Thủ tướng Chính phủ đã quyết định dừng đầu tư xây dựng cảng Kê Gà, không chỉ vì địa điểm xây dựng rơi vào “tọa độ chết” mà còn bởi phương án đó không mang lại hiệu quả.
Địa điểm triển khai dự án cảng nước sâu Kê Gà (H.Hàm Thuận Nam, Bình Thuận) - Ảnh: Quế HàQuyết định này sẽ có thể đẩy Tập đoàn công nghiệp than - khoáng sản VN (TKV) và tỉnh Bình Thuận đối mặt với những khoản bồi thường không nhỏ cho các nhà đầu tư trong khu vực, họ bị thiệt hại trong suốt thời gian dài sa lầy vì chờ đợi dự án. Nhưng tất nhiên, khoản bồi thường đó không thể so sánh được với những bi kịch nếu tiếp tục đầu tư cả tỉ USD để xây dựng cảng này, trên cơ sở những luận chứng kinh tế thiếu thuyết phục.
Ngay từ khi khởi động dự án, các chuyên gia khoa học đã lên tiếng phản đối dự án Kê Gà, đường sắt và bauxite Tây nguyên là không khả thi, không mang lại hiệu quả. Riêng với cảng Kê Gà, các nghiên cứu của Liên hiệp Hội khoa học kỹ thuật Việt Nam đã chỉ ra, đây là vùng “biển chết”, rất nguy hiểm, không phù hợp xây dựng cảng cả về mặt địa lý lẫn thủy văn. Tiếc rằng, khi ấy cả TKV và tỉnh Bình Thuận đều đã bỏ qua, bằng cách này cách khác thuyết phục cấp cao hơn phê duyệt dự án.
Không chỉ với dự án Kê Gà mà rất nhiều cảnh báo trước đây, giờ đã thành hiện thực. Khi Tổ hợp bauxite Tân Rai - Lâm Đồng cho ra lò những mẻ nhôm oxit đầu tiên hồi cuối tháng 12.2012, so với giá thế giới, TKV đang phải chịu lỗ từ 80-90 USD/tấn. Nếu thuế xuất khẩu được giảm bằng 0 thì con số lỗ vẫn từ 30-40 USD/tấn. Đó là chưa tính tới những thiệt hại vô hình, hữu hình về môi trường mà vùng đất Tây nguyên phải gánh chịu. Đã có những khuyến cáo dành cho TKV, nên dũng cảm xin Chính phủ từ bỏ dự án Nhân Cơ để tránh sa lầy sâu hơn. Không nên vì ngại thừa nhận sai lầm mà đẩy sự việc đi quá xa, theo kiểu “phóng lao thì phải theo lao”.
Tất nhiên, không đơn giản khi một cấp lãnh đạo phải thay đổi quyết định của chính mình. Thế nhưng nếu kịp nhận ra sai lầm, sự thay đổi ấy lại thể hiện bản lĩnh của người lãnh đạo.
Quyết định dừng một dự án tốn kém mà không hiệu quả như cảng Kê Gà phải được coi là một quyết định cực kỳ dũng cảm. Và trên thực tế, còn rất nhiều vấn đề hệ trọng, chờ đợi bản lĩnh đối diện sự thật của nhà quản lý, của người lãnh đạo: từ những bất an ở thủy điện Sông Tranh, liên quan đến tính mạng, quyền được sống an toàn của người dân đến những quyết định gây phiền toái cho sinh hoạt của người dân như phạt xe không chính chủ, chứng minh thư ghi tên cha, mẹ... Tất cả đều đã được chỉ ra và thừa nhận và cũng cần nhanh chóng được sửa sai.
An Nguyên (Thanh niên)