Giá vàng trong nước cao dù sức mua bán vàng vẫn ở mức thấp.
| (*) giá đã tính thuế và phí - Đồ họa: MẠNH TÁNH |
USD tăng theo giá vàng
Những tháng đầu năm, giá vàng trong nước liên tục thấp hơn giá vàng thế giới. Doanh nghiệp kinh doanh vàng chủ yếu xuất vàng dưới dạng nữ trang. Doanh số xuất vàng trong tháng 5 và 6 lên đến 36 tấn, thu về hơn 1,4 tỉ USD.
Từ cuối tháng 6, giá vàng trong nước bị đẩy lên ngang bằng rồi cao hơn giá vàng thế giới, có thời điểm chênh lệch đến 700.000 đồng/lượng. Giới kinh doanh đã chớp thời cơ các doanh nghiệp kinh doanh vàng không được nhập khẩu theo đường chính ngạch để đưa vàng lậu về VN. Do không phải chịu các loại thuế, phí nên chỉ cần chênh lệch hơn 100.000 đồng/lượng là đã có lời. Trong khi đó tính theo thời điểm ngày 20-7, nếu cộng thuế và phí giá vàng trong nước vẫn cao hơn thế giới đến 500.000 đồng/lượng. Lợi nhuận của buôn lậu trên mỗi lượng vàng là rất lớn do trốn được thuế nhập khẩu.
Một số tiệm vàng cho biết từ cuối tuần trước giới kinh doanh đã đẩy mạnh gom USD để nhập vàng, đẩy giá USD tự do tăng trở lại. Từ mức 19.170 đồng/USD cuối tuần trước, giá USD ngày 20-7 đã tăng đến 19.230 đồng/USD. Trong khi đó theo các ngân hàng, giá USD tăng trở lại khiến một số người đi mua USD để cất giữ. Lượng USD gửi ở một vài ngân hàng những tuần gần đây có xu hướng tăng. Doanh nghiệp có USD cũng găm giữ USD khi thấy giá USD tại thị trường tự do tăng trở lại. Doanh nghiệp nhập khẩu cho biết có lúc phải trả thêm phí 30-50 đồng/USD để mua USD.
Dân ít mua vàng
Đến chiều 20-7, các công ty vàng cho biết đang chờ Ngân hàng Nhà nước cấp phép để được nhập vàng. Hiện giới kinh doanh đang lấy lý do nguồn cung vàng trong nước khan hiếm do đã tập trung xuất khẩu trong những tháng đầu năm để giữ giá vàng ở mức cao. Trong khi đó lượng vàng huy động còn tồn trong ngân hàng, theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, lên đến 90.000 tỉ đồng, tương đương 120 tấn. Đó là chưa kể số vàng còn trong dân.
Theo tổng giám đốc một công ty vàng thuộc ngân hàng, trong nước không thiếu vàng nhưng do thị trường vàng thiếu sự liên thông đã tạo cơ hội cho giới kinh doanh găm hàng, tăng giá. Tính từ cuối tuần đến nay, giá vàng thế giới đã giảm hơn 30 USD/ounce (690.000 đồng/lượng) nhưng giá vàng trong nước chỉ giảm khoảng 300.000 đồng/lượng.
Theo bà Nguyễn Ngọc Quế Chi - tổng giám đốc Công ty vàng bạc đá quý Sacombank (SBJ), giá vàng cao nên người dân không mua vàng cất giữ. Giao dịch những thời điểm sôi động tại các công ty vàng cũng chỉ dao động trên 1.000 lượng/ngày, thời điểm bình thường chỉ vài trăm lượng/ngày. Bà Nguyễn Thị Cúc, phó tổng giám đốc Công ty Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ), khẳng định chênh lệch trong nước và thế giới chắc chắn sẽ giảm nếu được cấp phép nhập vàng.
Theo thống kê, lượng vàng xuất khẩu chính thức trong năm 2008 và 2009 chưa tới 40 tấn. Sáu tháng đầu năm 2010, số vàng xuất khẩu dưới dạng nữ trang khoảng 36 tấn. Ngược lại chỉ có Công ty SJC nhập 6 tấn vàng.
A.HỒNG
Liên thông để hạ nhiệt
Tái diễn tình trạng giá vàng trong nước cao hơn thế giới, đẩy giá USD tại thị trường tự do nhấp nhổm tăng, nếu không xử lý khéo có thể làm gia tăng tâm lý lo lắng là tỉ giá sẽ tăng.
Chuyện “giá vàng đẩy giá đô” là căn bệnh kinh niên của thị trường ngoại hối VN do thị trường vàng trong nước tách biệt với thị trường vàng thế giới. Việc nhập khẩu vàng phải có giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp nhưng nơi này hạn chế cho nhập vàng, từ đó hoạt động nhập lậu vàng lại nhộn nhịp. Cứ mỗi lần giá vàng trong nước cao hơn giá vàng thế giới, giới buôn USD lại găm hàng tăng giá vì biết là dân buôn vàng cũng phải tìm mua để nhập lậu vàng.
Vì vậy, không phải ngẫu nhiên khi giá vàng trong nước cao hơn giá vàng thế giới, Ngân hàng Nhà nước cho biết sẽ cho nhập vàng không hạn chế số lượng. Tuyên bố như thế nhưng thực lòng Ngân hàng Nhà nước không muốn nhập khẩu vàng vì ảnh hưởng đến con số thống kê về nhập siêu, một yếu tố ít nhiều gây sức ép lên tỉ giá VND/USD.
Tuy nhiên, khi hồ sơ xin nhập vàng đã được nhiều công ty nộp cho Ngân hàng Nhà nước nhưng chưa có giấy phép được cấp ra, thị trường hiểu rằng đó chỉ là “đòn gió”. Vì vậy giá vàng vẫn cao, kéo giá USD tại thị trường tự do tăng theo.
Có thể hiểu rằng việc tuyên bố cho nhập vàng nhưng lại chậm cấp giấy phép là “đòn gió” của Ngân hàng Nhà nước để thị trường tự điều chỉnh. Thực tế cũng đã có nhiều lần Ngân hàng Nhà nước thành công trong bình ổn thị trường ngoại tệ - vàng bằng cách này. Chuyện này cũng bình thường vì thị trường ngoại tệ - vàng chủ yếu mang yếu tố tâm lý, kỳ vọng và đầu cơ. Mọi người kỳ vọng giá lên, găm giữ hàng, thậm chí mua gom để đầu cơ, nhưng nếu có luồng thông tin đủ sức đánh đổ kỳ vọng đó thì giá sẽ giảm lại.
Nhưng ở thời điểm này, “đòn gió” của Ngân hàng Nhà nước đã bị thị trường “bắt bài”. Đặc biệt, thị trường đang bị chi phối bởi hoạt động xuất khẩu vàng. Trước đó, trong tháng 5 và 6-2010, doanh nghiệp vàng tranh thủ giá vàng thế giới ở mức cao đã xuất khẩu vài chục tấn vàng, thu về hàng tỉ USD. Giới kinh doanh vàng đã dựa vào đó để giữ giá vàng ở mức cao. Họ cho rằng không cho nhập vàng, nguồn cung khan hiếm, giá phải tăng. Trong bối cảnh đó, giới buôn USD chợ đen chẳng tội vạ gì mà không tăng giá bán USD, bất kể thị trường có nhu cầu về USD để nhập lậu vàng hay không.
Khi thị trường luôn phập phù theo động thái cấp phép nhập khẩu vàng từ Ngân hàng Nhà nước cũng là lúc cần phải giải quyết câu chuyện liên thông của thị trường vàng trong nước với thế giới. Còn duy trì cấp phép xuất/nhập khẩu vàng nguyên liệu, thị trường vàng trong nước bị ngăn cách với thế giới, luôn tạo ra cơ hội cho hoạt động đầu cơ phát sinh, thị trường vàng khi “nóng”, khi “lạnh”...
Nhưng nguy hiểm hơn đó là do tính liên thông giữa thị trường vàng và ngoại tệ, một hòn đá nhỏ của giá vàng được ném ra cũng có thể tạo ra những cơn sóng dữ về tỉ giá. Cho thị trường vàng trong nước liên thông với thế giới, tức là cho xuất/nhập vàng, chưa hẳn là gây sức ép lên nhập siêu. Điều đó đúng trong những năm trước, khi người dân còn thói quen mua vàng cất giữ hoặc do hoạt động đầu cơ của giới kinh doanh vàng.
Còn hiện nay, người dân không còn chọn vàng là nơi cất giữ tài sản. Thậm chí nhiều người đang thoái vốn khỏi vàng và đã có hàng tỉ USD thu về từ xuất khẩu vàng. Những gì diễn ra trong ba năm qua cho thấy không chỉ có chi ngoại tệ cho nhập vàng mà đang diễn ra chiều ngược lại, thu vài tỉ USD từ xuất vàng. Một số công ty cho biết họ đã xuất khẩu vàng ở mức giá trên 1.240 USD/tấn, nay giá vàng thế giới chỉ còn trên 1.180 USD/tấn, nếu được nhập tính ra nền kinh tế sẽ được lợi.
T.TU.
Tuổi trẻ