Mùa xuân trên xứ sở “Bạch dương”
Theo Thiên văn mùa xuân năm nay ở Ba Lan đến vào hôm thứ Ba 20.03, theo lịch thì vào thứ Tư (22.03), còn thực tế mùa xuân đã về sớm hơn nhiều với nhiệt độ vượt trên 5 độ C.
Hôm thứ Ba lúc 6h14 mặt trời ở điểm (được gọi là Barana). Các nhà thiên văn gọi là giao điểm ekliptyki (vòng tròn lớn trên vùng trời mà mặt trời quay quanh trái đất, thời điểm bắt đầu mùa xuân), ngày mà ngày đêm được phân đều trong 24 tiếng. "Bầu trời trong xanh, tiếng chim véo von, gió mát đầu xuân thổi nhẹ, không gian như rộng ra chào đón sức sống mới đang đến với muôn loài”. Nó cũng báo hiệu thời khắc của Lễ Phục sinh đến gần. Theo truyền thống Lễ Phục sinh rơi vào Chủ nhật đầu tiên của mùa Xuân, ngày Trăng tròn, đó là ngày thứ Sáu 06.04, tiếp theo là Chủ Nhật Phục sinh 8.04 và Thứ Hai 9.04. Cuối tuần này cũng là lúc chuyển dịch ngày đông sang ngày hè vì đêm sẽ ngắn hơn ngày. Trái đất, phần Bắc cực sẽ gần mặt trời hơn, cũng là lúc mặt trời chiếu sáng hơn. Bình minh đến sớm hơn một tiếng vì vậy đêm 24 sang ngày 25.03 đồng hồ được chuyển từ 2h lên 3h. Có thể chúng ta sẽ ngủ ít hơn để bước vào một mùa làm ăn khẩn trương hơn.
Cũng cần nhớ rằng từ ngày 23.04 Trật tự viên (strażnik miejski) có quyền hạn như cảnh sát giao thông, phạt người tham gia giao thông vi phạm luật: từ người đi bộ, đi xe đạp, lái ca-nô, xe máy, ô-tô như nói chuyện điện thoại khi lái xe, không bật đèn tín hiệu khi rẽ, lấn chiếm đường của người đi bộ, người đi bộ qua đường không đúng nơi quy định.v.v. Tuy vậy, trật tự viên không có quyền chặn xe đang chạy, kể cả vượt quá tốc độ quy định.
Dân số Ba Lan sau 50 năm nữa
Ông Paweł Kaczmarczyk từ Trung Tâm Nghiên cứu về vấn đề di cư (OBM) nhận xét: “Chúng ta mới chỉ xem xét vấn đề dân số trong 10 - 20 năm, nên chưa thấy hết những nguy cơ”.
Cơ quan Thống kê GUS: Số người Ba Lan lao động ở nước ngoài khoảng 2 triệu, nhiều nhất ở Đức, Anh. Còn theo OBM con số trên chiếm khoản 6-7%. Nhưng ở nhiều vùng con số này cao hơn như Opolszczyzna -17 %, Podkarpacie và Świętokrzyskie - 12 %, riêng số trẻ, tuổi từ 18-44 lại chiếm từ 25-30%.
Nếu nhìn xa hơn cho 50 năm sau thì dân số là việc đáng báo động. Các nước Tây Âu đối mặt với vấn đề trên từ nhiều năm nay. Họ đã thử nghiệm bằng việc mở cửa cho lao động di cư nước ngoài. Liệu Ba Lan có đi theo con đường đó không? Theo ông Paweł Strzelecki – chuyên gia kinh tế của Ngân hàng NBP và Trường SGH chúng ta phải thu hút số lao động nước ngoài hàng năm đến hàng 100 ngàn người. Trong 50 năm tới, số này lên đến 5 triệu (hiện là khoảng 400 nghìn người nước ngoài). Nếu cơ cấu xã hội vẫn như hiện nay thì 50 năm sau, số người ở tuổi lao động vẫn được giữ vững, thì đến năm 2060 lao động di cư chiếm đến 45% dân số. Liệu xã hội đã sẵn sàng chấp nhận chưa? Các nước láng giềng như Nga, Ukraina dân số cũng đang thiếu hụt. Nếu cần tìm việc làm thì họ sang Tây Âu vì sẽ được trả lương cao hơn, mức sống cao hơn? Ba Lan cần khai thác tiềm năng dự trữ là lao động nữ và người tàn tật. Nâng tuổi lao động là bước đầu làm chậm quá trình này? Chính sách xã hội hỗ trợ gia đình như thế nào, đang đặt ra việc tìm lời giải tối ưu??? .Đó là nội dung hội thảo khoa học về “dân số và di tản đến và đi khỏi Ba Lan” được tiến hành vào hôm 19.03 tại Tòa báo “Wyborcza”.
Liên minh PO-PSL liên quan đến tuổi về hưuBất đồng về cải cách tuổi về hưu là khủng hoảng lớn nhất trong lịch sử liên minh PO-PSL (Liên minh đang cầm quyền hiện nay tại Ba Lan). Hôm thứ Hai cuộc họp trên 3 tiếng của Liên minh 2 đảng PO-PSL về vấn đề trên đã thất bại. Phó thủ tướng Pawlak nói: “PSL chưa sẵn sàng ủng hộ cải cách của PO”. Người của đảng PSL muốn giảm nhẹ việc kéo dài tuổi về hưu, trước hết là với phụ nữ sinh con (sinh mỗi con sẽ rút ngắn tuổi về hưu là 3 năm). Nhiều nhất là 9 năm, có người sẽ về hưu ở tuổi 59, như vậy sẽ sớm hơn 1 năm so với hiện nay, chưa kể thời gian nuôi con. PO không ủng hộ đề xuất này, nên đi tìm sự ủng hộ khác. Cũng có thể có giải pháp khác: phụ nữ sinh con sẽ được tài trợ thêm 10% quỹ hưu trí trong tài khoản ZUS và OFE khi về hưu (20 - 30 nghìn zł.), vì lương của họ thấp. Nhiều trường hợp nuôi con là gánh nặng cho người bố, phải chăng có sự phân biệt giữa đàn ông và phụ nữ không?.
Phó Thủ tướng Pawlak – chủ tịch PSL nói: “Chúng tôi muốn cải cách nghiêm túc, chân thành, cởi mở với người dân và sẽ tìm ra giải pháp. Chúng ta kéo dài tuổi lao động, nhưng cần cho họ quyền lựa chọn khi còn đủ sức lao động, hoặc có đủ điều kiện về hưu”.
Trước đó đã tiến hành tham vấn xã hội về vấn đề trên. Công đoàn Solidarność, Hiệp hội và Diễn đàn Công đoàn toàn Ba Lan (Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych và Forum Związków Zawodowych) yêu cầu trưng cầu dân ý và nếu không được sẽ biểu tình phản đối. Họ đã thu thập được gần 1,4 triệu chữ ký và có thể sẽ bỏ phiếu trong Quốc hội vào ngày 28- 30 tháng 3. Hiệp hội doanh nghiệp thì ủng hộ đề án của chính phủ kéo dài tuổi về hưu đến 67.
PiS phản đối cải cách tuổi về hưu. Không ủng hộ thông qua cải cách tại Quốc hội. SLD và OPZZ đề xuất đàn ông phải làm đủ 40 năm, còn phụ nữ đủ 35 năm. Theo ông Leszek Miller (SLD) cần tiến hành trưng cầu dân ý, và tuổi về hưu là do số năm lao động chứ không chỉ tuổi tác. Phong trào Palikot nêu điều kiện: người quá 60 được khám sức khoẻ miễn phí. Kopyciński (RP) nhấn mạnh, cần bỏ việc hạn chế tiền bảo hiểm của người giầu, thiếu cơ sở với "67 cho OFE”, có thể tích luỹ trong tài khoản ZUS và OFE của mình đủ thì được quyền hưu trí.
Cuộc thảo luận về chính sách kéo dài tuổi hưu trí làm cho uy tín của đảng cầm quyền giảm sút, đe doạ liên minh cầm quyền PO-PSL. Thủ tường Tusk khẳng định: kéo dài tuổi hưu trí là sống còn về phát triển của Ba Lan, các nước Tây Âu đều kéo dài tuổi hưu trí, không chỉ ở Ba Lan. Chúng tôi đang tìm giải pháp mà các bên có thể chấp nhận được. Để nhận được sự ủng hộ của SLD và Phong trào Palikot, PO có chấp nhận điều kiện: khám sức khoẻ không trả tiền quá tuổi 60.
Di chúc tài sản tại Ba Lan
Người có tài sản tự quyết định ai sẽ được nhận tài sản của mình để lại, ghi rõ tên tuổi người đó trong bản di chúc, thậm chí cả người ngoài hoặc một vài người trong số người nhà của mình. Nếu người chia tài sản không để lại di chúc thì những người trong gia đình được quyền định đoạt. Cụ thể các thành viên ruột thịt, gần nhất được hưởng tài sản. Người được nhận tài sản (được hưởng- aktywa), cũng có nghĩa vụ thanh toán nợ nần (trả nợ- pasywa). Nếu không nhận tài sản thì cũng không phải trả nợ nần. Cụ thể các thành viên ruột thịt, gần nhất được hưởng tài sản như sau:
Trước nhất là con và vợ (hoặc chồng) còn sống được hưởng như nhau (chia đều) tài sản để lại (con trong giá thú và ngoài giá thú, con nuôi). Người vợ (hoặc chồng) được nhận tối thiểu (không ít hơn) ¼ số tài sản để lại, không phụ thuộc vào số người con. Ví dụ người chết có 3 con và vợ (hoặc chồng) thì tài sản mỗi người được hưởng là ¼. Nếu có 4 con thì vợ (hoặc chồng) được hưởng ¼ tài sản, ¾ tài sản còn lại chia đều cho 4 người con. Nếu con của họ chết trước người có tài sản để lại, thì tài sản ấy dành cho con của người con (là cháu). Nếu người có tài sản không di chúc lại cho vợ (hoặc chồng) thì tài sản chia đều cho các con. Người được hưởng tài sản di chúc chỉ có quyền khi không ly dị hoặc ly thân (có xác nhận của tòa). Người được chia tài sản di chúc phải làm thủ tục trong vòng 6 tháng khi biết việc chia tài sản sẽ tiến hành, không chậm hơn 1 năm.
Xuân Nhung – theo các báo Ba Lanqueviet.pl