Trong khi giá thành sản xuất chung để tính giá thu mua lúa chưa có, doanh nghiệp giờ đây được quyền mua lúa theo giá thị trường khiến nông dân thêm điêu đứng
Sau gần nửa tháng triển khai thu mua lúa tạm trữ theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ để bảo đảm cho nông dân có lãi, tình hình vẫn chưa có nhiều chuyển biến. Người trồng lúa vẫn bóp bụng bán rẻ nông sản, thấp hơn cả chi phí đầu tư sản xuất.
Khi VFA được trao quyền mua lúa theo giá thị trường, nông dân tiếp tục bị ép giá
VFA nói lãi, nông dân bảo lỗ
Ông Phạm Văn Bảy, Phó Chủ tịch Hiệp hội Lương thực VN (VFA), cho biết thực hiện chỉ đạo mua tạm trữ của Thủ tướng Chính phủ, từ ngày 15-7 đến nay đã có 48 doanh nghiệp (DN) được giao chỉ tiêu và thu mua được 216.000 tấn gạo. Năm ngân hàng thương mại đã phát vay nên nguồn vốn của DN đủ cho kế hoạch mua 1 triệu tấn. “Theo tính toán của chúng tôi, với giá 3.600 đồng/kg lúa thường và 3.800 đồng trở lên/kg lúa chất lượng cao, chúng tôi chưa dám cam kết nông dân sẽ lãi 30% như chỉ đạo nhưng họ vẫn có lãi” - ông Bảy quả quyết.
Tuy nhiên, bà Phạm Thị Hòa, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh An Giang, đưa ra các cứ liệu cho thấy những khó khăn mà ngành chức năng và nông dân tỉnh này đang đối mặt. Theo bà Hòa, vụ hè thu 2010, An Giang gieo sạ khoảng 233.000 ha, đã thu hoạch được 156.000 ha, năng suất hơn 5 tấn/ha. “Do năng suất thấp nên giá thành sản xuất lúa của nông dân An Giang là 3.853 đồng/kg, trong khi giá thu mua hiện nay chỉ từ 3.800 - 4.050 đồng/kg lúa chất lượng cao, còn lúa thường như IR50404 chỉ 3.200 đồng/kg nhưng rất khó bán. Nếu nông dân trồng lúa chất lượng cao thì may ra huề vốn, còn lúa thường thì lỗ chắc” - bà Hòa nói.
Ghi nhận thực tế của phóng viên Báo NLĐ tại nhiều địa phương trong tỉnh An Giang và Đồng Tháp, tình hình ế ẩm, rớt giá vụ hè thu vẫn tiếp tục diễn ra. Ông Nguyễn Văn Thế thuê 30 công ruộng tại xã Cần Đăng, huyện Châu Thành, tỉnh An Giang, thu hoạch xong đã nửa tháng nay nhưng cả đống lúa vẫn nằm ì ngoài sân phơi sương, phơi gió vì không bán được. Ông Thế than: “Tôi trồng giống OM4218, loại lúa đạt tiêu chuẩn xuất khẩu nhưng kêu thương lái mãi họ mới chịu trả giá 3.800 đồng/kg. Với giá này, nếu làm đất nhà và không tính công cán mấy tháng trời thì coi như huề vốn; còn thuê đất để làm như tôi, tính ra bị lỗ nặng, phải chờ giá lên”.
Ông Nguyễn Văn Tâm ở xã Bình Phú, huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp, cho biết cũng trồng 20 công ruộng giống OM4218. Ông cho biết hồi mới thu hoạch lúa, thương lái trả giá chỉ 3.700 đồng/kg lúa khô. Thấy rẻ ông không bán, nay chỉ còn 3.500 đồng/kg thì không có người mua.
Người trồng lúa cần hỗ trợ
Ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Đồng Tháp, cho biết tỉnh xuống giống hơn 197.000 ha và đã thu hoạch được 90% diện tích. Nông dân hiện hết sức khó khăn vì thu hoạch gặp thời tiết bất lợi, giá thuê nhân công cắt tăng cao, chất lượng lúa lại giảm khiến chi phí sản xuất tăng nhưng giá lúa rớt thảm hại.
Ông Trần Quang Củi, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Kiên Giang, đề xuất Chính phủ cần hỗ trợ trực tiếp cho nông dân hoặc khoanh dãn nợ ngân hàng để nông dân giảm áp lực bán tháo lúa trong thời điểm rớt giá. Ông Củi còn đề nghị VFA xem xét tăng chỉ tiêu thu mua lúa tạm trữ trên địa bàn tỉnh và tăng chỉ tiêu xuất khẩu vì chỉ riêng vụ hè thu năm nay, sản lượng lúa của Kiên Giang khoảng 1 triệu tấn, trong khi chỉ tiêu mua tạm trữ của các DN trong tỉnh được giao chỉ 90.000 tấn gạo, tương đương 180.000 tấn lúa, vì thế lượng lúa hàng hóa tồn đọng rất lớn.
Theo bà Phạm Thị Hòa, Thủ tướng chỉ đạo DN thuộc VFA mua lúa với giá bảo đảm cho nông dân lãi 30% nhưng không có giá thành để làm cơ sở tính giá mua nên đành chịu; hai bộ Tài chính và NN-PTNT giao cho mỗi tỉnh, thành tự tính giá thành. Giá thành khác nhau nhưng giá mua đánh đồng thì nông dân “tiêu”. “Cần Thơ công bố giá thành sản xuất vụ hè thu này chỉ 2.900 đồng, trong khi An Giang là 3.853 đồng/kg. Với mức giá đó, chỉ cần giá thu mua 3.800 đồng/kg nông dân Cần Thơ đã có lời nhưng nông dân An Giang thì nkhông” - bà Hòa cho biết.