Sau lễ kỷ niệm 1 năm ngày tai nạn Smolensk và 71 năm ngày thảm sát Katyń, nhiều chính trị gia và nhân sĩ tại Ba Lan đã lên tiếng về những sự kiện và quan điểm liên quan đến 2 vụ này. Một chính trị gia đã nói tội ác của người Nga tại Katyń là tội ác „diệt chủng”. Những người khác cho rằng vụ tai nạn tại Smolensk nằm trong âm mưu đảo chính của người Nga và cũng được coi như vụ Katyń thứ 2.
Ông Wajda, một đạo diễn nổi tiếng của Ba lan, người đã từng đạo diễn phim „Katyń” góp phần làm cho người dân trên thế giới hiểu biết về sự thật tại Katyń năm 1940 đã có những ý kiến riêng khi trả lời hãng thông tấn TVN24.
Theo ông Wajda, không thể so sánh vụ thảm sát Katyń với tai nạn Smolensk. Không nên trộn lẫn hai vụ làm một. Ông cũng cho rằng tội ác tại Katyń không thể gọi là tội ác diệt chủng. Ông Wajda phân tích: Vụ thảm sát Katyń xảy ra do một tình huống rất phức tạp xảy ra làm cho hàng nghìn sĩ quan Ba Lan bị bắt làm tù binh và bị giết hại tất cả. Nguyên nhân của sự tàn sát là do lệnh của chính quyền Xô Viết: Stalin, Beria. Đã có những bằng chứng như vậy. Và trong một thời gian dài chính quyền nước Nga đã không dám nhận điều đó, họ đã khó vượt qua được mình.
Đạo diễn nổi tiếng mặc dù có cha đã bị giết hại bởi người Nga đã không thừa nhận hai vụ Katyń và Smolensk là giống nhau. Chưa có những chứng minh cho thấy rằng đã có một cuộc đảo chính tại Smolensk. Vụ tàn sát Katyń chỉ có một còn những vụ tai nạn máy bay thì có rất nhiều.
„Tấm bia tưởng niệm cần được bàn bạc trước”
Đạo diễn Wajda cũng đề cập tới việc thay đổi tấm bia tưởng niệm tại Smolensk. – Có thể không cần làm tấm bia sớm như thế, có thể cần phải suy nghĩ kỹ hơn, rằng tấm bia có thể là cái cớ, cái cớ gây hại cho chúng ta.
Ông cho rằng trước khi làm tấm bia cần thương thảo, cũng giống như cuộc thương thảo với người Ukraina khi dựng tấm bia trước tòa nhà NKWD ở Kharkov.
Ông đồng ý rằng sự có mặt của Tổng thống Miedvedev ở Katyń mới đây chỉ là hành động tượng trưng. Không chỉ chúng ta mà cả người Nga cũng thấy rằng có nhiều vấn đề còn tồn tại cần phải tìm sự kết thúc. Tuy nhiên, khi nhìn nhận người Nga cũng cần phải thoáng hơn. – Cần phải thấy rằng có nhiều người có quan điểm khác nhau, nhiều người cho rằng Nga không cần phải nhượng bộ trong việc này vì họ là một nước lớn.
Xuân Nguyên – theo onet.pl