‘Cơ bản Ngân hàng Nhà nước đã chấp hành, tuân thủ tốt các quy định của pháp luật và Chính phủ trong quản lý thị trường vàng, chưa phát hiện sai phạm nào trong quản lý lĩnh vực này’.
Đây là kết luận bước đầu về kết quả thanh tra việc quản lý thị trường vàng mà Phó tổng Thanh tra Chính phủ Ngô Văn Khánh đã chia sẻ dù cuộc thanh tra chưa kết thúc.
Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã có những biện pháp mạnh tay nhằm hạn chế thị trường vàng miếng, hạn chế giao dịch, thanh toán, ký gửi vàng tại các ngân hàng (NH) thương mại và thâu tóm quyền quản lý, kiểm soát thị trường vàng về mình, như: Tuyên bố vàng SJC trở thành nhãn hiệu vàng miếng độc quyền do NHNN kiểm soát, các loại vàng miếng khác phải hoán chuyển sang vàng SJC, độc quyền nhập khẩu vàng, độc quyền cung ứng vàng ra thị trường.
Khoảng 12.000 cửa hàng vàng hoạt động trong cả nước trước đây đã được đăng ký lại với điều kiện ngặt nghèo hơn, việc kinh doanh vàng miếng bị thắt chặt hơn, thực tế đã xóa sổ 5.500 cửa hàng vàng kinh doanh vàng miếng.
Các chuyên gia kinh tế đặt nhiều câu hỏi xung quanh việc quản lý này. Sau hơn 40 phiên đấu thầu vàng miếng, NHNN đã lãi 5.000 tỉ đồng nhờ độc quyền nhập khẩu vàng giá thấp trên thị trường thế giới và bán cao tại các phiên đấu thầu trong nước.
Thế nhưng thị trường vàng nào đang được hình thành và vận hành ở nước ta? NHNN đưa ra các chính sách quản lý vàng, ngoại tệ, độc quyền nhập khẩu vàng, độc quyền nhãn hiệu vàng miếng SJC, độc quyền đưa vàng ra đấu thầu, thông tin không được công khai, minh bạch thì thị trường này là loại thị trường nào vậy?...
Theo TS Lê Đăng Doanh, NHNN tuyên bố toàn bộ số lãi đó là thuộc về người dân và sẽ nộp vào ngân sách nhà nước. Tuy vậy, cho đến nay, chưa thấy Kho bạc Nhà nước cho biết thông tin bao nhiêu tiền của khoản lợi nhuận này đã được giao cho ngân sách.
Ngoài ra, thông tin về lượng ngoại tệ được sử dụng để nhập vàng và số vàng được NHNN đã nhập không được công bố. Trước đây, hải quan còn công bố thông tin về số lượng vàng được nhập qua đường chính thức, còn nay thì không tìm được thông tin này nữa.
Thế nhưng, theo ông Ngô Văn Khánh kết quả thanh tra, sau khoảng 30 ngày làm việc trên tổng số 60 ngày theo dự kiến thì cơ bản Ngân hàng Nhà nước đã chấp hành, tuân thủ tốt các quy định của pháp luật và Chính phủ trong quản lý thị trường vàng, chưa phát hiện sai phạm nào trong quản lý lĩnh vực này.
Tuy vậy, Phó tổng thanh tra cũng nhấn mạnh “đây là cuộc thanh tra rất khó”, vì liên quan nhiều đến các vấn đề vĩ mô.
Kết quả bước đầu của cuộc thanh tra xem ra không như những gì thị trường, người dân mong đợi. Phải chăng dân chúng không hiểu biết gì nên cứ thấy có dấu hiệu độc quyền, tham nhũng là lại nghĩ nhất định phải tìm ra vấn đề ở đó.
Cũng là dễ hiểu bởi chẳng người dân nào muốn mua cùng một sản phẩm nhưng giá chênh lệch quá nhiều so với thế giới. Nhất là khi NHNN nói thành công trong quản lý thị trường vàng nhưng giá vàng miếng trong nước của các thương hiệu cuối ngày hôm qua (19/7) vẫn quanh mức 37,48-37,78 triệu đồng, tức còn cao hơn giá quốc tế khoảng 4,2-4,5 triệu đồng.
Phương Nguyên (Đất Việt)