Khối Nghiên cứu HSBC cho rằng việc giảm lãi suất của Ngân hàng Nhà nước có hiệu lực ngày 26/3 chỉ mang tính hỗ trợ tâm lý, còn hiệu ứng thực tế rất nhỏ.
Nhận định trên được Khối Nghiên cứu của Ngân hàng Hong Kong Thượng Hải (HSBC) đưa ra trong báo cáo phân tích thị trường công bố chiều 26/3, ngày đầu tiên trần lãi suất tiền gửi giảm từ 8% xuống 7,5% một năm, áp dụng cho các kỳ hạn từ 12 tháng trở xuống. Một loạt các lãi suất chủ chốt khác (ngoại trừ lãi suất cơ bản) cũng được Ngân hàng Nhà nước giảm 1%.
 |
Giảm lãi suất chi có tác dụng tâm lý. Ảnh: Hoàng Hà |
Quyết định giảm lãi suất được đưa ra ngay sau khi Tổng cục Thống kê công bố chỉ số giá tiêu dùng tháng 3 ở mức âm lần đầu tiên sau 9 tháng. Động thái này diễn ra không lâu sau khi Chính phủ công bố kế hoạch thành lập công ty quản lý tài sản với mục đích giải quyết nợ xấu. Các chuyên gia HSBC đánh giá, những biện pháp đó dường như mang hiệu quả rất ít khi cả khu vực công và tư nhân đều đang trong quá trình giảm nợ vay triệt để. Thậm chí, điều này cũng có thể sẽ làm giảm nhu cầu tiêu dùng và đầu tư trong một vài năm tới.
"Chúng tôi nghĩ cả công ty quản lý tài sản AMC và việc giảm lãi suất sẽ chỉ mang lại hiệu quả về mặt tâm lý nhưng không tác động đáng kể đến nhu cầu nội địa", báo cáo viết. Nguyên nhân được nhóm nghiên cứu lý giải, chi tiêu và đầu tư công giảm phản ánh ưu tiên của Chính phủ về ổn định kinh tế vĩ mô cũng như giảm hỗ trợ đối với các doanh nghiệp Nhà nước kém hiệu quả. Chính phủ có thể duy trì chính sách này, nghĩa là không bơm tín dụng giá rẻ nhằm hỗ trợ cho các doanh nghiệp kém hiệu quả.
Mặc khác, tiêu dùng tư giảm do lãi suất cao, các cá nhân và doanh nghiệp tìm cách trả bớt nợ. Lãi suất qua đêm tương đối thấp cũng như tăng trưởng nhập khẩu yếu phản ánh nhu cầu nội địa trì trệ. Do đó, giảm lãi suất không có ý nghĩa nhiều trong bối cảnh này.
Ngoài ra, HSBC cũng nhìn nhận, lạm phát tháng 3 giảm là nhờ vào giá lương thực thực phẩm giảm nhưng lạm phát cơ bản vẫn còn tăng. Trong vòng ba tháng tới, lạm phát toàn phần có thể sẽ tăng tới 7%. Nếu các áp lực cơ bản vẫn còn cao và nhu cầu nội địa đang có dấu hiệu hồi phục (do điều kiện tín dụng sáng sủa hơn), dòng vốn FDI vào Việt Nam tăng trưởng tốt, doanh thu bán lẻ được cải thiện nhờ các biện pháp giảm giá và thu nhập tăng từ xuất khẩu thì áp lực lạm phát đang trên đà tăng.
Không kỳ vọng có thêm động thái cắt giảm lãi suất nào trong quý II, nhóm nghiên cứu HSBC tỏ ra quan ngại nếu chính sách tiền tệ tiếp tục được nới lỏng hơn. Cán cân thương mại đã được cải thiện trong năm qua, nhưng nếu chính sách tiền tệ chuyển qua hướng tích cực thúc đẩy cầu nội địa, thì cán cân thương mại sẽ lại chịu áp lực khi hoạt động nhập khẩu bắt đầu phục hồi.
Cũng theo các chuyên gia, với lãi suất huy động giảm từ 9% vào tháng 12 năm ngoái xuống 7,5% như hiện nay, một vài nhà đầu tư nội địa sẽ xem xét lại danh mục tài sản của mình. "Ngân hàng Nhà nước gần đây đã cam kết không giảm giá tiền đồng và cũng đã trích lập một khoản dự trữ ngoại hối lớn hơn để có thể xử lý trong trường hợp có áp lực giảm giá. Nhưng nếu lãi suất tiếp tục bị cắt giảm, những lo ngại về tính ổn định của đồng tiền sẽ nổi lên khiến tiền đồng chịu nhiều áp lực hơn", các chuyên gia HSBC khuyến cáo.
Lệ Chi (VnExpress)