Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang dựa trên hai nguồn số liệu khác nhau để giám sát tình hình nợ xấu của các tổ chức tín dụng (TCTD), bao gồm số liệu nợ xấu do các TCTD báo cáo và số liệu nợ xấu theo kết quả giám sát của Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng.
Hiện vẫn chưa thể có một con số thông nhất về nợ xấu Điều này đồng nghĩa Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (WAMC) xử lý nợ xấu trên nguồn số liệu không đồng nhất.
Trong thông cáo phát đi chiều 26/7, Cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng khẳng định, việc trích dẫn số liệu mà không nói rõ nguồn, phương pháp xác định và thời điểm xác định dễ dẫn đến cho rằng sự thiếu nhất quán về số liệu nợ xấu.
Hiện NHNN đang dựa trên hai nguồn số liệu khác nhau để giám sát tình hình nợ xấu của các TCTD, bao gồm số liệu nợ xấu do các TCTD báo cáo và số liệu nợ xấu theo kết quả giám sát của Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng.
Theo đó kể từ sau khi giảm từ mức 4,86% của tháng 11/2012 xuống 4,08% trong tháng 12/2012, tỷ lệ nợ xấu đã liên tục tăng qua các tháng đầu năm 2013.
Con số cập nhật chính thức của NHNN ở thời điểm gần nhất là đến tháng 4/2013 với 4,67%. Còn theo con số của lãnh đạo chức năng công bố đến cuối tháng 5/2013 là 4,65%.
Tuy nhiên đây là con số được cập nhật và công bố dựa trên tổng hợp báo cáo của các tổ chức tín dụng. Còn một con số khác, cao hơn nhiều (từ 8 - 10% tùy thời điểm công bố) là qua giám sát từ xa của Cơ quan Thanh tra giám sát - Ngân hàng Nhà nước.
Theo VAMC, thông thường, số liệu nợ xấu theo kết quả giám sát của Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng cao hơn và đáng tin cậy hơn so với số liệu nợ xấu do các TCTD báo cáo do Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng có nhiều nguồn thông tin khác nhau để đánh giá chất lượng nợ xấu của TCTD (thông tin chung về toàn hệ thống, thông tin CIC về khách hàng vay, thông tin từ hoạt động thanh tra tại chỗ…).
VAMC khẳng định sẽ giúp tổ chức tín dụng có thời gian (5 năm) để phân bổ dần chi phí trích lập dự phòng rủi ro, tránh ghi nhận toàn bộ tổn thất về nợ xấu ngay lập tức.
Thế nhưng Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình cho rằng VAMC không phải "cây đũa thần" đánh tan "cục máu đông" nợ xấu. "VAMC chỉ là một trong những giải pháp để xử lý nợ xấu mà thôi".
Sau đó, ông Bình vẫn khẳng định mục tiêu trong năm nay, VAMC sẽ xử lý khoảng 40.000 - 70.000 tỷ đồng nợ xấu.
VAMC dự kiến sẽ mua nợ xấu theo hai hình thức, một là mua theo giá trị sổ sách và phát hành trái phiếu đặc biệt; hai là mua theo giá trị thị trường.
Trước đó, khi phân tích về tình hình nợ xấu, chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành cho rằng cả hệ thống Ngân hàng Thương mại (NHTM) đang có lượng nợ xấu khổng lồ.
Thông thường, ở các nước, số nợ xấu thể hiện khoảng 1% trên tổng dư nợ đã bị coi là nhiều, đến 2% là báo động, 3% là trường hợp ngoại lệ.
Trong khi đó, tại Việt Nam, khi phát biểu về nợ xấu của hệ thống NHTM, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước khi thì nói là 10%, khi 8%, khi thì 6,8%, có những NHTM có số nợ xấu, nợ khó đòi lên tới 40-50% tổng dư nợ do các lãnh đạo ngân hàng cho vay với nhau. Nói chung, số ngân hàng có nợ xấu vượt qua vốn điều lệ không ít.
Ông Thành khẳng định, giờ NHNN đang tạo điều kiện cho các ngân hàng xấu tiếp tục xấu trên lưng của mình. Các ngân hàng thương mại hoạt động yếu kém đang được tiếp tế tiền để cho vay, cũng không có quy định gì trong nghị định về VAMC nói rõ ngân hàng thương mại nhận tiền vay tái cấp vốn bắt buộc phải làm gì và không được làm gì.
Không có gì đảm bảo các ngân hàng không tiếp tục vi phạm pháp luật như tiếp tục cho các cổ đông lớn vay, đầu tư vào các lĩnh vực tạo thêm nợ xấu ví dụ như bất động sản hay chứng khoán...
"Trách nhiệm của NHNN là phải thực hiện quyền thanh tra, thẩm tra của mình. Từ mấy năm nay, NHNN làm việc đó như thế nào mà để xảy ra bao nhiêu những nợ xấu, bây giờ phải nhìn nhận và cần sửa đổi ngay đi", ông Thành nói.
Bích Ngọc (Đất Việt)