Chúng ta cần nhìn thẳng vào thực tế khi gói hỗ trợ tín dụng 30.000 tỷ chính thức có hiệu lực từ 1/6 nhưng đến nay rất ít đối tượng tiếp cận được và nếu có tiếp cận được thì đó cũng là kiểu hỗ trợ nhà ở xã hội kiểu "phú quý giật lùi".
Cụ thể dù biết mục tiêu của gói hỗ trợ này đã bất ổn rồi, mặt khác tốc độ triển khai thì lại làm cho người dân không khỏi hoài nghi vì tại thời điểm này, Hải Phòng có 2 dự án đã được vay từ gói hỗ trợ 30.000 tỷ là dự án khu chung cư An Đồng của Công ty PG và dự án nhà ở dành cho người thu nhập thấp Bắc Sơn của Công ty CP Xây dựng và phát triển đầu tư Hải Phòng (CDI). Theo CDI, có 10 khách hàng của công ty đã làm thủ tục vay vốn ưu đãi, trong đó ngân hàng đã thẩm định 2 hồ sơ và sẽ giải ngân trong thời gian tới.
Ngân hàng BIDV cũng đã xác nhận cho vay từ gói tín dụng ưu đãi đối với 2 doanh nghiệp là Công ty CP Tập đoàn Xây dựng và Phát triển nhà Vicoland, số tiền vay là 117,7 tỷ đồng để đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội tại tỉnh Thừa Thiên - Huế và Công ty CP Tư vấn Thương mại Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân với số tiền 540 tỷ đồng để đầu tư dự án chuyển đổi công năng sang nhà ở xã hội tại TP.HCM. Cả 4 công ty trên đều là các doanh nghiệp không có vốn Nhà nước. Các dự án khác đang được các ngân hàng khẩn trương thẩm định để quyết định cho vay.
Đó là tình huống đi đúng mục tiêu thì đã phản tác dụng rồi còn thực tế, việc triển khai gói tín dụng hỗ trợ mua nhà ở này vẫn còn khá nhiều điều bất cập, thậm chí, chính nhân viên ngân hàng cũng lúng túng khi trả lời các thắc mắc của khách hàng. Tại phần lớn các chi nhánh ngân hàng, giải ngân cho khách hàng cá nhân vẫn chưa thực hiện được. So với người dân, các doanh nghiệp được ưu ái hơn bởi để kiểm soát tốt nhất vốn đi đúng địa chỉ và không tạo nợ xấu, ngân hàng vẫn sẽ siết chặt hồ sơ, xét duyệt đối tượng đi vay chặt chẽ nhất, cho vay đúng đối tượng.
Theo các chuyên gia kinh tế, mối lo ngại về gói hỗ trợ này có thể sai mục đích. Mối lo ngại này đúng là có cơ sở vì so với cho vay khách hàng cá nhân, khi cho doanh nghiệp vay, ngân hàng sẽ nhàn hơn. Hơn nữa, gói hỗ trợ 30.000 tỷ hiện tại đã chia sẵn tỷ lệ 30% cho doanh nghiệp và 70% cho người dân, song các chỉ tiêu cụ thể cũng như sẽ thực hiện với nhóm nào trước, nhóm nào sau chưa được công bố nên hoàn toàn có thể đặt giả thuyết doanh nghiệp có quyền lợi liên quan sẽ được ưu tiên cho vay trước.
Theo Hiệp hội BĐS TP.HCM, có ngân hàng công bố tỷ trọng phân bổ cho vay từ nguồn vốn tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng là 60% cho doanh nghiệp và 40% cho người tiêu dùng vay trong 3 năm đầu tiên, trong lúc quy định tỷ lệ này là 70% cho người tiêu dùng và 30% cho doanh nghiệp. Người mua vẫn chưa được hướng dẫn cụ thể để tiếp cận nguồn vốn này.
Và như vậy định hướng có thể đã sai mục tiêu vì ngay từ đầu, ngân hàng cũng xác định sẽ ưu tiên cho doanh nghiệp để tăng nguồn cung, và như vậy rất có thể là cung lại vượt quá cầu và đến lúc kể cả nhà ở xã hội cũng lại tồn kho và không có người mua. Vậy thì xây dựng các gói hỗ trợ như hiện nay để làm gì? Sao ta không tính đến làm thế nào để giải quyết các mớ hàng tồn kho của BĐS hiện nay. Nếu thực sự quyết tâm vì mục tiêu và quyền lợi của người dân thì theo tôi cũng không khó. Nhưng phải thực sự làm cuộc cách mạng về nhà ở trong dân và cũng cần phải có chính sách hỗ trợ để nhà nước, nhà đầu tư... và người dân cùng thực hiện.
Nếu ta không dừng lại việc đầu tư xây mới những công trình nhà ở xã hội như hiện nay lại thì chỉ cần 2 đến 5 năm nữa chúng ta lại chịu cảnh thừa hàng "ế" và tồn kho thêm cho danh mục BĐS quốc gia vì hiện nay. Nhiều chủ đầu tư đã khởi công xây dựng mới nhiều dự án nhà ở xã hội, chuyển đổi dự án nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội với con số hàng ngàn căn, tổng mức đầu tư hàng ngàn tỷ đồng... lấy từ gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng. Như vậy, rõ ràng là nguồn cung nhà ở xã hội tăng lên, trong lúc mục tiêu của Nghị quyết 02 là giải quyết hàng tồn kho, nhất là công trình nhà ở xã hội, nhà ở thương mại quy mô vừa và nhỏ chưa bán được hoặc đang xây dựng dở dang". Với đà này thì lượng sản phẩm của ngành Kinh doanh BĐS sẽ ngày thêm gia tăng và phát triển theo hướng "Phú quý giật lùi" công trình, nhà ở làm trước ế trước, cao cấp tiện nghi hơn và công trình triển khai sau sẽ ế sau và thấp cấp hoặc "giành cho thu nhập thấp" cũng ế và xếp hàng chờ chủ nhân "không có tiền".
Mai Huy PT (Tầm nhìn)