Báo cáo thực tế triển khai thi hành Luật Nhà ở và Luật kinh doanh BĐS đã chỉ rõ nhiều bất cấp trong phát triển kinh doanh nhà ở và BĐS.
Luật Nhà ở năm 2005 và Luật Kinh doanh bất động sản năm 2006 cùng Nghị quyết số 19/2008/QH12 (2008) được Quốc hội thông qua kèm những nghị định, văn bản hướng dẫn thực hiện đã trở thành cơ sở pháp lý điều chỉnh các vấn đề liên quan đến nhà ở và hoạt động kinh doanh bất động sản.
Tuy nhiên, sau 8 năm triển khai thi hành Luật Nhà ở, 7 năm thi hành Luật Kinh doanh bất động sản và 5 năm thi hành chính sách nhà ở cho tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam đã bộc lộ những bất cập trước sự vận động và phát triển không ngừng của thực tế thị trường.
Một trong những vấn đề nhận được sự quan tâm của dư luận là sự bùng nổ của nhà ở xã hội thời gian tới. Đối với phân khúc nhà ở xã hội đã có không ít các chuyên gia, doanh nghiệp đưa ra câu hỏi tại sao có lúc nhà nước “kêu gào” nhưng doanh nghiệp vẫn không mấy mặn mà chỉ đến khi có nhiều “cửa mở” hút thêm nhiều trợ giúp thì các ông lớn lại ồ ạt đi xin suất? Liệu có xảy ra cuộc “khủng hoảng thừa” nhà ở xã hội như ở nhà ở thương mại đang tồn tại hiện nay?
Trên cơ sở nhìn nhận đánh giá thị trường báo cáo thực tế triển khai thi hành Luật Nhà ở và Luật kinh doanh bất động sản chỉ rõ nhiều quy định chưa đi vào cuộc sống, chưa khuyến khích các chủ thể tham gia phát triển nhà ở, đặc biệt là nhà ở xã hội, nhà ở giá rẻ, dẫn đến chưa tạo điều kiện để tăng nguồn cung cho thị trường, làm cho quan hệ cung - cầu về nhà ở vẫn còn mất cân đối và nhiều bất cập.
Tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, TP. Đà Nẵng… nguồn cung về nhà ở, đặc biệt là nhà ở có giá thấp và trung bình còn thiếu, chưa đáp ứng được yêu cầu của người dân.
Nhiều quy định trong luật hiện hành còn chưa cụ thể, chưa rõ dàng, cứng nhắc nên không khả thi như: quy định về việc quy hoạch quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội, quy định về tiêu chuẩn thiết kế nhà ở xã hội, tiêu chuẩn thiết kế nhà ở thương mại, quy định không cho phép bán nhà ở xã hội…
Bên cạnh đó, báo cáo cũng đề cập đến sự thiếu thống nhất, đồng bộ giữa hệ thống pháp luật về nhà ở và kinh doanh BĐS còn chưa đồng bộ với pháp luật về đất đai, đầu tư, quy hoạch và tài chính. Các quy định về việc tạo quỹ đất cho phát triển các dự án BĐS vẫn còn mang nặng tính xin – cho. Trong khi pháp luật không có quy định yêu cầu các địa phương phải lập kế hoạch phát triển nhà ở và BĐS nên tình trạng dự án BĐS phát triển tràn lan, theo phong trào xảy ra khá phổ biến, nhiều chủ đầu tư không có khả năng tài chính để thực hiện dự án.
Thị trường BĐS phát triển thiếu ổn định khiến hàng tồn kho ế vẫn ế nhưng giá vẫn ở trên trời so với mức thu nhập của nhiều người dân.
Đánh giá những bất cập đưa ra nhận định gắn với sự phát triển của thị trường, Bộ Xây dựng đã nghiên cứu, xây dựng Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh BĐS (sửa đổi) và Nghị quyết số 19/2008/QH12 của Quốc hội trên cơ sở phù hợp yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, gắn với Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đáp ứng thực tiễn thị trường.
Hồng Khanh (Vietnamnet)