng những mặt hàng đầu tư mà các công ty Trung Quốc quan tâm nhiều nhất là: Điện tử, ô tô, máy móc, đồ điện lạnh, công nghệ mới vv…- Gần đây, chúng ta còn thấy các hãng Trung Quốc không chỉ quan tâm đến đầu tư trực tiếp mà còn tìm kiếm các đối tác ở Ba Lan để liên danh và tiếp nhận những công ty bị phá sản. Bà Gawlas cũng cho biết thêm: - Ngoài ra, các công ty Trung Quốc còn quan tâm đến đầu tư vào cơ sở hạ tầng (đường xá, đường sắt, khách sạn…). Ngân hàng Nhà nước Ba Lan đã thống kê đầu tư trực tiếp của Trung Quốc trong năm 2009 là 189 triệu euro (gấp đôi năm trước). Còn trong năm vừa rồi còn chưa có thống kê nhưng ước tính khoảng 500 triệu euro!
Những nhà đầu tư quan trọng nhất của Trung Quốc có thể kể như sau: - GD Poland (Trung tâm cung cấp hàng hóa Trung Quốc tại Wolka Kosowska) – 25 triệu USD, Min Hoong Development (Công ty địa ốc ở Warszawa và Sopot) – 25 triệu USD, TTE Polska (sản xuất Tivi LCD ở Żyrardow) – khoảng 60 triệu USD ( theo Bộ Thương mại TQ), Digital View (sản xuất Tivi ở Koszalin), Huawei Technologies Co. Ltd (Chi nhánh tại Warszawa, liên doanh với các hãng điện thoại di động). Còn đường xa lộ? – Trong tháng 9/2009 đã có 2 công ty Trung Quốc thắng thầu để xây 2 đoạn đường cao tốc từ Warszawa đi Łodź, hợp đồng kết thúc vào tháng 5/2012 – bà Gawlas thông báo.
Đầu bếp từ Việt Nam
Qua những người làm việc trong các cơ quan dành cho người tị nạn tôi biết rằng người Trung Quốc không có vấn đề gì. Họ không đánh nhau, không có mafia nội bộ. Nhưng có phải tất cả là màu hồng không?
Agnieszka Mikulska thuộc Quỹ Quyền con người Helsińska: - Người Trung Quốc sống trong ốc đảo riêng, rất ít quan hệ với thế giới bên ngoài. Trong năm vừa rồi, chúng tôi làm cuốn sách hướng dẫn thị trường lao động Ba Lan, có phần cả bằng tiếng Trung, và chúng tôi đã gặp nhiều khó khăn.
Adam Kozieł cũng là nhân viên Quỹ Quyền con người Helsińska: - Năm vừa rồi, tại Đại sứ quán TQ đã có cuộc biểu tình đòi hỏi quyền lợi. Rõ ràng, không phải tất cả những điều đã hứa trong các hợp đồng đã được thực hiện, nhưng Sứ quán đã coi thường những chuyện đó.
Một ông chủ nhà hàng Trung Quốc ở Ciechanow, năm vừa rồi thông báo trên internet, muốn tìm một đầu bếp người Trung Quốc cho hay: - Một cha cố ở quận Praga tìm cho tôi một người Trung Quốc. Nhưng người này không có giấy phép lao động, không nói được tiếng Ba lan và tiếng Anh. Không thể giao tiếp. Cuối cùng tôi tìm được một đầu bếp người Việt Nam.
Tiếng Ba Lan rất khó
Marcin Nowak cho rằng người Trung Quốc rất gắn bó với gia đình: - Họ muốn kết thúc hợp đồng và trở về nhà.
Żaneta ở Wólki Kosowskiej thì nói rằng họ thường ở Ba Lan không lâu, chỉ một vài năm. Thường là họ mở thêm hãng ở Sek hoặc ở Hung rồi kéo sang đó.
Nhưng cũng có những trường hợp ngoại lệ.
- Tôi có quốc tịch Ba lan, tôi tham gia bầu cử. Tôi bỏ phiếu cho tổng thống đương nhiệm, vì ông ấy rất điềm đạm, hiền lành. Còn bầu đại biểu quốc hội, tôi bỏ phiếu cho đảng PO, bởi vì họ rất thực dụng – Huang nói như vậy. – Nhưng để hòa nhập được với cộng đồng, trước hết phải vượt qua được hàng rào ngôn ngữ. Ở đây, ở Wolka, chỉ có 10% trong số chúng tôi làm được điều đó. Tiếng Ba Lan khó lắm.
Vào lúc 16 giờ, Trung tâm Tàu ở Wolka Kosowska đóng cửa, tất cả mọi người cất xe hai bánh và đi đến ô tô của mình. Đi qua trước mặt tôi là một người Trung Quốc chừng 20 tuổi (thực ra phải là 30 tuổi), mặc chiếc áo khoác không có ống tay, có đính trái tim mang biểu tượng Dàn nhạc lớn của ngày lễ từ thiện (Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy).
Wojciech Staszewski (Gazeta Wyborcza) – Bản dịch của Xuân Nguyên